Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1520908

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 6 marca 2013 r.
IV SA/Wa 2666/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.).

Sędziowie WSA: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. P. i R. P. na czynności Starosty L. polegające na bezprawnym nałożeniu oraz żądaniu uiszczenia opłat związanych z udostępnieniem oraz udzieleniem informacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

I. Pismem z dnia (...) marca 2012 r. M.P. i RP (dalej "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę, w której jako przedmiot zaskarżenia wskazali czynności Starosty L., polegające na nałożeniu na skarżących oraz żądaniu od nich uiszczenia opłat związanych z udostępnieniem oraz udzieleniem informacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

II. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w związku ze zgłoszeniem przez nich prac geodezyjnych i kartograficznych, polegających na wykonaniu map do celów projektowych i planistycznych, Powiat L. wystawił faktury VAT: z dnia (...) stycznia 2012 r. o numerach: (...) za udostępnienie komputerowych zbiorów wektorowych oraz wykonanie odbitek.

W ocenie skarżących, nałożenie na nich opłat i żądanie ich uiszczenia, rażąco narusza prawo. Ich zdaniem, skoro wcześniej uiścili zryczałtowaną opłatę w związku ze zgłoszeniem prac geodezyjnych i kartograficznych, polegających na wykonaniu map do celów planistycznych, to uprawnieni byli do otrzymania z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego całości informacji i materiałów niezbędnych do wykonania prac, a także poświadczenia dokumentów stanowiących wynik prac przeznaczonych dla zamawiającego.

Skarżący podnieśli, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333), niedopuszczalne jest ponowne naliczenie wykonawcy pracy geodezyjnej kwot za udostępnienie komputerowych zbiorów wektorowych oraz wykonywanie odbitek.

Mając powyższe na uwadze skarżący uznali, że organ administracyjny bezprawnie nałożył na nich obowiązek uiszczenia opłat określonych w tabeli II załącznika nr 3 oraz tabeli III załącznika nr 4 do powołanego rozporządzenia. Te bowiem odnoszą się do czynności związanych z udostępnianiem oraz udzieleniem informacji, a nie do czynności związanych z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Tymczasem, całość opłat spoczywających na skarżących obejmuje swoim zakresem tabela II załącznika nr 1 do rozporządzenia. W rezultacie dochodzi do podwójnego naliczenia opłat za udzielenie informacji, czy też przyjmowanie opracowania do zasobu, którego koszt obejmuje również udzielenie informacji.

Skarżący wskazali też, że w świetle ust. 3 załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia, udostępnianie baz danych krajowego systemu informacji o terenie następuje na podstawie umowy zawieranej pomiędzy nabywcą baz danych a organem prowadzącym państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny. Tymczasem skarżący nie zawierali jakiejkolwiek umowy z organem w związku z dokonaniem zgłoszenia prac geodezyjnych. Dlatego też bezpodstawnym jest nałożenie oraz żądanie od nich uiszczenia opłat na podstawie załącznika nr 3 do rozporządzenia. Ponadto skarżący wywiedli, że nie wnosili o udzielenie informacji, które określone zostały w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Dokonali zgłoszenia prac w związku z wykonywaniem map do celów projektowych i planistycznych.

W drugiej części uzasadnienia skargi skarżący wywiedli, że wysokość należnych opłat powinna zostać określona w drodze aktu indywidualnego (decyzji administracyjnej), a nie - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - udokumentowana fakturami VAT wystawionymi przez Powiat L. Wskazali, że wprawdzie pobierane opłaty za czynności geodezyjne ze swej natury są swoistą zapłatą za wykonanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego, jednakże obowiązek ich poniesienia wynika z przepisów prawa publicznego, pobierane są w związku z konkretnym działaniem organów administracji publicznej, strony nawiązanego na podstawie tych przepisów stosunku publicznoprawnego nie mają swobody w kształtowaniu tego stosunku, mają one charakter powszechny i ustalony jednostronnie przez państwo.

W ocenie skarżących, w świetle powyższych okoliczności nie ulega wątpliwości, że opłaty te nie mogą być traktowane jako wynagrodzenie za usługę, a tym samym nie mogą być uznane za świadczenia cywilnoprawne, lecz publicznoprawne, a ich określenie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej.

III. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie wskazując, że materiały, o które wystąpili skarżący, tj. komputerowe zbiory wektorowe zostały im już wcześniej udostępnione jako część materiałów niezbędnych do wykonania prac geodezyjnych. Ponieważ skarżący otrzymali wszystkie niezbędne materiały i informacje potrzebne do wykonania zgłoszonych prac, żądanie udostępnienia jeszcze dodatkowych kopii mapy zasadniczej danych cyfrowych nie wchodziło w zakres udostępnienia materiałów i informacji niezbędnych do wykonywania prac.

W ocenie Starosty w ramach zgłoszenia wykonywania prac geodezyjnych, skarżący są uprawnieni do otrzymania jednorazowo kompletu materiałów niezbędnych do wykonania pracy i bez względu na obszerność takiego kompletu organ pobiera zryczałtowaną opłatę stosownie do norm zawartych w załączniku nr 1 do powoływanego rozporządzenia. Oznacza to, że jeżeli skarżący występują ponownie o część materiałów już otrzymanych w ramach kompletu materiałów, to wówczas należy pobrać opłatę taką, jak należna za udostępnienie materiałów z zasobu, które następuje bez związku ze zgłoszeniem wykonywania prac geodezyjnych.

IV. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2012 r. Sąd odrzucił wniesioną skargę, stwierdzając jej niedopuszczalność. Uzasadniając odrzucenie skargi, Sąd stwierdził, że powołane w skardze faktury nie mogą być uznane za podjęte przez Starostę w stosunku do skarżących akty z zakresu administracji publicznej, ani za dokumenty materializujące dokonanie czynności o takim charakterze.

Sąd uznał zatem, że w stosunku do skarżących nie wydano aktu, ani nie podjęto czynności z zakresu administracji publicznej, które podlegałyby kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu brak jest przedmiotu zaskarżenia, a w konsekwencji wniesiona skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu.

V. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2535/12 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") uchylił zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 30 lipca 2012 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, NSA stwierdził, że w skardze kasacyjnej zasadnie wskazano na naruszenie w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. NSA wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty w rozpatrywanej sprawie wynika z przepisu prawa rangi ustawowej, tj. art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1998 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Oznacza to jednocześnie, że nałożenie opłaty "geodezyjnej" było czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a wystawiona faktura stanowi jedynie potwierdzenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. To kwalifikuje nałożenie opłaty "geodezyjnej" jako czynności należącej do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 514/10 i postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt I OW 109/12).

W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygał zaskarżonym postanowieniem sprawy sądowoadministracyjnej, stwierdził natomiast błędnie, że nie stanowi sprawy sądowoadministracyjnej zaskarżenie przez stronę czynności polegającej na nałożeniu przez organ administracyjny opłaty "geodezyjnej". Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu poprzestał na wykładni normy odniesienia - wyznaczającej zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w sprawie. Wobec tego za niezasadny uznał NSA zarzut naruszenia art. 134 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd I instancji, w zaskarżonym postanowieniu nie rozstrzygał sprawy sądowoadministracyjnej, a poprzestał jedynie na stwierdzeniu - błędnym, że sprawy tej nie ma. Z tych względów za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem Sąd I instancji błędnie dokonał wykładni normy odniesienia, która wyznacza zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w sprawie i tym samym niezasadnie odrzucił skargę. Wobec powyższego NSA postanowienie Sądu I instancji uchylił.

VI. Na rozprawie w dniu (...) lutego 2013 r. skarżący na rozprawie złożyli pismo, w którym zarzucili organowi, że błędnie przedstawia i interpretuje stan faktyczny sprawy, Zdaniem skarżących brak było podstaw do traktowania zgłoszonych przez nich wniosków o udostępnienie danych i materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jako odrębnych zamówień względem zgłoszonych wcześniej prac geodezyjnych. O tym, że wnioski te zostały zgłoszone w toku realizacji zgłoszonych wcześniej prac geodezyjnych świadczą wskazywane przez skarżących numery ewidencyjne oznaczone nr (...) jak również porównanie dat złożenia wniosków o udostępnienie danych i wydanie kopii i dat zakończenia zgłaszanych prac geodezyjnych. Zdaniem skarżących oznacza to, że wnioski o udostępnienie danych z zasobu stanowiły integralną część realizacji zgłoszonej przesz nich pracy geodezyjnej.

Skarżący podnieśli, że organ w sposób nieuzasadniony i nieuprawniony stosuje praktykę odrębnego rozliczania wniosków składanych w ramach realizacji zgłoszonych prac twierdząc, że podmiot zgłaszający pracę geodezyjną w ramach jej realizacji ma prawo uzyskać tylko i wyłącznie jeden egzemplarz materiałów niezbędnych do jej wykonania, a za kolejne egzemplarze podmiot ten jest zobowiązany uiścić kolejne opłaty.

Skarżący wskazali także, że praktyka podwójnego naliczania opłat pozostaje w sprzeczności z oficjalnymi instrukcjami Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, zawartymi w piśmie Zastępcy Głównego Geodety Kraju z dnia (...) lipca 2011 r., nr (...). Jak podają skarżący w piśmie tym wskazano, że w przypadkach gdy wykonawcy zgłaszają prace geodezyjne i kartograficzne wysokość opłaty naliczanej tymże wykonawcom przez ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej powinna ograniczyć się do kwoty wynikającej z Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333 - dalej jako "rozporządzenia w sprawie opłat za czynności geodezyjne"). Odrębne opłaty za udostępnienie danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego (np. naliczone na podstawie Załącznika nr 3 do rozporządzenia), nie mają w takich przypadkach zastosowania.

Ponadto, zdaniem skarżących, gdyby nawet uznać praktykę naliczania podwójnych opłat za prawidłową, to i tak ich wysokość winna zostać ustalona przez organ w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. To stanowisko od stycznia 2013 r. podziela także organ, bowiem od tego czasu wysokości opłat ustala w drodze decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie ustawy o finansach publicznych.

Z ostrożności procesowej, gdyby organ stwierdził, że zaskarżone w niniejszej sprawie wystawione faktury VAT w istocie stanowiły indywidualne akty administracyjne i zarzuciłby skarżącym niewyczerpanie prawidłowego trybu zaskarżenia, skarżący podnieśli, że w rozpatrywanej sprawie brak podstaw by podmiot, na rzecz którego wystawiona faktury VAT za czynności geodezyjne, miał domyślać, że są to decyzje administracyjne i przed zaskarżeniem ich do Sądu, winien odwołać się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący zwrócili uwagę, że faktury te nie zawierały żadnego pouczenia, co do możliwości i trybu ich zaskarżenia.

VII. Na rozprawie w dniu (...) lutego 2013 r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc że w świetle przepisów ustawy o finansach publicznych o niepodatkowych należnościach budżetowych rozstrzyga się w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji faktury objęte skargą należy uznać za decyzje administracyjne, co oznacza, że skarga wniesiona została bez wyczerpania drogi administracyjnej, tj. bez wniesienia odwołania od tych decyzji do organu odwoławczego.

VIII. Po zamknięciu rozprawy w dniu (...) lutego 2013 r. Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia na dzień 27 lutego 2013 r.

Po zamknięciu rozprawy przez Sąd miały miejsce następujące zdarzenia procesowe:

1. Pismem z dnia 25 lutego 2013 r. Pełnomocnik organu przedłożył załącznik do protokołu rozprawy z dnia (...) lutego 2013 r. W załączniku tym pełnomocnik organu zawarł m.in. wniosek o przedłużenie terminu ogłoszenia orzeczenia o kolejne 7 dni, co miałoby umożliwić organowi przedłożenie stanowiska Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. w przedmiocie naliczania opłat w takich sytuacjach, jak objęta skargą.

2. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r. Sąd postanowił odroczyć ogłoszenie orzeczenia w niniejszej sprawie do dnia 6 marca 2013 r.

3. Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. skarżący wnieśli o ponowne otwarcie rozprawy w celu umożliwienia ustosunkowania się do argumentacji organu zawartej w załączniku, a która nie była podnoszona przez organ na rozprawie. We wniosku podniesiono w szczególności, że:

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IX. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

X. Odnosząc się do kwestii procesowych, będących przedmiotem wniosku skarżących z dnia 27 lutego 2013 r. należy wskazać, co następuje:

XI. Odnośnie meritum rozpatrywanej sprawy należy wskazać, co następuje:

Brak jest podstaw do tego, aby zakwalifikować zaskarżone faktury jako decyzje administracyjne, od których przysługiwałoby odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i dopiero na podjęte przez ten organ rozstrzygniecie dopuszczalna byłaby skarga do sądu administracyjnego. Stwierdzić należy, że o charakterze tego rodzaju aktów przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2535/12.

NSA podniósł zatem, że zgodnie z art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.)"Udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne". Powyższy przepis stanowi podstawę prawną nałożenia opłaty. Obowiązek jej uiszczenia wynika zatem z przepisu prawa rangi ustawowej. Oznacza to jednocześnie, że nałożenie opłaty "geodezyjnej" było czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a wystawiona faktura stanowi jedynie potwierdzenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. To kwalifikuje nałożenie opłaty "geodezyjnej" jako czynności należącej do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie skarżący wyczerpali środki zaskarżenia, składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez Starostę L. pismem z dnia (...) lutego 2012 r. Starosta w piśmie z dnia (...) marca 2012 r. (doręczonym skarżącym w dniu (...) marca 2012 r.) udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Skarżący zaś wnieśli skargę w dniu (...) kwietnia 2012 r. Zatem stwierdzić należy, że wymogi formalne wniesienia skargi, o których mowa w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a., zostały w niniejszej sprawie zachowane.

Wobec powyższego należy przejść do oceny merytorycznej zasadności wydania kwestionowanych faktur.

W rozpatrywanej sprawie organ zajął stanowisko, że w ramach pobranej od skarżących opłaty ryczałtowej skarżący otrzymali z zasobu wszelkie materiały niezbędne do wykonania zgłoszonych prac geodezyjnych. Zdaniem organu, jego obowiązki w tym zakresie zostały wykonane, wobec czego wszelkie dodatkowe materiały i informacje, których żądali skarżący, winny być w tej sytuacji im udostępnione po uiszczeniu osobnych opłat.

Stanowisko to kwestionują skarżący, którzy przedłożyli szereg dokumentów mających świadczyć o tym, że żądali oni od organu uzupełnienia informacji niezbędnych do wykonania zgłoszonych prac geodezyjnych podnosząc, ze żądania te zgłaszane były nie odrębnie od dokonanych zgłoszeń, a w ramach wcześniej zgłaszanych prac geodezyjnych. Zdaniem skarżących w ramach wykonywania zgłoszonej pracy geodezyjnej mają prawo, pomimo otrzymania z zasobów materiałów i informacji, sukcesywnego żądania, w ramach tej samej pobranej już opłaty ryczałtowej, kolejnych materiałów i informacji, które są niezbędne do wykonania tej pracy.

Rozpoznając wskazane wyżej sporne kwestie należy przed wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i Kartograficzne, wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych jest obowiązany zgłosić do organów, o których mowa w art. 40 ust. 3, prace przed przystąpieniem do ich wykonania, a po wykonaniu prac przekazać powstałe materiały lub informacje o tych materiałach do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837), wykonawca zgłasza prace we właściwym miejscowo i rzeczowo ośrodku przed przewidywanym terminem rozpoczęcia tych prac.

Ośrodek, najpóźniej w dniu następnym po otrzymaniu zgłoszenia, potwierdza przyjęcie zgłoszenia i najpóźniej w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania zgłoszenia informuje pisemnie wykonawcę:

1)

o materiałach, jakie powinny być wykorzystane przy wykonaniu pracy,

2)

o innych opracowaniach realizowanych aktualnie na obszarze zgłoszonej pracy oraz udostępnia posiadane materiały wraz z ich charakterystyką techniczną (§ 5 rozporządzenie w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych).

Po zakończeniu pracy, stosownie do § 7 ust. 1 tego rozporządzenia, wykonawca przekazuje dokumentację do zasobu w formie i zakresie przewidzianym w standardach technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, która następnie podlega kontroli. Później zaś, w zależności od wyników kontroli, ośrodek włącza dokumentację do zasobu lub odmawia jej włączenia.

W przypadku przyjęcia do zasobu dokumentacji powstałej w wyniku zgłoszonych prac PODGiK pobiera opłaty zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne. Jak wynika z pkt 9.1. załącznika nr 1 do omawianego rozporządzenia wysokość opłat określona w tabelach I-VIII tego załącznika została ustalona jako ryczałt za całość informacji i materiałów niezbędnych do wykonywania prac, a także poświadczenie dokumentów stanowiących wynik prac przeznaczony dla zamawiającego, bez względu na ich ilość.

W ocenie Sądu powołane wyżej przepisy rozporządzenia w sprawie opłat za czynności geodezyjne, nie charakteryzują się pożądanym stopniem precyzji w kwestii objęcia lub nieobjęcia opłatą ryczałtową również kolejnych materiałów i informacji po uprzednim ich otrzymaniu. Jednak, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że omawiany pkt 9 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie opłat za czynności geodezyjne, może stanowić podstawę do żądania nieograniczonego dostępu do materiałów i informacji w ramach ustalonego ryczałtu.

Nawet gdyby przyjąć interepretację skarżących co do możliwości nieograniczonego (wielokrotnego) żądania przez geodetów kolejnych dokumentów które już wcześniej zostały im wydane to i tak w ocenie Sądu skarżący nie wykazali że w toku zgłoszonych przez nich konkretnych prac wystąpiła niezbędność uzupełnienia materiałów i informacji, które już uprzednio otrzymali w ramach ryczałtu i bez którego to uzupełnienia wykonanie pracy geodezyjnej było niemożliwe i że przyczyny powyższego nie leżały po stronie skarżących (np. utracili je w okolicznościach przez nich niezawinionych). Zdaniem Sadu obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywał na skarżących. Powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, nie potwierdza samo powoływanie się w kolejnych wnioskach na numery ewidencyjne realizowanych przez nich zgłoszeń prac geodezyjnych (oznaczonych przedrostkiem DER) oraz porównanie dat złożenia tych (uzupełniających) wniosków i dat zakończenia prac geodezyjnych.

Należy podkreślić, że skarżący zażądali danych i materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego kilka dni po uzyskaniu tej dokumentacji w ramach ryczałtu i nie wykazali aby zaistniały obiektywne, niezależne od nich okoliczności uzasadniające ponowne dostarczenie tych dokumentów w ramach ryczałtu. Dlatego też należy zgodzić się z organem, ze jeżeli skarżący wystąpili ponownie o część materiałów już wcześniej dostarczonych im w ramach kompletu materiałów za który pobrano zryczałtowaną opłatę, to wówczas należy pobrać opłatę taką, jaka należna jest za udostępnienie materiałów z zasobu następujące bez związku ze zgłoszeniem wykonywania prac geodezyjnych.

Odnosząc się natomiast do powołanego przez skarżących, na poparcie swojej argumentacji pisma Zastępcy Głównego Geodety Kraju z dnia (...) lipca 2011 r. należy stwierdzić, że nie zostało ono skierowane do skarżących, dotyczyło innego podmiotu. Zostało ono sformułowane w dość ogólny sposób i nie ma dostatecznej jasności czy dotyczyło tego samego problemu. Przede wszystkim należy jednak podkreślić, że jest to jedynie stanowisko organu, które nie ma wiążącego charakteru, co zresztą w tym piśmie zostało podkreślone (ostatni akapit pisma).

Sądowi znane są orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 1 lutego 2012 r., OW 172/11, z 30 marca 2011 r., I OW 7/11, wyrok WSA w Łodzi z 27 czerwca 2012 r., III SA/Łd 307/12, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 września 2012 r.,. II SA/Go 433/12) w których, w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z 2009 r.,) przyjęto, że zasadność żądania opłat geodezyjnych i kartograficznych musi być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Art. 67 ustawy o finansach publicznych nakazuje bowiem do spraw dotyczących należności o których mowa w art. 60, nie uregulowanych tą ustawą stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa. Jednakże wobec związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 190 p.p.s.a. WSA nie mógł uznać, że wobec nie wyczerpania drogi administracyjnej (toku instancji) skarga podlegałaby odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął bowiem że nałożenie opłaty "geodezyjnej" należy zakwalifikować jako czynności należącej do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co świadczy o tym, że akty te były aktami co do których nie przewidziane były środki zaskarżenia w instancyjnym trybie rozstrzygania. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. tego rodzaju akty od których nie przewidziano możliwości wnoszenia środków zaskarżenia można zaskarżyć do sądu administracyjnego, bez wyczerpania toku instancji ale po uprzednim wezwaniu organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Te warunki Skarżący spełnili.

Podsumowując, Sąd nie stwierdził, aby w rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się naruszenia prawa, wobec czego skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.