Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1582653

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 20 marca 2014 r.
IV SA/Wa 194/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Karolina Kisielewicz-Malec (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń dotyczących stanu drzew postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

T. J. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy występując o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczeń i dokumentów przedstawionych na wezwanie referendarza sądowego przez stronę skarżącą wynika, że T. J. prowadzi gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką. Opisując własny majątek skarżąca podała, że jest współwłaścicielem domu w budowie, właścicielem mieszkania własnościowego o powierzchni 61 m2, nieruchomości rolnej (2,17 ha) wraz z domem drewnianym o powierzchni 70 m2. Skarżąca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2727 zł netto miesięcznie. Córka skarżącej jest studentką, pracuje dorywczo na podstawie umowy zlecenia (w lutym 2013 r. osiągnęła dochód 503 zł.). Skarżąca zaciągnęła kredyt hipoteczny na budowę domu jednorodzinnego, który spłaca osoba trzecia. W czerwcu 2012 r. oraz w listopadzie 2013 r. zaciągnęła pożyczki gotówkowe na łączną kwotę ok. 40 000 zł. Posiada kredyt odnawiany na rachunku bankowym (3330 zł.). Na spłatę powyższych zobowiązań przeznacza miesięcznie ok. 750 zł, na utrzymanie mieszkania (czynsz, energia elektryczna, gaz, telefon, telewizja) wydaje ok. 1000 zł miesięcznie.

Stwierdzono, co następuje:

Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego (art. 199 p.p.s.a.). Ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

W ocenie referendarza skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. Referendarz podkreśla, że wnioskodawczyni osiąga stały dochód miesięczny w wysokości ponad 2700 zł miesięcznie (netto), a domowy budżet jest niekiedy zasilany dochodami jej córki. Na obecnym etapie postępowania jedyny koszt, jaki skarżąca musiałby ponieść to kwota 200 zł, tytułem wpisu sądowego od skargi. Ewentualne zaś wydatki na pełnomocnika, w ocenie Sądu, nie powinny być na tyle wysokie, by znacząco uszczuplić środki strony.

Niezwykle istotnym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że skarżąca posiada nieruchomości: jedną zabudowaną drewnianym domem o pow. 70 m2, drugą - niewykończonym domem mieszkalnym. Zatem przy dochodach na poziomie ok. 2700 zł i wydatkach "mieszkaniowych" wynoszących ok. 1000 zł oraz kosztach utrzymania rodziny określonych na ok. 800 zł, skarżąca jest w stanie ponosić koszty związane z utrzymaniem tych nieruchomości oraz budynku mieszkalnego o pow. 70 m2.

Referendarz wyjaśnia, że fakt spłacania zobowiązań finansowych wobec banków, nie może wpłynąć na przyznanie prawa pomocy, ponieważ kwestia spłacania zaciągniętych kredytów, czy pożyczek jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyjęcia, że prywatne zobowiązanie skarżącej może mieć pierwszeństwo przed jego zobowiązaniami publicznoprawnymi. W konsekwencji tego referendarz nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał w całości kredytować skarżącą, skoro może on we własnym zakresie, z posiadanych środków, uiścić występujące dotychczas w sprawie opłaty sądowe tj. wpis i rozłożyć w czasie, ograniczając niektóre wydatki, gromadzenie środków na poniesienie dalszych, wszak niepewnych opłat sądowych jak wynagrodzenie pełnomocnika.

Wszystkie te okoliczności przesądziły o braku spełnienia przez skarżącą przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie.

Na koniec referendarz podkreśla, że celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.

W związku z odmową przyznania skarżącej prawa pomocy nie tylko w zakresie całkowitym, ale również w zakresie częściowym (np. przez zwolnienie tylko od kosztów sądowych i odmowę ustanowienia pełnomocnika), referendarz wyjaśnia, że przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie można utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. np. postanowienie NSA z 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 15/08, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Nawet bowiem odczuwalny istotnie uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sadowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym, jeżeli pozostałe po ich pokryciu środku finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb strony i jej rodziny (por. postanowienie WSA w Warszawie z 30 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 760/05, postanowienie NSA z 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 22/08, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl).

Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.