IV SA/Wa 1994/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3014452

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. IV SA/Wa 1994/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska.

Sędziowie: WSA Anna Sękowska, del., SO Aleksandra Westra (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z (...) lutego 2019 r. nr (...)

2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz G. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie faktyczne

G. J. wniósł skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z (...) czerwca 2019 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 937 z późn. zm.), utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Wnioskiem z 5 czerwca 2018 r. G. J. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z wypadkiem oraz uszczerbkiem na zdrowiu, którego doznał podczas udziału w działaniach poza granicami państwa w (...) w składzie (...) w (...).

Organ decyzją Nr (...) z (...) lutego 2019 r. odmówił G. J. przyznania statusu weterana poszkodowanego. Organ ustalił, że (...) grudnia 2004 r. ok. godz. (...) G. J. w ramach wykonywania obowiązków służbowych wracał z inspekcji (...) w (...) w składzie koalicyjnego zespołu inspekcyjnego. Zespół ten jechał w składzie konwoju pojazdem (...) do (...). W pewnym momencie dojeżdżając do skrzyżowania, które było zablokowane przez pojazdy cywilne, dowódca konwoju zdecydował zmienić pas ruchu na przeciwny, aby ominąć korek. W trakcie przejeżdżania na przeciwległy pas ruchu samochód gwałtownie podskoczył na pasie rozdzielającym pasy ruchu ulicy. W wyniku wstrząsu samochodu poszkodowany został podrzucony do góry. Bezpośrednio po tym poczuł silny ból w kręgosłupie. Następstwem zdarzenia u wnioskodawcy było pourazowe zaostrzenie przewlekłego zespołu bólowego lędźwiowo-krzyżowego u osoby z późn. zm. zwyrodnieniowymi kręgosłupa lędźwiowego z dyskopatią L1-L2. L5-S1 oraz wadą rozwojową pod postacią niespojenia łuku kręgu S1.Z tytułu uszczerbku na zdrowiu wnioskodawcy przyznano odszkodowanie. Organ uznał, że przyczyną wypadku był gwałtowny wstrząs i podrzut pojazdu w trakcie przejeżdżania na przeciwległy pas ruchu w celu ominięcia korka. Organ ocenił, że takie zdarzenie nie pozostaje w jakimkolwiek związku z wykonywaniem zadań przez (...) w (...). Powołano, że wnioskodawca nie działał w sytuacji bezpośredniego zagrożenia związanego z realizacją zadań wskazanego (...), a tego rodzaju zdarzenie mogło wystąpić wszędzie w czasie pełnienia służby wojskowej, zatem nie może zostać zakwalifikowane jako wypadek w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Organ zauważył, że nie jest uprawnione takie rozumienie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, zgodnie z którym jakiekolwiek zdarzenie skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu doznane przez żołnierza w czasie pobytu poza państwem miałoby uzasadniać przyznanie licznych świadczeń, które mają charakter wyjątkowy. Takie rozumienie wskazanego przepisu prowadziłoby, w ocenie organu, do jednakowego traktowania wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu, bez względu na przyczyny wypadku.

Wnioskiem z 26 lutego 2019 r. G. J. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Strona zarzuciła, że wypadek, któremu uległ spełnia przesłanki określone w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, gdyż miał miejsce w trakcie wykonywania zadań bojowych. Wnioskodawca wskazał, że w chwili wypadku realizował zadania dotyczące inspekcji (...), w składzie powołanego w tym celu koalicyjnego zespołu inspekcyjnego. Powołał, że manewr samochodu był celowy. Na rozkaz dowódcy konwoju, zmiana kierunku jazdy konwoju była uzasadniona procedurą przeciwdziałania atakom na zatrzymane pojazdy wojsk koalicyjnych w strefach niebezpiecznych (ulice (...)), a zatrzymanie konwoju wojsk koalicyjnych mogło skutkować potencjalnym atakiem na siły i środki konwoju. Wskazał, że pośrednią przyczyną wypadku było pozostawanie poszkodowanego w chwili wypadku w umundurowaniu i wyposażeniu wynikającym z procedur taktycznych i stałych procedur operacyjnych, określających zasady wyjazdów żołnierzy i sprzętu poza bazę. Powołał, że w chwili wypadku ubrany był w kamizelkę przeciwodłamkową, hełm kompozytowy, na kamizelce miał 8 magazynków z amunicją, pakiet medyczny i inny sprzęt, w chwil wypadku miał przy sobie broń - pistolet w kaburze na udzie, a w rękach karabinek (...) z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. W ocenie skarżącego miało to wpływ na doznany uraz kręgosłupa z uwagi na dodatkowe dociążenie jego ciała podczas podrzutu i upadku na siedzisko. Powołał, że przejazd konwoju do (...), jak i powrót do bazy (...), był częścią realizowanego zadania, a obiekt, w którym przeprowadzał inspekcję, znajdował się poza bazą, w strefie niebezpiecznej dla życia żołnierzy wojsk koalicyjnych. Strona wniosła o dołączenie do akt sprawy informacji na temat "stałych procedur operacyjnych i procedur taktycznych dotyczących wyjazdów żołnierzy i sprzętu poza bazy stacjonowania sił i środków koalicyjnych w (...)".

Minister Obrony Narodowej decyzją Nr (...) z (...) czerwca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję (...) z (...) lutego 2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego, albowiem wypadek określony w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213 z późn. zm.).

Organ uznał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym m.in. pkt 3 protokołu powypadkowego z (...) lutego 2005 r. sporządzonego przez (...) Nr (...) w (...) wynika, że przyczyną wypadku był "gwałtowny wstrząs i podrzut pojazdu w trakcie przejeżdżania na przeciwległy pas ruchu aby ominąć korek". Powołano, że organ w trakcie postępowania wyjaśniającego zwrócił się do (...) w (...) i za jego pośrednictwem do (...) w (...) z prośbą o przesłanie wnioskowanych przez stronę "stałych procedur operacyjnych i procedur taktycznych dotyczących wyjazdów żołnierzy i sprzętu poza bazy stacjonowania sił i środków koalicyjnych w (...)". Jednak zarówno (...) w (...) jak i (...) w (...) nie odnalazło w swoich zasobach stosownych dokumentów.

Organ wskazał, że w toku postępowania nie rozstrzyga o istnieniu dokumentów i rozkazów, które nakazują szczegółowe taktyki podczas prowadzenia konwoju w misjach poza granicami państwa.

Organ ustalił, że strona w dniu wypadku uczestniczyła w (...) powołanym postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z (...) czerwca 2004 r. (...) (M.P Nr (...), poz. (...)). Powołano, że zgodnie z treścią uzasadnienia do przedmiotowego postanowienia do podstawowych celów działania (...) w (...), we współpracy z rządem (...), należało m.in. zapewnienie bezpieczeństwa i stabilizacji oraz wsparcie politycznej transformacji w (...), utrzymanie integralności terytorialnej tego państwa, likwidacja zagrożeń terrorystycznych, wsparcie humanitarne ludności cywilnej, a także zapewnienie bezpieczeństwa personelowi i obiektom (...) w (...).

Organ ustalił, że do zadań (...) należało w szczególności nadzorowanie procesu przywracania bezpieczeństwa i porządku publicznego, wsparcie dla (...) władz tymczasowych oraz administracji lokalnej, zapobieżenie działaniom (...) i (...), wsparcie w odbudowie infrastruktury cywilnej, przeciwdziałanie konfliktom etnicznym i religijnym, wsparcie organizacji międzynarodowych i pozarządowych w zakresie pomocy humanitarnej, nadzór nad repatriacja uchodźców oraz zapewnienie bezpieczeństwa personelowi i obiektom (...) w (...). Organ wskazał, że (...) był podporządkowany operacyjnie dowódcy (...). Finansowanie udziału (...) w (...) realizowane było przez stronę (...) i (...). Natomiast strona (...) zapewniała transport, dostawy samochodów terenowych oraz zabezpieczała w naturze zaopatrzenie logistyczne w rejonie misji.

Organ uznał, że wypadek, któremu strona uległa jest wypadkiem, który nosi znamiona zwykłego wypadku komunikacyjnego i mógł mieć miejsce także w normalnym ruchu drogowym na terenie kraju. Organ ocenił, że "podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, że "pośrednią przyczyną wypadku było pozostawanie (...) w chwili wypadku w umundurowaniu i z wyposażeniem" nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uznaniem wypadku jako spełniającego wymogi określone w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa z uwagi na fakt, że noszenie pełnego umundurowania obowiązywało wszystkich żołnierzy biorących udział w zadaniach poza bazami wojskowymi". Organ uznał, że strona nie wykazała, a z zebranych dokumentów nie wynika, że podczas manewru samochodu i samego wypadku miało miejsce zdarzenie zewnętrzne, które wpłynęło na ten manewr. Organ powołał również, że to sam wnioskodawca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że bezpośrednią przyczyną wypadku był właśnie wstrząs samochodu. Konkludując organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy statusu weterana poszkodowanego, gdyż wypadek, który miał miejsce 6 grudnia 2004 r. nie jest wypadkiem określonym w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.

G. J. wniósł skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z (...) czerwca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnieniu, czy wypadek, któremu uległ 6 grudnia 2004 r. spełnia przesłanki określone w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr (...) z (...) lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania mu statusu weterana poszkodowanego pomimo, że narusza ona prawo, co doprowadziło do braku pogłębienia zaufania obywateli, do organów administracji publicznej oraz poprzez brak należytego i wyczerpującego wyjaśnienia w decyzji przesłanek utrzymania w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr (...) z (...) lutego 2019 r.;

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wypadek, któremu uległ (...) grudnia 2004 r. nie był zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną, powodującym uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji, co utrudnia jej merytoryczną kontrolę.

Strona wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. wyciągu ze stałych procedur operacyjnych (...) z dn. (...).07.2019 r. na okoliczność ustalenia, czy wypadek, któremu uległ w (...) grudnia 2004 r. był wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa.

W oparciu o zarzuty wskazane w skardze skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Ministra Obrony Narodowej z (...) czerwca 2019 r., Nr (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Nr (...) z (...) lutego 2019 r. Ministra Obrony Narodowej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania W uzasadnieniu skargi powołano, że organ nie wyjaśnił okoliczności, jakie legły u podstaw wypadku komunikacyjnego, któremu uległ (...) grudnia 2004 r., jak również nie odniósł się w sposób wyczerpujący do przebiegu oraz do przyczyn zdarzenia, co skutkowało mylnym przyjęciem, że wypadek ten nie spełnia kryteriów określonych w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. Strona powołała dokument, tj. wyciąg ze stałych procedur operacyjnych (...) z (...).07.2019 r., wskazując, że każdy wyjazd poza rejon rozmieszczenia jest zadaniem bojowym, gdzie poza zadaniem głównym (np. udział w szkoleniu) w czasie przebywania poza rejonem rozmieszczenia pododdział realizuje zadania mające na celu: 1. rozpoznanie, 2. kontrolę sytuacji w rejonie (...), 3. sprawdzenie sprecyzowanego punktu (rejonu). Nadto strona wskazała, że w ww. dokumencie określono zabezpieczenie i logistyczne i medyczne w czasie realizacji zadań poza rejonem dyslokacji wskazując na wyposażenie indywidualne żołnierza oraz określono dowodzenie i łączność, gdzie m.in. wskazuje się, że dowódca grupy opuszczającej rejon rozmieszczenia dowodzi całością ugrupowania i odpowiada za cały pododdział wyjeżdżający. Wszyscy żołnierze w jego składzie (włączając w to również wyższych stopniem i stanowiskiem) podlegają wyznaczonemu dowódcy (grupy wyjazdowej) i są zobligowani do wykonywania jego poleceń, a nadto, że w pojazdach, poza pojazdem dowódcy grupy wyjeżdżającej (chyba, że dowódca zadecyduje inaczej), wyznacza się dowódcę pojazdu, który jest upoważniony do wydawania poleceń wszystkim żołnierzom i pracownikom (...) znajdującym się w pojeździe. W oparciu o powyższe skarżący podkreślił, że w dacie wypadku (...) grudnia 2004 r. w ramach wykonywania obowiązków służbowych otrzymał rozkaz wyjazdu poza bazę w celu inspekcji (...) w (...) w składzie koalicyjnego zespołu inspekcyjnego. Strona wskazała, że wracając z inspekcji, w momencie dojeżdżania do skrzyżowania, na którym pojawił się tzw. korek, dowódca konwoju podjął decyzję by zmienić pas ruchu i pojechać pod prąd. Przyczyną powyższej zmiany pasa ruchu przez dowódcę była okoliczność, że w sytuacji pozostania na dotychczasowym pasie ruchu, doszłoby do zatrzymania konwoju w strefie niebezpiecznej dla życia, co nastąpiłoby na skutek zaistniałego na drodze "korka". Skarżący podał, że w trakcie przejeżdżania na przeciwległy pas ruchu samochód gwałtownie podskoczył na pasie, który rozdzielał pasy ruchu ulicy, a wskutek powstałego w ten sposób wstrząsu samochodu, został podrzucony do góry, co bezpośrednio po zdarzeniu wywołało silny ból w kręgosłupie. Strona powołała, że w czasie zdarzenia pozostawała w pełnym wyposażeniu indywidulanym żołnierza. W ocenie strony powyższe okoliczności wskazują, że w czasie, w którym doszło do wypadku 6 grudnia 2004 r. wykonywała inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również, że ww. wypadek był zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną, a więc zostały spełnione przesłanki z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2019 r. poz. 2315) - zwanej dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z (...) czerwca 2019 r. narusza przepisy prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 3 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Stosownie do art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. do obowiązków organu należy podjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, tak aby interes strony nie został naruszony. Organ zobowiązany jest do dołożenia wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz wnikliwego przeanalizowania sprawy we wszelkich jej aspektach. Odzwierciedlenie tej analizy winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, a ocena organów winna zostać oparta na przekonujących podstawach, przedstawionych w treści decyzji.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ponieważ nie został w sposób prawidłowy ustalony stan faktyczny sprawy, uznać należy, że wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena dotycząca braku spełnienia przesłanki z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy była przedwczesna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawca nie działał w sytuacji bezpośredniego zagrożenia związanego z realizacją zadania wskazanego Kontyngentu, a zaistniałe zdarzenie mogło nastąpić wszędzie podczas pełnienia służby, a zatem nie może zostać zakwalifikowane jako wypadek w rozumieniu 4 pkt 15 lit. c ustawy. Natomiast organ odwoławczy wskazał, że wypadek, któremu uległ zainteresowany jest wypadkiem, który nosi znamiona zwykłego wypadku komunikacyjnego i mógł mieć też miejsce także w normalnym ruchu drogowym na terenie kraju. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że ani w (...) w (...), ani w (...) w (...) nie odnaleziono dokumentów dotyczących stałych procedur operacyjnych i procedur taktycznych dotyczących wyjazdów żołnierzy i sprzętu poza bazy stacjonowania sił i środków koalicyjnych w (...), wnioskowanych przez stronę. Odnośnie twierdzeń skarżącego w kwestii pozostawania w wyposażeniu w chwili wypadku organ wskazał, że nie jest to okoliczność przemawiająca za uznaniem wypadku jako spełniającego przesłanki z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy, jak również, że organ nie rozstrzyga o istnieniu dokumentów i rozkazów.

Wskazać należy, że przed dokonaniem oceny, czy wypadek strony pozostawał w związku z działaniami poza granicami kraju, czy był zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną, które zaistniało podczas lub w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem działań, organ powinien w sposób prawidłowy ustalić stan faktyczny w sprawie.

W wyroku z 12 sierpnia 2014 r. w sprawie I OSK 1026/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami, zawarte w powołanym art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), oznacza, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza wyznaczonych zadań. Związek ten ma charakter czasowy, miejscowy oraz przede wszystkim funkcjonalny. Wykonywane przez żołnierza czynności muszą wiązać się z wykonywaniem zadań do których została wyznaczona określona misja pokojowa lub stabilizacyjna, przy czym niosą one ze sobą realne zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy" (dostępny CBOSA). Również w innych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, za konieczne ustalenie istnienia związku funkcjonalnego wypadku z zadaniem wykonywanym przez żołnierza kontyngentu (wyrok NSA z 8 października 2015 r. I OSK 432/14, wyrok NSA z 8 października 2015 r. I OSK 362/14, dostępne CBOSA).

Z akt sprawy wynika, że nie ustalono okoliczności podnoszonych przez stronę, a dotyczących wykonywania zadań w ramach kontyngentu podczas powrotu z inspekcji do bazy, przejazdu w pełnym wyposażeniu i uzbrojeniu w strefie zagrożenia dla życia, specyfiki przejazdów konwoju, braku możliwości jego zatrzymania z uwagi na ryzyko ostrzału, wydanego rozkazu zjazdu na przeciwległy pas ruchu w związku z koniecznością utrzymania konwoju w ruchu i wynikłego z tego wyjechania na pas rozgraniczający jezdnie, co spowodowało wyrzut, a w następstwie uszczerbek na zdrowiu strony. Powyższe okoliczność były powoływane przez stronę w toku całego postępowania, jak również z złożonym odwołaniu. Ponadto, wnioskodawca, na potwierdzenie swych twierdzeń zwrócił się do organu o przeprowadzenia dowodu z dokumentu dotyczącego stałych procedur operacyjnych i procedur taktycznych dotyczących wyjazdów żołnierzy i sprzętu poza bazy stacjonowania sił i środków koalicyjnych w (...). Organ nie odnalazł przedmiotowego dowodu (zwrócił się jedynie do (...) w (...), i za jego pośrednictwem do (...) w (...)). Organ w żaden sposób nie zweryfikował twierdzeń strony odnośnie przyczyn i przebiegu wypadku, bezpodstawnie uznając, że był to zwykły wypadek komunikacyjny i mógł mieć miejsce w normalnym ruchu drogowym na terenie kraju. W ocenie Sądu wątpliwym jest, aby był to zwykły wypadek komunikacyjny zdarzający się na terenie kraju, w normalnym ruchu drogowym, skoro miał miejsce - według twierdzeń strony w strefie zagrożenia życia, w pełnym wyposażeniu bojowym, z odbezpieczoną bronią, w ruchu konwoju wojskowego, w sytuacji zatoru na drodze i w momencie wykonywania zadania kontyngentu wojskowego.

W tym miejscu zauważyć należy, że do skargi został dołączony przez stronę dokument tj. wyciąg ze stałych procedur operacyjnych (...) z dn. (...).07.2019 r. Oczywiście dokument ten nie może być przydatny do ustalania stanu faktycznego dotyczącego wypadku z 2004 r., ale uprawdopodabnia on wersję skarżącego, że takie procedury istniały również w 2004 r., i z mógł z nich wynikać m.in. sposób wykonywania konwojów i zakaz zatrzymywania samochodów jadących w konwoju. Niezrozumiała jest w ocenie Sądu bierność organu, który nie zwrócił się od innych organów celem uzyskania stosownych procedur obowiązujących w 2004 r. Wątpliwym jest, aby polskie organy pełniące zwierzchnictwo nad (...) nie dysponowały takim dokumentem, istniała również możliwość zwrócenia się do organów innych państw będących w składzie (...) w (...). Natomiast w przypadku ustalenia, że taki dokument nie istniał, organ winieni przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia, jakie stosowano procedury w 2004 r. celem potwierdzenia, bądź wykluczenia wersji podanej przez wnioskodawcę.

W ocenie Sądu organy nie rozpoznały wnikliwie sprawy, a organ odwoławczy nie odniósł się również do zarzutów odwołania i powoływanych przez stronę twierdzeń. W ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien w szczególności przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe co do okoliczności i przyczyn wypadku powoływanego przez stronę, przesłuchać szczegółowo wnioskodawcę, zwrócić się o dokumenty celem ustalenia procedur wykonywania konwojów w (...) w dacie wypadku strony. Po zgromadzeniu całego materiału dowodowego organ winien wszechstronnie rozpoznać sprawę i ocenić, czy przedmiotowy wypadek spełnia przesłanki z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy, w szczególności oceniając związek funkcjonalny wypadku z wykonywanym zadaniem. Uzasadnienie decyzji winno zostać sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia gruntownego postępowania dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, zasadnym było również uchylenie decyzji z 1 lutego 2019 r. w trybie art. 135 p.p.s.a.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.