IV SA/Wr 542/05 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - OpenLEX

IV SA/Wr 542/05 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2005 r. IV SA/Wr 542/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia (...) r., Nr (...) w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. Nr (...) Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), zwanej dalej ustawą, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) r., NR (...) w przedmiocie przyznania A. D. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu wskazano, że A. D. wystąpił do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym, tj. z tytułu przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit "a" ustawy. Kierownik Urzędu decyzją z dnia (...) r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia (...) r. odmówił A. D. przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. (sygn. akt 4 II SA/ Wr 1406/01) uchylił te decyzje zarzucając uchybienia w zakresie postępowania dowodowego.

Następnie Kierownik Urzędu decyzją z dnia (...) r. przyznał. A. D. uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym. Dnia (...) r. do urzędu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym strona podniosła, że uprawnienia powinna uzyskać od (...) r. tj. od daty złożenia wniosku. Wnioskowi temu nie nadano w ogóle biegu, zaś decyzję z dnia (...) r. uznano za ostateczną. Dnia (...) r. do urzędu wpłynęło kolejne pismo, w którym A. D. żądał określenia daty, od której przyznano mu uprawnienia kombatanckie. Pismo to zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Po rozpoznaniu tego wniosku Kierownik Urzędu decyzją z dnia (...) r. odmówił zmiany decyzji własnej z dnia (...) r. Następnie z uwagi na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia (...) r. uchylił decyzję własną z dnia (...) r. wydaną na podstawie art. 155 k.p.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że instytucja wzruszenia decyzji w trybie art., 155 k.p.a. dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a decyzja z dnia (...) r. nie była decyzją ostateczną wobec nie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wobec powyższego Kierownik Urzędu wskazał, że rozpoznaniu podlega wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...). Wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. D. nie kwestionuje przyznania mu uprawnień kombatanckich lecz, datę od której te uprawnienia zostały mu przyznane twierdząc, iż uprawnienia te powinny być przyznane od (...) r. tj. od daty złożenia wniosku do Kierownika Urzędu. A. D. swoje stanowisko oparł na dwóch orzeczeniach Sądu Najwyższego. Kierownik Urzędu wskazał, że żaden przepis ustawy nie daje podstawy organowi orzekającemu do uznaniowego określenia daty, od której stronie przysługiwałoby prawo do świadczeń, a w szczególności do określenia, że jest to data złożenia wniosku do Kierownika Urzędu.

Nadesłane przez stronę orzeczenia Sądu Najwyższego: wyrok z dnia 7 lipca 1994 r. (sygn. akt II URN 9/94; OSNP 1994/3/48) i wyrok z dnia 12 października 1994 r. (sygn. akt URN 37/94; OSNP 1994/11/183) i zawarte w nich tezy, z których wynika, że data nabycia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie jest związana z datą złożenia wniosku o te świadczenia, a nie z datą wydania przez Kierownika Urzędu zaświadczenia stwierdzającego posiadanie uprawnień przewidzianych w ustawie dotyczą postępowania prowadzonego przed organem emerytalno - rentowym, a nie postępowania powadzonego przed Kierownikiem Urzędu. Sąd Najwyższy w wyrokach tych zakwestionował stanowisko ZUS i sądów pracy i ubezpieczeń społecznych wskazując, że decyzja Kierownika Urzędu o przyznaniu uprawnień kombatanckich ma charakter deklaratywny i w związku z tym uprawnienia kombatanckie przysługują od daty złożenia wniosku do organu emerytalnego. Stwierdzając powyższe sąd miał na uwadze wniosek do organu emerytalnego, a nie wniosek składany do Kierownika Urzędu. W wywodzie tym Sąd Najwyższy powołał się na art. 17 ust. 1 ustawy odsyłający w kwestii ustalania prawa do świadczeń wynikających z tej ustawy do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, czyli do przepisu art. 99 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), który w dacie wydania orzeczenia przez Sąd Najwyższy stanowił, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, jednak za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzje z urzędu. Wspomniany przepis art. 99 został następnie zmieniony przez art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 9 października 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 136, poz. 636) i od dnia 31 grudnia 1996 r. otrzymał brzmienie: świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Po uchyleniu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. w kwestii tej znajduje zastosowanie art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 593 ze zm.).

W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił błędną interpretację art. 21 i 22 ustawy oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym oraz nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, iż uprawnienia kombatanckie przysługują stronie od daty złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, który ją wydał. Skarżący zarzucił, że w decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie Kierownik Urzędu powinien określić datę od kiedy te uprawnienia przysługują oraz że data ta powinna pokrywać się z datą złożenia wniosku w Urzędzie ds. Kombatantów. Brak wskazania daty powoduje szkodę dla strony. W celu uzasadnienia swojego stanowiska skarżący powołał dwa orzeczenia Sądu Najwyższego i wskazał, że w wyroku z dnia 12 października 1994 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że powierzenie stwierdzenia nabycia uprawnień kombatanckich przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych Kierownikowi Urzędu nie oznacza, iż dopiero z datą orzeczenia kombatant lub osoba represjonowana nabywa prawo określone ustawą. Kierownik Urzędu potwierdza tylko posiadanie takich uprawnień przez zainteresowaną osobę. Wydana przez niego decyzja ma zatem charakter deklaratywny (II URN 37/94, OSNP 1994/11/183). W wyroku z dnia 7 kwietnia 1994 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że data nabycia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego jest związana z datą złożenia wniosku o te świadczenia (II URN 9/94 OSNP 1994/3/48).

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W świetle przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Urzędu w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich.

Postawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy, uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 2 określa jakim osobom nie przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 1- uwaga Sądu). Natomiast stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy, o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu lub osoby przez niego upoważnione na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby lub rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Rekomendacji udziela się bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o uprawnienia zgłosi zamiar wstąpienia do stowarzyszenia. Na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaje odpowiednie zaświadczenie.

Z treści przytoczonych wyżej przepisów art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy wynika, że decyzja Kierownika Urzędu potwierdza posiadanie uprawnień kombatanckich przez zainteresowaną osobę, przysługujących jej z mocy ustawy. Decyzja ta nie określa daty, od której przysługują uprawnienia kombatanckie, ponieważ osoba spełniająca wymagania określone ustawą, nabywa uprawnienia kombatanckie z mocy samego prawa. Decyzja ta nie ma zatem charakteru konstytutywnego.

Potwierdza to stanowisko Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 12 października 1994 r., sygn. akt II URN 37/94 (OSNP 1994/11/183) stwierdził, że powierzenie stwierdzenia nabycia uprawnień kombatanckich przewidzianych w ustawie Kierownikowi Urzędu nie oznacza, iż dopiero z datą orzeczenia kombatant lub osoba represjonowana nabywa prawo określone ustawą. Kierownik Urzędu potwierdza tylko posiadanie takich uprawnień przez zainteresowaną osobę. Wydana przez niego decyzja ma zatem charakter deklaratywny.

Tezę tę należy w pełni podzielić. Nie zasługuje więc na uwzględnienie argument skarżącego, iż powinien uzyskać uprawnienia kombatanckie od dnia złożenia wniosku w Urzędzie ds. Kombatantów. Rację zaś ma Kierownik Urzędu, iż kompetencja organu orzekającego do określenia daty, od której przysługują osobie zainteresowanej uprawnienia kombatanckie, powinna wynikać z przepisów prawa. Natomiast cytowana ustawa nie zawiera takiego upoważnienia.

W powołanym zaś przez skarżącego wyroku z dnia 7 kwietnia 1994 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że data nabycia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie jest związana z datą złożenia wniosku o te świadczenia (art. 99 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267, ze zm.; obecnie jest to art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 539 ze zm.- uwaga sądu), a nie z datą wydania przez Kierownika Urzędu zaświadczenia stwierdzającego posiadanie uprawnień przewidzianych w ustawie.

Jednak powyższe stanowisko Sądu Najwyższego, że uprawnienia kombatanckie przysługują od daty złożenia wniosku, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy ono wniosków złożonych przed organem emerytalno - rentowym o przyznanie świadczeń emerytalnych i rentowych osobom posiadającym uprawnienia kombatanckie. Podobne uwagi można odnieść do wskazanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 października 1994 r., przy czym przedmiotem sprawy był wniosek o rentę inwalidzką wojenną.

Natomiast pozostałe argumenty skarżącego dotyczące m.in. wyrządzenia szkody pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W świetle powyższego zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa.

Skargę zatem, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić