Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2460997

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 14 lutego 2018 r.
IV SA/Wr 574/17
Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska.

Sędziowie: NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), WSA Gabriel Węgrzyn.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego

I.

oddala skargę w całości;

II.

przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.

Uzasadnienie faktyczne

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem J. J. (zwanej dalej: wnioskodawczynią, stroną, skarżącą) z dnia 28 marca 2017 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Decyzją z dnia (...) maja 2017 r. Nr (...), wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Administratora w Dziale Świadczeń - Sekcja Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. odmówiono przyznania stronie wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej wskazano, że "wyznaczając termin wywiadu środowiskowego oraz wzywając stronę do zgłoszenia się w siedzibie Działu Świadczeń MOPS, organ przyznający dodatki mieszkaniowe podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie wywiadu strona i jej syn nie byli obecni w lokalu przy ul. (...). Do dnia wydania decyzji wnioskodawczyni nie skontaktowała się osobiście ani telefonicznie z organem, celem wyjaśnienia przyczyny nieobecności w mieszkaniu podczas wizyty pracownika oraz ustalenia nowego terminu wywiadu, a nie zgłaszając się na wezwanie nie skorzystała również z przysługującego stronie prawa czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się w sprawie". Zatem w ocenie organu I instancji " strona swoim zachowaniem uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a tym samym odebranie od niej i jej syna oświadczenia o stanie majątkowym, co stanowi przesłankę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego".

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, nie zgadzając się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Odwołująca wywodziła, że wywiad był już przeprowadzony przez pracownika organu pomocowego, który zajmuje się jej synem. Podniosła również, że "nie jest klientką MOPS i nie życzy sobie, żeby nachodziły ją" pracownicy tego organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów art. 7 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180) stwierdzając, że dodatek mieszkaniowy - co do zasady - jest przyznawany na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów. Nie wyklucza to jednak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, celem uzyskania informacji o sytuacji dochodowej, zawodowej, zdrowotnej i rodzinnej wnioskodawcy, jeżeli organ prowadzący postępowanie uzna takie działanie za zasadne. Wywiad środowiskowy przeprowadzany jest wyrywkowo, gdy organ poweźmie wątpliwości co do sytuacji ubiegającego się o dodatek mieszkaniowy.

Przechodząc do rozpatrywanej sprawy Kolegium zauważyło, że organ pierwszej instancji, powziąwszy wątpliwości co do sytuacji strony, a dokładnie jej stałego miejsca zamieszkania i uznał za zasadne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, o którego terminie strona została zawiadomiona (zob. pismo z dnia 5 kwietnia 2017 r., nr (...), doręczone dnia 11 kwietnia 2017 r.). Termin wywiadu wyznaczono na dzień 20 kwietnia 2017 r. W zawiadomieniu z dnia 5 kwietnia 2017 r. wskazano, że zmianę terminu należy uzgodnić osobiście lub telefonicznie. Poinformowano również stronę, że nieusprawiedliwiona nieobecność jej i/lub jej syna zostanie potraktowana jako odmowa złożenia oświadczenia majątkowego i będzie podstawą do wydania decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego. Strona - w dzień poprzedzający termin przeprowadzanie wywiadu środowiskowego - skontaktowała się z pracownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. i nie wyraziła zgody na jego przeprowadzenie. W wyznaczonym terminie, mimo zapowiedzi strony, że nie wpuści do domu pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., tenże udał się pod adres strony i nie zastał nikogo w mieszkaniu (zob. adnotację urzędową z dnia 21 kwietnia 2017 r.). Następnie Zastępca Kierownika Działu Świadczeń - Sekcja Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W., pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. ((...)), doręczonym dnia 28 kwietnia 2017 r., wezwał stronę do osobistego zgłoszenia się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego pisma, celem ostatecznego ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2017 r., poinformowano stronę, ze niezgłoszenie się w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji odmawiającej. W wyznaczonym terminie strona nie zareagowała na wezwanie z dnia 21 kwietnia 2017 r.

Według organu odwoławczego organ pierwszej instancji, podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże strona swoim postępowaniem uniemożliwiła ustalenie sytuacji dochodowej i mieszkaniowej oraz stanu majątkowego jej i jej syna, co uzasadniało wydanie decyzji odmownej. Jednocześnie Kolegium zaakcentowało, że to wnioskujący o przyznanie dodatku mieszkaniowego obowiązany jest umożliwić przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i złożenie oświadczenia majątkowego. Podkreśliło, że strona postępowania administracyjnego obowiązana jest do współdziałania z organem administracji w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wprawdzie organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, zwłaszcza gdy wnioskuje o przyznane pomocy finansowej ze środków publicznych. Wobec niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ pierwszej instancji nie mógł zgromadzić całego materiału dowodowego niezbędnego do wydania na rzecz strony decyzji pozytywnej, przy czym nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie zostało spowodowane zaniedbaniem, czy też bezczynnością tego organu, ale było konsekwencją zachowania strony. Przy czym strona była świadoma, jakie skutki wywoła nieusprawiedliwiona nieobecność jej i jej syna w dniu, na który wyznaczono przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

Dodatkowo organ drugiej instancji powołał na pogląd judykatury, wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 16 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 316/12, wedle którego "(...) celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Dlatego też, osoby ubiegające się o przyznanie tego świadczenia są zobowiązane do współdziałania z organem właściwym w sprawach dodatków mieszkaniowych w celu dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych. Staranie się o uzyskanie dodatku mieszkaniowego jest bowiem wyłącznie uprawnieniem, które wprawdzie wiąże się z koniecznością spełnienia przepisanych prawem warunków, takich jak czynne współdziałanie z organem przy ustalaniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego rodziny, jednak nie daje organowi możliwości wyegzekwowania oczekiwanych zachowań wnioskodawcy. Brak dokonania wyjaśnień i złożenia oświadczenia majątkowego ze strony wnioskodawcy uprawnia właściwy organ do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego".

Końcowo Kolegium wskazało, że niniejsza decyzja nie uniemożliwia złożenia przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Skarżąca podniosła, że jej trudna sytuacja finansowa i materialna nie pozwala na poniesienie opłat mieszkaniowych w pełnej wysokości. Według skarżącej złożyła ona prawidłowo wypełnione dokumenty o dodatek mieszkaniowy i w jej mieszkaniu był już przeprowadzony wywiad środowiskowy. Wywodziła, że jako były pracownik MOPS ma wiedzę o tym, że w sprawach o dodatek mieszkaniowy wywiady środowiskowe przeprowadza się sporadycznie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pełnomocnik skarżącej dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z uzasadniającą jej argumentacją. W szczególności organ podniósł, że skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co należy zakwalifikować jako odmowę złożenia oświadczenia o stanie majątkowym

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia oceny zasadności skargi wypada odwołać się do przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 180 z późn. zm.) zwanej dalej u.d.m., które legły u podstaw obu decyzji wydanych w sprawie, regulujących zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych. Ustawa ta określa normatywne kryteria, które muszą być spełnione, aby dodatek mieszkaniowy mógł zostać przyznany. Regulacja ta ma walor kompletności, co oznacza, że orzekanie w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nie wymaga stosowania innych ustaw. Przewidziany w przepisach tej ustawy dodatek mieszkaniowy, jest świadczeniem pieniężnym, które ma pomóc najemcy lub właścicielowi mieszkania, gdy nie jest w stanie samodzielnie pokryć wydatków na jego utrzymanie. Określono w niej warunki i kryteria jakie muszą być spełnione. aby wniosek o przyznanie tego świadczenia mógł być uwzględniony, W powyższym zakresie wskazać należy, że przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 u.d.m. przewidują, że dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (...).

Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy normatywna powierzchni użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 dla dwóch osób.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywna powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego. Przy czym przez wydatki poniesione przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy należy rozumieć świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Poszczególne kategorie wydatków mieszczących się w przyjętej definicji ustawowej zostały wyszczególnione w art. 6 ust. 4-6 u.d.m. oraz w § 2-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zawarty w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.m. sposób ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego wskazuje na to, że obok wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, należy wziąć również pod uwagę kwotę wydatków poniesionych przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości 12% dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego. Konstrukcja przepisu polegająca na przyjęciu, że poziom wydatków odnosi się do określonej części uzyskiwanych dochodów służyć ma przede wszystkim obliczeniu jednego z kryteriów koniecznych do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego.

Z treści powyższych przepisów wynika, że określenie wysokości dodatku mieszkaniowego nie zostało pozostawione uznaniu organów administracji publicznej. Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają wyliczeniu arytmetycznemu zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek i wysokości zadeklarowanych dochodów w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpiono z wnioskiem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 24 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 99/13, Lex nr 1330490, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1466/13, Lex nr 1502476).

Stosownie do art. 7 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, do którego dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. W art. 7 ust. 4 zd. pierwsze u.d.m. ustawodawca przewidział, że upoważniony - przez organ wykonawczy gminy - pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych: 1) ruchomości i nieruchomości, 2) zasobów pieniężnych.

Z kolei sposób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego określa, wydane na podstawie art. 7 ust. 15 u.d.m., rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. 2013., poz. 589). Z § 1 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i na jego podstawie ustala się faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy. Podczas wywiadu upoważniony pracownik bada aktualną sytuacje dochodową, zawodową, zdrowotną i rodzinną wnioskodawcy oraz może żądać od niego i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, obejmującego dane o posiadanych nieruchomościach, składnikach mienia ruchomego, zasobach pieniężnych oraz o innych dodatkowych informacjach o stanie majątkowym, co wynika z załącznika nr 1 i 3 do tego rozporządzenia. Przy czym - jak stanowi art. 7 ust. 4 zd. drugie u.d.m. - odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że na stronie domagającej się przyznania dodatku mieszkaniowego spoczywa obowiązek umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.

W badanej sprawie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego było niemożliwe z przyczyn wynikających z braku współdziałania po stronie skarżącej. Jak wynika z materiału aktowego sprawy strona została zawiadomiona - doręczonym jej w dniu 11 kwietnia 2017 r. - pismem z dnia 5 kwietnia 2017 r. o wyznaczeniu na dzień 20 kwietnia 2017 r. terminu wywiadu. W wspomnianym zawiadomieniu poinformowano stronę, że zmianę terminu należy uzgodnić osobiście lub telefonicznie, zaś nieusprawiedliwiona nieobecność jej i/lub jej syna zostanie potraktowana jako odmowa złożenia oświadczenia majątkowego i będzie podstawą do wydania decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego. W dzień poprzedzający termin przeprowadzania wywiadu środowiskowego skarżąca skontaktowała się z pracownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., nie wyrażając zgody na jego przeprowadzenie. W wyznaczonym na przeprowadzenie wywiadu terminie pracownik organu pomocowego nie zastał nikogo w mieszkaniu i na te okoliczność sporządził stosowną adnotację urzędową. W związku z tym kolejnym pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r., doręczonym skarżącej w dniu 28 kwietnia 2017 r., wezwano ją do osobistego zgłoszenia się - w terminie siedmiu dni - w celu ostatecznego ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z jednoczesnym pouczeniem jej o konsekwencjach niezgłoszenia się w wyznaczonym terminie w postaci wydania decyzji odmawiającej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie zareagowała na powyższe wezwanie.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 i 4 u.d.m. oświadczenia o stanie majątkowym można żądać wyłącznie w toku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Z ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że skorzystanie przez organ z prawa do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie wymaga wydania odrębnego aktu uzasadniającego celowość jego przeprowadzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, o zbędności przeprowadzenia takiego wywiadu nie przesądza fakt uprzedniego i nawet niezbyt odległego terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, na użytek postępowania toczącego w sprawie świadczeń przewidzianych ustawą z dnia 21 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769). W myśl art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenia oraz korzystających ze świadczeń. Sposób i terminy przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego określa - wydane na postawie art. 107 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej-rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (tj. Dz. U. 2017. poz. 1788).A zatem podstawy prawne do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na użytek świadczeń, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej i w przypadku starania się o dodatek mieszkaniowy wynikają z odmiennych regulacji. Jednakże w obu regulacjach na osoby starające się o przyznanie im świadczeń ze środków publicznych został nałożony obowiązek czynnego współdziałania z organem przy ustalaniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego rodziny, bowiem zarówno celem ustawy o pomocy społecznej jak ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie wykorzystując własne możliwości pokryć np. bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie.

W realiach kontrolowanej sprawy mają rację organy obu instancji, że skarżąca swoim zachowaniem uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego poprzez kategoryczne nie wyrażenie zgody na jego przeprowadzenie, a tym samym uniemożliwiła zażądanie przez organ złożenia przez nią oświadczenia majątkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 4 u.d.m. Powyższy fakt stanowi samodzielną przesłankę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, co wprost wynika z art. 7 ust. 4 zd. drugie u.d.m. W tej sytuacji nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego podniesione przez skarżącą argumenty, dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej i materialnej. Skoro skarżąca odmówiła poddania się wymogom nałożonym na nią przepisami prawa i z tego powodu organy orzekające w sprawie nie mogły zgromadzić materiału dowodowego, który miałby walor kompletności, to pod ich adresem nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia art. 7 ust. 4 u.d.m. Przeciwnie brak możliwości zażądania przez organ złożenia przez skarżąca - w toku przeprowadzania wywiadu środowiskowego - oświadczenia o stanie majątkowym nie pozwalał organom obu instancji - z uwagi na imperatywne brzmienie zd.drugiego art. 7 ust. 4 u.d.m. - na podjęcie decyzji o innej treści niż decyzja zaskarżona. Z brzmienia art. 7 ust. 4 zd. drugie u.d.m. wynika, że decyzja wydana w sytuacji faktycznej, o której w nim mowa na charakter decyzji związanej i nie pozostawiono organowi wyboru co do określenia konsekwencji prawnych w razie zaistnienia stanu faktycznego, wskazanego w tym przepisie.

Z tych względów skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.