Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1621957

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 13 stycznia 2015 r.
IV SA/Wa 2241/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Karolina Kisielewicz-Malec (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) września 2014 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: - odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

B. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) września 2014 r. w sprawie wymierzenia skarżącemu - prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) kary pieniężnej na podstawie art. 53a ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2013 r. poz. 1162). W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Skarżący wraz z rodziną (żoną i dwójką studiujących dzieci) utrzymują się z wynagrodzenia za pracę skarżącego i jego żony w łącznej wysokości 2150 zł brutto miesięcznie, nie posiadają majątku ani oszczędności.

Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2014 r. wezwał skarżącego do: złożenia: 1) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego, jego żonę A. S. oraz ich dzieci rachunków bankowych, także rachunków bankowych otwartych dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej ((...)) - z okresu ostatnich trzech miesięcy, wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, 2) odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2013 rok, 3) dokumentów (np. odpisu podatkowej księgi przychodów i rozchodów) potwierdzających okoliczności wskazane w rubryce nr 10 wniosku o przyznanie prawa pomocy, 4) dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego przez żonę skarżącego (np. kopii umowy o prace, zaświadczenia pracodawcy o wysokości dochodu z okresu ostatnich trzech miesięcy), 5) aktualnych zaświadczeń z uczelni, na których naukę pobierają córka i syn skarżącego, z informacją o trybie pobierania nauki (studia dzienne, zaoczne itp.), 6) oświadczenia dotyczącego źródeł finansowania nauki dzieci (dochody własne córki/syna - np. stypendia lub ewentualnie złożenie oświadczenia, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców), 7) dokumentów obrazujących wydatki jakie skarżący poniósł w okresie ostatnich trzech miesięcy na kształcenie dzieci, 8) oświadczenia, ile wynoszą stałe, miesięczne wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego (wyżywienie, opłaty za energię elektryczną, wodę, bilety komunikacji miejskiej i inne wydatki ponoszone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych) oraz dokumentów potwierdzających wysokość tych wydatków.

Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.

Stwierdzono, co następuje:

B. S. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Aby uzyskać prawo pomocy w takich granicach, strona powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

W orzecznictwie sądowym przyjęto, że "wykazanie" oznacza rzetelne udokumentowanie, że podstawy przyznania prawa pomocy rzeczywiście zachodzą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 511/07). Podkreśla się, ze strona ma przekonać referendarza (Sąd), że znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 721/10). Niewystraczające do przyznania prawa pomocy jest samo tylko oświadczenie wnioskodawcy, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania.

Według art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy.

Referendarz stwierdza, że o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej przez prawo współpracy skarżącego w wyjaśnieniu jego sytuacji majątkowej. B. S. nie wykazał w przekonujący sposób, że poniesienie kosztów sądowych tej sprawy zachwieje jego sytuacją materialną i bytową w taki sposób, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Trzeba tymczasem podkreślić, że prawo pomocy nie może zostać przyznane jeżeli nie ma pewności, że strona wnioskująca o tę pomoc nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub pełnych (prawo pomocy w zakresie częściowym) kosztów postępowania. Finansowanie prawa pomocy ze środków publicznych powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości, a jeżeli takie wystąpią, nie mogą być interpretowane na korzyść osoby wnioskującej i podlegają wyjaśnieniu w trybie art. 255 wskazanej ustawy. Powołany przepis uprawnia referendarza (Sąd) rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy do domagania się od wnioskodawcy informacji innych niż te, które ujawnił we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Trzeba podkreślić, że dokumenty źródłowe, o które został wezwany skarżący zostały wymienione w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), a postępowanie uzupełniające w sprawie zostało przeprowadzone ze względu na wątpliwości, jakie zrodziły się przy ustalaniu okoliczności majątkowych opisanych we wniosku PPF. Skierowane do strony wezwanie obligowało do nadesłania dokumentów oraz udzielenia informacji dotyczących wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Na ich podstawie referendarz sądowy zamierzał zweryfikować oświadczenie strony, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na koniec wypada dodać, że osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji (dokumentów), niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 p.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl).

Skarżący nie współpracując z Sądem w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy).

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.