Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2145754

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 27 września 2016 r.
IV SA/Wr 346/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia 16 czerwca 2016 r., (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej Gminy M. z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr (...) w sprawie ze skargi na Dyrektora (...) w M. postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 16 czerwca 2016 r. nr NK-N.4131.85.36.2016.MG Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność uchwały Miejskiej Gminy M. z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr XX/123/16 w sprawie skargi na Dyrektora (...) w M.

Rada Miejska Gminy M. reprezentowana przez Przewodniczącego Rady wniosła na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Według organu nadzoru skarga M. N. na działalność Dyrektora (...) w M. dotyczyła podejmowanych przez niego działań z zakresu stosunków cywilnoprawnych i jako taka nie mogła być rozpatrywana przez Radę Miejską Gminy M., gdyż Rada nie jest organem właściwym do oceny prawidłowości realizacji stosunków cywilnoprawnych. Oznacza to, że Rada rozpatrzyła przedmiotową skargę w sposób nieuprawniony, gdyż w świetle przepisów powszechnie obowiązujących nie posiadała do tego umocowania.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 sierpnia 2016 r. wezwano Gminę M. do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez jej podpisanie osobiście przez Burmistrza Gminy M. w tut. Sądzie lub nadesłanie odpisu prawidłowo podpisanej skargi.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Rada Miejska Gminy M. wskazała, że Burmistrz Miasta i Gminy M. mimo wniosku przyjętego przez Radę Miejską na sesji w dniu 30 sierpnia 2016 r., zobowiązującego go do osobistego podpisania skargi, odmówił wykonania tej czynności.

W piśmie z dnia 1 września 2016 r. Burmistrz Miasta i Gminy M. odmówił podpisania skargi i oświadczył, że w całości podziela pogląd Wojewody Dolnośląskiego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocenę merytorycznej zasadności skargi powinno zawsze poprzedzać badanie jej wymogów formalnych, w tym warunku dopuszczalności takiej skargi, a zatem ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej - p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia.

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym (tekst jedn.: powinna zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, wymienienie załączników) oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. (wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego). Jeżeli natomiast warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, skarżący winien być w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., I OSK 7/10, publ. LEX nr 578341 oraz internetowa Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych).

Jak wynika z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm.), rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia takiej skargi uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (ust. 3). Z powyższej regulacji wynika zatem, że skarga do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze służy gminie, która jest reprezentowana przez swój organ. Z uwagi na występujące w orzecznictwie sądowo-administracyjnym rozbieżności na temat organu, który reprezentuje gminę w postępowaniu sądowo-administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 3/12 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), sformułował tezę, wedle której w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art. 32 p.p.s.a. ma wójt (burmistrz, prezydent miasta) chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. W uzasadnieniu przywołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że przyjęcie zasady wyłącznej reprezentacji gminy przez jej organ wykonawczy, gdy przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego jest skarga na uchwałę rady gminy, nie ma charakteru bezwzględnego, w praktyce bowiem mogą występować nadzwyczajne sytuacje. W szczególności wskazał, że "nieuwzględnienie w konkretnej sprawie takich szczególnych sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów prawnych rady gminy i wójta lub gdy z przedmiotu uchwały wynika, że sprawa dotyczy interesu prawnego wójta, mogłoby prowadzić do pozbawienia organu stanowiącego - rady gminy - możności ochrony sądowej jej interesu prawnego, uprawnień i kompetencji".

Z taką sytuacją - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - nie mamy do czynienia na gruncie analizowanej sprawy, albowiem nie zaistniały w niej szczególne okoliczności, uprawniające do przyznania legitymacji do podpisania i wniesienia skargi przez Przewodniczącego Rady Miejskiej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest uznanie zasadności skargi na Dyrektora (...), które w ocenie Burmistrza Miasta i Gminy - potwierdzonej w rozstrzygnięciu nadzorczym organu nadzoru - było niezgodne z prawem. Różnica zdań między organem uchwałodawczym, a wykonawczym w tej kwestii nie stanowiła jednak przesłanki do przyznania Przewodniczącemu Rady Miejskiej szczególnej legitymacji do wniesienia skargi. Nie była to w ocenie Sądu sytuacja nadzwyczajna, o której mowa w przywołanej uchwale.

Jak wynika z treści powołanej wyżej uchwały NSA, odnosi się ona również do skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze. Ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadza dualizmu w reprezentowaniu gminy i reprezentację powierza organowi wykonawczemu gminy. Z przepisu art. 98 o samorządzie gminnym nie da się wywieść prawa dla przewodniczącego rady gminy do reprezentowania gminy w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

A zatem skargę w niniejszej sprawie na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym mógł wnieść Burmistrz Miasta i Gminy M., bowiem to jemu ustawowo przypisana jest kompetencja do reprezentowania Gminy, obejmująca kompetencje do dokonywania czynności procesowych "na zewnątrz" w postępowaniu sądowym. Z tych powodów Sąd wezwał Burmistrza do podpisania wniesionej skargi lub złożenia podpisanego jej odpisu w terminie 7 dni, liczonych od dnia doręczenia ww. wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Brak właściwego podpisu pod skargą stanowi bowiem brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu.

Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy M. w piśmie z dnia 1 września 2016 r. kategorycznie odmówił podpisania skargi, uznając tym samym trafność rozstrzygnięcia nadzorczego. Stwierdzenie powyższego w konsekwencji oznacza, że wobec nieuzupełnienia braków skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.