IV SA/Wa 2704/12 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745458

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. IV SA/Wa 2704/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski.

Sędziowie WSA: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) września 2012 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia (...).09.2012 r. Wojewoda (...) utrzymał w mocy w odniesieniu do G. K. decyzję Wójta Gminy R. z dnia (...).05.2012 r., orzekającą o wymeldowaniu G. K. i E. K. z pobytu stałego w miejscowości (...).

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek obecnych właścicieli posesji S. i B. K., którzy nabyli ją w drodze licytacji przeprowadzonej przez Sąd.

Rozpoznając odwołanie G. K. Wojewoda (...) podniósł, iż kwestie dotyczące obowiązków meldunkowych reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Artykuł 15 ust. 2 tej ustawy stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie więc z obowiązującym prawem jedyną przesłanką, jaką bada organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego, jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę.

Organ odwoławczy wskazał, iż S. i B. K. zostali wprowadzeni w posiadanie przedmiotowej nieruchomości w drodze czynności egzekucyjnych Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. dokonanych w sprawie k.m. (...) w dniu (...).09.2011 r. Jak podkreślił Wojewoda, bezsporny jest fakt opuszczenia tego miejsca zamieszkania przez skarżącego potwierdzony przez Komisariat Policji w R., który stwierdził, że G. K. nie zamieszkuje tam od 6 lat i obecnie mieszka w C.

Okoliczność tę potwierdzili też przesłuchani świadkowie. Wyjaśniono, że niezamieszkiwanie G. K. poza tym adresem datuje się od 2008 r., miejsce stałego pobytu opuścił dobrowolnie, wyprowadzając się do matki. W lokalu nie ma rzeczy osobistych wymeldowanego, zamki w drzwiach po egzekucji komorniczej zostały wymienione.

Wojewoda podkreślił, że G. K., pomimo odbierania kierowanej do niego korespondencji, nie skorzystał z prawa złożenia w sprawie wyjaśnień. Nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie starał się o przywrócenie naruszonego posiadania. Swe centrum życiowe skoncentrował w innym miejscu.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że G. K. opuścił budynek położony w miejscowości (...) nr (...) w sposób dobrowolny.

Wojewoda zaznaczył, iż ewidencja ludności w obecnym kształcie prawnym służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób - a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Utrzymywanie zameldowania w tej sytuacji stwarzałoby fikcję meldunkową.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wniósł G. K. E. K., której prawidłowo decyzję tę doręczono, nie zaskarżyła jej.

W ocenie skarżącego, organ nie odniósł się do zarzutów jego odwołania. Zakwestionował wymeldowanie go, powołując się na służące mu prawo do Sądu i gwarancje wynikające z art. 7 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swą dotychczasową argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Podstawę materialno-prawną orzekania w. sprawach dotyczących wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Stanowi on, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne.

W kontekście rozpatrywanej sprawy podkreślenia jednakże wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się również, iż dobrowolność opuszczenia lokalu oznacza wolny wybór osoby opuszczającej, niezależnie od tego, jakimi jest to spowodowane przyczynami, jeśli nie mają one charakteru niezgodnego z prawem (bezprawnego) zmuszenia do opuszczenia lokalu (por. wyrok NSA z 6 lipca 2007 r., II OSK 101/06, wyrok NSA z dnia 6 marca 2007 r., II OSK 401/06).

W rozpatrywanej sprawie takiej bezprawności nie było. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie już w 2008 r. i zamieszkał w C. Zatem swe centrum życiowe skoncentrował w innym miejscu. Nie starał się nadto o przywrócenie naruszonego posiadania.

Odnosząc się do zarzutów skargi, nawiązującej do wniesionego przez skarżącego odwołania, w pierwszej kolejności należało przeprowadzić kontrolę uprawnień S. i B. K. do zainicjowania przedmiotowego postępowania administracyjnego i prowadzenia z ich wniosku sprawy o wymeldowanie skarżącego, wobec takiego zarzutu sformułowanego w odwołaniu.

Zasadnicze znaczenie w sprawie ma zatem fakt, że komornik sądowy w dniu (...).09.2011 r. wydał nabywcom przedmiotowej posesji - S. i B. K., w asyście Policji, tę nieruchomość (protokół wprowadzenia w aktach administracyjnych sprawy ze sprawy egzekucyjnej KM (...)). W protokole tym widnieje wzmianka, że G. K. nie stawił się na termin wydania nieruchomości. W odpisie protokołu tej czynności egzekucyjnej wprowadzenia w posiadanie nieruchomości zaznaczono, że wierzycielem jest S. K., a dłużnikiem skarżący. Tytuł wykonawczy tej czynności stanowiło zaś postanowienie Sądu Rejonowego w C. z (...).11.2010 r., sygn. akt (...), zaopatrzone w klauzulę wykonalności z (...).07.2011 r. - postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia (...).07.2011 r. sygn. akt (...).

Wobec tego, wbrew zarzutowi odwołania, S. i B. K. składając (...).03.2012 r. wniosek o wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu (adres (...)) już uprzednio - (...).09.2011 r., jako nabywcy zostali wprowadzeni w posiadanie tej nieruchomości i orzeczenie w tym przedmiocie było już prawomocne. Dokumenty potwierdzające te fakty znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy (karty 4,5,6). Przesłanie odpisu protokołu czynności komorniczych (owego wprowadzenia), wbrew twierdzeniom skarżącego podanym w odwołaniu, jest dokumentem oryginalnym, opatrzonym podpisem oraz okrągłą, czytelna pieczęcią komornika sądowego. Kserokopia wskazanego protokołu zaś, zgodnie z prawem, została przez organ poświadczona za zgodność z oryginałem. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się nadto wypis z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, z którego wynika, że wnioskujący o wymeldowanie skarżącego są właścicielami przedmiotowej nieruchomości.

Wobec tego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego o braku legitymacji po stronie S. i B. K., do żądania wymeldowania go z pobytu stałego spod adresu (...) i braku podstaw do prowadzenia tego postępowania na ich wniosek.

Przytoczone rozważania Sądu miały znaczenie jedynie w kontekście potwierdzenia istnienia podstaw do prowadzenia owego postępowania meldunkowego na wniosek obecnych właścicieli tej nieruchomości.

Organ meldunkowy nie rejestruje bowiem co do zasady uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu danej osoby. Ewidencja ludności służy więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało, iż brak jest podstaw do uwzględniania przesłanki związanej z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu. W związku z tym, w ramach postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania nie mieści się badanie cywilnoprawnych uprawnień do lokalu, a więc tytułu prawnego do lokalu osoby meldowanej lub wymeldowywanej.

Niewątpliwie organ odwoławczy zobowiązany był odnieść się do wskazanego zarzutu w swej decyzji zważywszy, iż umieszczony został w odwołaniu. Jednakże mając na względzie jego niezasadność wynikającą z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy stwierdzić należy, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podobnie, wbrew zarzutowi odwołania, nie stanowiło uchybienia procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy wydanie przez organ I instancji decyzji odmownej (...).05.2012 r., a nie w późniejszym terminie. Organ I instancji w piśmie z (...).05.2012 r. poinformował bowiem strony tego postępowania, w tym skarżącego, że sprawa nie zostanie rozpoznana do dnia (...).05.2012 r. Tak też się stało, decyzja zapadła (...).05.2012 r. Skarżący do (...).05.2012 r. mógł zapoznać się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji organu I instancji. Ewentualny ówczesny brak możliwości skorzystania z tego uprawnienia, nie stał na przeszkodzie uczynienia tego później przed II instancją celem przedłożenia dalszych zarzutów i dowodów oraz wywiedzeniu skargi do Sądu Administracyjnego, z której to możliwości skarżący skorzystał. Nawet zatem, gdyby w tym zakresie doszło do uchybienia organu, skarżący nie wykazał, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. G. K. zarówno przed II instancją, jak i w postępowaniu sądowym nie podniósł żadnych nowych okoliczności i zarzutów i żądań. Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący, jak poinformował pracownik Poczty w R., był informowany o nadejściu przesyłek telefonicznie, wówczas przyjeżdżał i odbierał te przesyłki, którego to sposobu informowania go o nadchodzącej korespondencji skarżący nie kwestionował.

W związku z tym rozstrzygnięcie organów oparte na badaniu przesłanki faktycznego opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego należy uznać za zgodne z obowiązującym prawem. Mając zatem na względzie, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w oparciu o ustalenia Komisariatu Policji oraz zeznania prawidłowo (przy zachowaniu wymogów formalnych) przesłuchanych świadków organy ustaliły, że skarżący pod adresem (...) nie zamieszkuje już od 2008 r., zamieszkał wraz z matką w C. i tam koncentruje się jego centrum życiowe, a nadto we wrześniu 2012 r. prawomocnym orzeczeniem sądu inne osoby wprowadzone zostały na tę nieruchomość jako jej właściciele - należało uznać, że rozstrzygnięcia organów obu instancji odpowiadały prawu.

W ocenie Sądu, dowody zebrane w sprawie uzupełniają się, są spójne i logiczne. Zeznania świadków, informacje przekazane przez Policję potwierdziły, że G. K. nie mieszka w lokalu położonym w miejscowości (...) już od 2008 r., a skarżący nie wykazał aby było inaczej. Zebrany został pełen dostępny materiał dowodowy i oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego trafne wnioski, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przepisom k.p.a. W rozpatrywanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do wymeldowania G. K., wobec tego wymeldowanie go spod wskazanego adresu, jak trafnie przyjęły organy obu instancji, było uzasadnione.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się zaś innych naruszeń procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 z późn. zm.) należało skargę oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.