Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 645323

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 9 lutego 2010 r.
IV SA/Wa 1450/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.).

Sędziowie WSA: Marian Wolanin, Tomasz Wykowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 5 sierpnia 2009 r. przez S. P. jest postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu (...) kwietnia 2009 r. na wniosek K. G. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania z pobytu stałego S. P. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.

W piśmie z dnia (...) maja 2009 r. S. P. wniósł o zawieszenie postępowania o wymeldowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny jego uprawnień do przedmiotowego lokalu. Wskazał, iż na skutek skargi o wznowienie postępowania toczy się postępowanie sądowe mające na celu uchylenie wyroku, na podstawie którego został eksmitowany z ww. lokalu. Wniósł również o oddalenie wniosku o wszczęcie postępowania o wymeldowanie podnosząc, że wniosek ten został złożony przez osobę nieuprawnioną.

Postanowieniem z dnia (...) maja 2009 r. Prezydent W., powołując w podstawie prawnej art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z pobytu stałego S. P. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ postępowanie sądowe o ustalenie uprawnień do ww. lokalu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w przedmiotowym postępowaniu. Zaznaczył, że w sprawach dotyczących wymeldowania kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy dana osoba opuściła dobrowolnie przedmiotowy lokal. Z załączonej do akt sprawy kopii protokołu z wykonania eksmisji przez komornika sądowego wynika, że S. P. dobrowolnie opuścił lokal nr (...) przy ul. (...) w W. i przeprowadził się do lokalu mieszczącego się pod adresem W., ul. (...) (...) m (...). Lokal wolny od osób i rzeczy wydano wierzycielowi. Organ wskazał również, iż w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia przez sąd skargi wnioskodawcy o wznowienie postępowania mającego na celu uchylenie wyroku eksmisyjnego i ewentualnego powrotu do przedmiotowego lokalu, będzie mógł on dopełnić obowiązku meldunkowego zgłaszając się do właściwego urzędu ds. ewidencji ludności.

Nadto organ zauważył, iż wniosek o wymeldowanie S. P. z ww. lokalu złożyła K. G., współwłaścicielka nieruchomości przy ul. (...) (posiadająca legitymację procesową strony w przedmiotowym postępowaniu), która nie wnioskowała o zawieszenie postępowania. Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 98 § 1 k.p.a.

Na skutek zażalenia S. P. na ww. orzeczenie, postanowieniem z dnia (...) lipca 2009 r. Wojewoda (...), na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu, za organem pierwszej instancji wskazał, iż w rozpatrywanym przypadku - wobec wykonania w stosunku do S. P. eksmisji z przedmiotowego lokalu - brak jest podstaw do uznania, toczącej się przed sądem powszechnym sprawy dotyczącej kwestii uprawnień Strony do spornego lokalu, za zagadnienie wstępne w prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie. Rozstrzygnięcie tego postępowania nie ma bowiem wpływu na ocenę spełnienia przesłanki opuszczenia spornego lokalu (tylko ten fakt ma znaczenie w sprawie o wymeldowanie), a poprzez to na merytoryczne rozstrzygniecie niniejszej sprawy.

Podkreślił również, że organ administracji zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) precyzuje stan faktyczny, w ramach którego właściwy organ administracji obowiązany jest do wydania z urzędu lub na wniosek decyzji o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy dana osoba bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.

Końcowo Wojewoda zauważył, że meldunek ma charakter ewidencyjno-porządkowy, którego zadaniem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego. Nie rodzi on uprawnień do lokalu przy zameldowaniu, nie oznacza też ich utraty przy wymeldowaniu.

W skardze na ww. postanowienie Wojewody (...) S. P. wniósł o jego uchylenie zarzucając, iż organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do wniosku o zawieszenie postępowania z dnia (...) maja 2009 r., jak i do zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia (...) maja 2009 r. powtarzając jedynie argumentację przedstawioną w uzasadnieniu tegoż postanowienia.

Podniósł, iż błędne jest stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym nie jest on uprawniony do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Będąc stroną niniejszego postępowania na zasadzie art. 28 k.p.a., miał i ma bowiem prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego. Zdaniem Skarżącego, błędne jest także stanowisko organu, zgodnie z którym rozstrzygnięcie przed sądem powszechnym wydane na skutek skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 399 ustawy z dnia 17 listopada 1974 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem, niezależnie od treści zarzutów zawartych w skardze Sąd bada, czy organy prawidłowo rozstrzygnęły sprawę w granicach żądania określonego przez stronę.

Rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie Sąd uznał, że postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r. będące przedmiotem skargi nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o wymeldowanie S. P., złożony został przez K. G., która - jako współwłaściciel lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. -posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 1 i § 3 k.p.a.).

K. G. w sposób bezsporny wykazała, że jest współwłaścicielem powyższego lokalu mieszkalnego. Potwierdza to, znajdujący się w aktach administracyjnych, odpis z księgi wieczystej (...). Żądanie wszczęcia postępowania o wymeldowanie Skarżącego, oparte zostało na interesie prawnym Wnioskodawczyni, który wynika z przysługującego jej prawa współwłasności lokalu. Wnioskodawczyni była zatem legitymowana, bez konieczności jednoczesnego złożenia wniosku ze strony drugiego ze współwłaścicieli, do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego o wymeldowanie Skarżącego z lokalu mieszkalnego, co do którego posiada tytuł prawny. W kontekście powyższego, w ocenie Sądu, Skarżący nie może skutecznie kwestionować prawidłowości wszczęcia postępowania administracyjnego o wymeldowanie Skarżącego na wniosek K. G., a zarzut podniesiony w tym zakresie jest nieuzasadniony.

Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest również zarzut skargi wskazujący na nieprawidłową odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego o wymeldowanie Skarżącego. We wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego Skarżący powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz na okoliczność złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem sądu powszechnego nakazującym Skarżącemu opróżnienie lokalu mieszkalnego nr (...) położonego przy ul. (...) w W. Zdaniem Skarżącego rozstrzygnięcie sprawy z powyższego wniosku o wznowienie postępowania stanowi zagadnienie wstępne, od wyniku którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie o wymeldowanie.

Zgodnie z powołanym przez Skarżącego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Niezbędne zatem do prawidłowego zawieszenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest ustalenie przez organ administracji publicznej czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej, do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie ale inny organ lub sąd, przy czym rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem koniecznym wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 127 - 128). W przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne w powyższym rozumieniu, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie.

W rozpatrywanej sprawie brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - o wymeldowanie Skarżącego-uzależnione jest od uprzedniego rozpatrzenia skargi S. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem sądu powszechnego nakazującym opróżnienie lokalu. Wynik sądowego postępowania wznowieniowego, jak zasadnie wskazał organ orzekający, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie.

Podstawę materialnoprawną orzekania w sprawach o wymeldowanie stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), który - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia - stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W toku postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie nie bada się kwestii związanych z cywilnoprawnymi uprawnieniami do lokalu mieszkalnego co oznacza, że nawet ewentualne korzystne rozstrzygnięcie sądu powszechnego, zapadłe w postępowaniu wznowieniowym nie ma znaczenia dla wyniku postępowania o wymeldowanie. W postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Jej wystąpienie upoważnia organ do wydania decyzji o wymeldowaniu. Ocena zaistnienia w sprawie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu należy do kompetencji organu, który powinien oprzeć się na całokształcie zebranego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).

Mając na względzie wszystko powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.