IV SA/Wa 616/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3087259

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2019 r. IV SA/Wa 616/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec.

Sędziowie: WSA Katarzyna Golat, del., SO Aleksandra Westra (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi (...) Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) stycznia 2019 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania

I. uchyla zaskarżone postanowienie;

II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. uchyliło w całości postanowienie Zarządu Dzielnicy (...) m. W., nr (...), z dnia (...).06.2018 r., znak: (...), i umorzyło postępowanie w zakresie zawieszenie postępowania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Postanowieniem z dnia (...).01.2018 r. nr (...), znak: (...), Zarząd Dzielnicy (...) m. W., zawiesił z urzędu do dnia 22 września 2018 r. postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną na części działki ew. nr (...) i działce nr (...) w obrębie (...) (kubatura) oraz część działki ew. (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) z obrębu (...) (dojazd) w rejonie ulic (...) i (...) w Dzielnicy (...) w W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) postanowieniem z dnia (...).02.2018 r. sygn. akt (...) uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku złożenia sprzeciwu Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na orzeczenie SKO, postanowieniem nr (...), z dnia (...).06.2018 r., znak: (...), Zarząd Dzielnicy (...) m. W., zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w zw. ze sprzeciwem od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...).02.2018 r. sygn. akt (...).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w ustawowym terminie inwestor.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 960/18 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...).02.2018 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak było podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej w sytuacji, kiedy to organ odwoławczy, w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, mógł podjąć czynności zmierzające do ustalenia etapu prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru N.

Po rozpoznaniu zażalenia SKO wydało powołane na wstępie zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu powołano, że organ administracji publicznej orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia. Przedmiotem postępowania przed SKO było postanowienie Zarządu Dzielnicy (...) m. W., nr (...), z dnia (...).06.2018 r., znak: (...), w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną na części działki ew. nr (...) i działce nr (...) w obrębie (...) (kubatura) oraz część działki ew. (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) z obrębu (...) (dojazd) w rejonie ulic (...) i (...) w Dzielnicy (...) w W., wszczętego na wniosek K. S., do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w zw. ze sprzeciwem od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławcze w (...) z dnia (...).02.2018 r. sygn. akt (...) w sprawie uchylenia postanowienia Zarządu Dzielnicy (...) m. W., nr (...), z dnia (...).01.2018 r., znak: (...), w sprawie zawieszenia z urzędu do dnia (...). 09. 2018 r. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji.

Wskazano, że w dniu (...).07.2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem sygn. akt IV SA/Wa 960/18 uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...).02.2018 r. sygn. akt (...), tym samym odpadła podstawa do zawieszenia niniejszego postępowania tj. konieczność rozpatrzenia sprzeciwu od postanowienia Kolegium. Organ odwoławczy uznał, że analiza akt sprawy oraz zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji, dokonana również z uwzględnieniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 960/18, wskazuje na wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki procesowej natury przedmiotowej, która stanowi przeszkodę dla skutecznego prowadzenia postępowania, co w konsekwencji obliguje do wydania rozstrzygnięcia o uchyleniu w całości i umorzeniu postępowanie w zakresie zawieszenia postępowania.

(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w W. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucono:

naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, czego rezultatem było nieprzeprowadzenie przez organ działań zmierzających do ustalenia etapu prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru N., naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi należytego oraz wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków w toku prowadzonego postępowania, a także niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia;

naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postanowienia w zakresie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy nie istniały przesłanki do umorzenia postępowania, o których mowa w art. 105 § 1 k.p.a.;

naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w zakresie zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, pomimo tego iż nie było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechana merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez Organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m.in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uznał, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie i na postawie art. 119 pkt 3 i 120 p.p.s.a., sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów.

Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna.

W ocenie sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję, o której mowa w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., a więc uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie w pierwszej instancji, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Zasadniczo zgodnie przyjmuje się (vide: m.in. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 167; podobnie: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 r.), że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. jest zasadne w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a także w przypadku, "kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych". W doktrynie i judykaturze przyjmuje się zgodnie, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak m.in. (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX i cytowana tam literatura). Organ odwoławczy uprawniony jest więc do umorzenia postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Uwzględniając przedstawione znaczenie pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, w pełni należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że brak było podstaw do umorzenia postępowania. Wbrew stanowisku organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki natury przedmiotowej, stanowiące przeszkodę dla skutecznego prowadzenia postępowania. W dacie podejmowania decyzji odwoławczej w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności faktyczne lub prawne, które wpłynęłyby na niemożność orzekania o istocie sprawy i które czyniłyby postępowanie organu pierwszej instancji bezprzedmiotowym.

Reasumując stwierdzić należy, że kontrolowana decyzja organu odwoławczego nie jest trafna, została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania. Umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, Kolegium błędnie przyjęło, że z uwagi na uchylenie postanowienia SKO z (...).02.2018 r. odpadła podstawa do zawieszenia postępowania, i że w tej sytuacji brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Takie stanowisko nie jest prawidłowe, albowiem w dacie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia istniał przedmiot postępowania, czyli sprawa administracyjna mogąca być przedmiotem rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy winien był dokonać merytorycznej oceny i stwierdzić, czy istniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania przez Zarząd Dzielnicy w dacie wydawania postanowienia z dnia (...) czerwca 2018 r., czy też nie. Zasadne są zarzuty sformułowane w tym zakresie w pkt I skargi.

Brak jest natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a, skarżąca nie wykazała bowiem, aby brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, miał jakiekolwiek wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez Kolegium przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.- uchylił zaskarżone postanowienie.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, po myśli art. 153 p.p.s.a., organ będzie zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., na które to koszty składa się opłata od skargi, opłata od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.256 tj.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.