Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722305

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 18 lipca 2019 r.
IV SA/Wa 143/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.).

Sędziowie Asesor, WSA: Paweł Dańczak, Tomasz Wykowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi W. C. i R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z (...) listopada 2018 r. Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) po rozpoznaniu odwołania W. C. i R. C. utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z (...) września 2018 r. Nr (...) odmawiającą zmiany decyzji tego organu z (...) listopada 2017 r. (...) w sprawie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu rolnego położonego w obrębie Z. gm. W., stanowiącego część działki nr (...) pod budowę budynku mieszkalnego z usługami, polegającej na zmniejszeniu gruntu do wyłączenia z (...) m2 do (...) m2, zgodnie z przedłożonym bilansem gruntów oraz nowym projektem zagospodarowania działki.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z (...) listopada 2017 r. Nr (...) Starosta P. zezwolił odwołujący się na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu o pow. (...) m 2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako (...) i (...), nieposiadającego urządzeń melioracji wodnych, w działce nr (...) położonej w miejscowości Z. gm. W., pod budowę budynku mieszkalnego z usługami. Ponadto organ 1 instancji postanowił zwolnić wnioskodawców z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych za wyłączenie (...) m 2 gruntu (...), nieposiadającego urządzeń melioracji wodnych oraz ustalić należność w wysokości 7.286,53 zł i opłaty roczne po 2.135,16 zł (płatne przez 10 lat) z tytułu wyłączenia gruntu o pow. (...) m 2.

W dniu 18 maja 2018 r. R. C. wystąpił do Starosty P. z wnioskiem o zmianę powyższej decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskodawca wskazał, iż zgodnie z projektem zagospodarowania przedmiotowej działki zmieniła się powierzchnia projektowanej zabudowy, a tym samym zmianie uległa powierzchnia do wyłączenia z produkcji rolniczej (zamiast (...) m2 klasy (...) i (...), (...) m2 klasy (...)), do wniosku załączono nowy bilans gruntów do wyłączenia i nowy projekt zagospodarowania działki nr (...). W dniu 30 maja 2018 r. podobny wniosek złożyła W. C.

Decyzją z (...) września 2018 r. Nr (...) Starosta P., po rozpoznaniu wniosków odmówił zmiany własnej decyzji z dnia (...) listopada 2017 r. Nr (...).

Zdaniem Starosty P. w niniejszej sprawie przeciwko zmianie lub uchyleniu dotychczasowej decyzji przemawia przepis szczególny, tj. art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1161). Przywołana norma stanowi, iż przez wyłączenie gruntów z produkcji należy rozumieć rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów z produkcji; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeśli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. W rozpatrywanej sprawie powierzchnia gruntu pokryta kratą chodnikową nie będzie użytkowana w sposób rolniczy, nie będzie też służyła produkcji rolniczej - będzie to część parkingu pod inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego z usługami.

Od powyższej decyzji W. C. i R. C. wnieśli odwołanie, w którym wskazali, iż wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji naruszył tak prawo materialne (art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), jak i prawo procesowe (art. 7, 77, 80 i 6 k.p.a.). Organ nie dokonał bowiem wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, mimo że istniały przesłanki do wyłączenia, a ponadto nie przeprowadził właściwego postępowania dowodowego, zaniechał też wskazania konkretnych przepisów prawa, na których oparł swe rozstrzygnięcie. Skarżący wskazali, iż nabyli objętą sporem nieruchomość w drodze przetargu, zarówno z protokołu z dnia 5 grudnia 2016 r., jak i z obowiązującego planu wynika, że jest to grunt przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową z usługami. Działka pod względem technicznym jest w pełni przygotowana pod zabudowę, ma dostęp do drogi publicznej, jest więc terenem atrakcyjnym pod zabudowę jednorodzinną. To właściciel ma prawo do decydowania o swoim gruncie, co organ I instancji skarżącym uniemożliwia. Organ zaniechał prowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, do chwili obecnej nie ustalił klasy gruntów. Gdyby biegły z zakresu gleboznawstwa i klasyfikacji gruntów już na etapie wydania decyzji ostatecznej objętej wnioskiem dokonał stosownych ustaleń, to być może skarżący nie byliby obciążeni płatnościami z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Postępowanie w zakresie zbadania klas bonitacyjnych m.in. w działce nr (...) jest nadal w toku, tak więc decyzja z dnia (...) września 2018 r. nie powinna być w ogóle wydana. Biorąc powyższe pod uwagę skarżący wnieśli o zmianę decyzji organu I instancji, tj. zmniejszenie powierzchni do wyłączenia do (...) m2.

Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało, że składając wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. pierwotnej decyzji o wyłączeniu gruntów skarżący wskazali, iż zgodnie z projektem zagospodarowania działki zmieniła się powierzchnia projektowanej zabudowy, a tym samym powierzchnia do wyłączenia, tj. nie (jak pierwotnie) (...) m2, a (...) m2. Do wniosku załączono nowy bilans gruntów oraz nowy projekt zagospodarowania działki nr (...).

Z zestawienia powyższych dokumentów wynika, iż obecnie planowane jest utwardzenie pod parkingami jako biologicznie czynne wykonane z jumby, powierzchnia dróg i chodników wynosiła pierwotnie (...) m 2, obecnie - (...) m2 powierzchnia zieleni niskiej i wysokiej wynosiła pierwotnie 1.090,89 m, obecnie - 1.225,89 m,powierzenia biologicznie czynna: uprzednio- 66%, obecnie - 74%.

Skarżący wskazali, iż planują obecnie wykonanie utwardzenia pod parkingami z jumby (powierzchnia została określona jako 0,00 m 2), chodzi zatem o płyty z powierzchnią biologicznie czynną, które umożliwiają odprowadzanie opadów atmosferycznych do gruntu i stwarzają korzystne warunki do wzrostu roślin (głównie traw, otwory można również wypełnić kruszywem) i pozwalają zachować bardzo dobry stosunek powierzchni zielonej do powierzchni zabudowy. Pojęcie "terenu biologicznie czynnego" określa przepis § 3 ust. 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez określenie to należy rozumieć teren o nawierzchni utwardzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m 2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie. "

Organ I instancji prowadząc postępowanie występował do wnioskodawców zmiany pierwotnej decyzji o usunięcie rozbieżności, "...poprzez wskazanie prawidłowej powierzchni do wyłączenia sporządzonej przez uprawnionego geodetę, zgodnie z przedłożonym projektem zagospodarowania działki... ". Podkreślono, iż bilans gruntów do wyłączenia oraz nowy projekt zagospodarowania działki nie są spójne, jako że w bilansie nie została uwzględniona powierzchnia parkingu utwardzonego kostką brukową typu "jumba". Wnioskodawcy dwukrotnie zwracali się do organu I instancji o przedłużenie terminu wyznaczonego do przedłożenia opisanej wyżej dokumentacji (na co organ wyraził zgodę), jednakże żądane dowody nie zostały przedłożone (także w momencie poinformowania stron, iż mogą zapoznać się z aktami sprawy oraz że brak owych dowodów może mieć skutek w postaci wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony). Jedyne dokumenty, jakie skarżący przedstawili to pismo skierowane do Wójta Gminy W. o interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wyjaśnienie rozbieżności oraz procedury przeprowadzonego na sprzedaż m.in. objętej sporem nieruchomości. Ponadto organ pozyskał informację z Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w P., iż dla planowanej inwestycji nie zostało wydane pozwolenie na budowę.

Biorąc powyższe pod uwagę organ stanął na stanowisku, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała konieczna przesłanka zmiany decyzji o wyłączeniu gruntów określona w przepisie art. 155 k.p.a., albowiem zmianie tejże decyzji sprzeciwia się przepis art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Kolegium podzieliło stanowisko Starosty P., iż pokryta utwardzeniem typu "jumba" (kratą chodnikową) powierzchnia gruntu pod parkingiem nie będzie użytkowana rolniczo, ani też nie będzie służyła do produkcji rolniczej. Jest to nadal część infrastruktury towarzyszącej planowanej przez skarżących inwestycji, tj. budowie budynku mieszkalnego z usługami. Ponadto podkreślono, że organ I instancji występował do wnioskodawców o uzupełnienie dowodów w konkretnie określonym zakresie, termin złożenia żądanych dokumentów był dwukrotnie na wniosek stron przedłużany, a mimo tego wskazane dokumenty nie zostały złożone. Nie można się w tym miejscu zgodzić ze stanowiskiem skarżących jakoby organ nie prowadził własnego postępowania dowodowego (przeczy temu zgromadzony w sprawie materiał), ponadto w interesie skarżących było dostarczenie do organu żądanych dowodów. Podkreślono także, że sprawa klasy bonitacyjnej gruntów nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Organ odwoławczy badał wyłącznie, czy w sprawie została prawidłowo zastosowana regulacja określona w art. 155 k.p.a. - taka podstawa prawna została wskazana przez wnioskodawców.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli W. C. i R. C. zarzucając jej:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów leśnych lub rolnych z 3 lutego 1995 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161, poprzez nie wyłączenie gruntów z produkcji rolnej mimo istnienia przesłanek do ich wyłączenia,

II. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób prowadzący do wyjaśnienia prawdy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes podatnika podczas gdy organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności; poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący przez organ I instancji; poprzez brak sformułowania w decyzjach organu I instancji przez organ I instancji uzasadnienia faktycznego decyzji zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz poprzez brak pełnego uzasadnienia w decyzjach organu I instancji uzasadnienie prawnego zawierającego wyjaśnienie właściwej podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa, obiektywnej, oraz poczynienia jakichkolwiek własnych ustaleń faktycznych,

b) art. 6 k.p.a poprzez zaniechanie wskazania konkretnych przepisów powszechnie obowiązującego prawa, na których oparto rozstrzygnięcie

c) art. 9 k.p.a poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron przez organ administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, Mając na uwadze powyższe zarzuty na podstawie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) i c) skarżący wnieśli m.in. o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji, zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, według norm przepisanych na postawie art. 200 p.p.s.a.

Skarżący wskazali, że należąca do nich działka jest w pełni przystosowana do zabudowy pod względem technicznym. Ma także dogodny dostęp do drogi publicznej, jest więc atrakcyjnym terenem pod zabudowę jednorodzinną.

Obecne ustalenia Organu I i II instancji są dla nich dyskryminujące, bowiem bezzasadnie ograniczają uprawnienia właścicielskie, do decydowania o przeznaczeniu gruntu.

Cała merytorycznie sprawa dotyczy w ich ocenie kwestii związanej z problemem klasy gruntów, który nadal i do chwili obecnej nie został ustalony przez Organ I Instancji.

W ramach niniejszego postępowania złożyli odpowiedź - pismo między innymi z dnia 27 sierpnia 2018 r., z którego wynika przeprowadzenie dowodu, oraz analiza kompleksowa w przedmiocie ustalenia aktualnej, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i dopuszczenie w tym zakresie dowodu z opinii biegłego z zakresu gleboznawstwa i klasyfikacji gruntów rolnych.

W sytuacji bowiem, gdyby organ wcześniej dopuścił dowód z opinii biegłego być może nie byłoby jakichkolwiek ustaleń w zakresie płatności do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) wskazanych kwot odnośnie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu.

Oznacza to, że decyzja wydana przez Starostwo Powiatowe w P. z dnia (...) 09.2018 r. w ogóle nie powinna być na aktualnym etapie postępowania wydana skoro nadal w toku jest postępowanie w zakresie zbadania klasy bonitacyjnej w działkach nr (...) i (...) skoro te działki obejmują postępowanie w niniejszej sprawie, a tamto postępowanie nie zostało zakończone. Dowód do tej pory nie został dopuszczony i nie wiadomo jaki jest stan klasy gruntów, który ma bardzo ścisły związek z dokonanymi ustaleniami w zakresie odpłatności nawet za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.

Zatem skoro strona wniosła wniosek o zbadanie klasyfikacji gruntów w tym zakresie to najpierw powinno zostać ostatecznie przeprowadzone badanie zgodnie ze złożonym przez nas wnioskiem, jak również pismem Starostwa Powiatowego w P. z dnia 7 września 2018 r.

W sytuacji bowiem gdyby okazało się, że nie na ww. działkach ma gruntu rolnego o wskazanych powyżej klasach, nie byłaby wymagana zgoda na wyłączenie i nie byłyby pobierane opłaty Zdaniem skarżących organ winien zatem w pierwszej kolejności ustalić klasę bonitacji gruntów, a następnie wydawać merytoryczną decyzję w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) wydana w trybie art. 155 k.p.a., a odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Starosty P. z (...) listopada 2017 r. Nr (...) w sprawie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu rolnego położonego w obrębie Z. gm. W., stanowiącego część działki nr (...) pod budowę budynku mieszkalnego z usługami, polegającej na zmniejszeniu gruntu do wyłączenia z (...) m2 do (...) m2, zgodnie z przedłożonym bilansem gruntów oraz nowym projektem zagospodarowania działki.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Przepis art. 155 k.p.a. normuje instytucję zmiany lub uchylenia decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Weryfikacji w trybie określonym we wskazanym przepisie podlegają wyłącznie decyzje ostateczne. Decyzje zapadające w trybie art. 155 k.p.a. mogą zmieniać lub uchylać zarówno decyzje wadliwe, jak i niewadliwe. Nie może to jednak oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające przepisy prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględniać interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować do uchylania lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 770/05; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 3043/17; publikowane na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest zatem weryfikacja decyzji w kontekście istnienia przesłanek wymienionych w treści cytowanego wyżej przepisu. Przedmiotem tego postępowania nie może być (ponowne) merytoryczne rozpatrzenie sprawy lub też kontrola legalności decyzji dotychczasowej (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1995 r. III SA 326/95, LEX nr 27118). Podobnie w wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 1997 r. III SA 854/96 (LEX nr 30615), stwierdzono, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. i art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Pogląd ten w pełni zachował swą aktualność, albowiem nie jest sporne, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej - patrz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 254/17 (LEX nr 2611773) - gdzie jednoznacznie wskazano, iż zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie polega na ocenie prawidłowości zmienianej decyzji. Natomiast istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.

Skoro więc, jak wyżej zaznaczono, art. 155 k.p.a. jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, zatem przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek w przepisie tym określonych. Jednym z warunków zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest brak przepisu szczególnego, który takiej zmianie by się sprzeciwiał. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest więc możliwe wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom pewną swobodę działania. Natomiast w sytuacjach gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy, narzuca organom określone rozwiązanie, przepis art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Generalnie bowiem zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. nie może naruszać innych przepisów prawa.

Wobec przedstawionych wyżej rozważań w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Sąd podziela stwierdzenie organu, iż w sprawie niniejszej brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 155 k.p.a i zmiany w tym zakresie decyzji wydanej na podstawie art. 11 i 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z art. 11 ustawy:

1. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.

1a. W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się obowiązki związane z wyłączeniem. (...).

3. Decyzje, o których mowa w ust. 1-2, dotyczące gruntów wymienionych w art. 8, mogą być wydane po dniu faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.

4. Wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1-2, następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Stosownie zaś do art. 12 ust. 1. Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.

Jak wynika z akt sprawy skarżący domagali się zmiany ostatecznej decyzji (...) listopada 2017 r. Nr (...) na mocy której Starosta P. zezwolił im na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu o pow. (...) m 2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako (...) i (...), nieposiadającego urządzeń melioracji wodnych, w działce nr (...) położonej w miejscowości Z. gm. W., pod budowę budynku mieszkalnego z usługami. Ponadto organ postanowił zwolnić wnioskodawców z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych za wyłączenie (...) m 2 gruntu (...), nieposiadającego urządzeń melioracji wodnych oraz ustalić należność w wysokości 7.286,53 zł i opłaty roczne po 2.135,16 zł (płatne przez 10 lat) z tytułu wyłączenia gruntu o pow. (...) m 2.

We wnioskach o zmianę powyższej decyzji skarżący wskazali, że zgodnie z projektem zagospodarowania przedmiotowej działki zmieniła się powierzchnia projektowanej zabudowy, a tym samym zmianie uległa powierzchnia do wyłączenia z produkcji rolniczej (zamiast (...) m2 klasy (...) i (...),(...) m2 klasy (...)), do wniosku załączono nowy bilans gruntów do wyłączenia i nowy projekt zagospodarowania działki nr (...).

Orzekające w trybie art. 155 k.p.a organy odmówiły jednak zmiany decyzji uznając, w ocenie Sądu zasadnie, że zmianie tejże decyzji sprzeciwia się przepis art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z który pod pojęciem wyłączenia gruntów z produkcji - rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. Z przedłożonych do wniosku dokumentów wynika, że pokryta utwardzeniem typu "jumba" (kratą chodnikową) powierzchnia gruntu pod parkingiem nie będzie użytkowana rolniczo, ani też nie będzie służyła do produkcji rolniczej. Jest to nadal część infrastruktury towarzyszącej planowanej przez skarżących inwestycji, tj. budowie budynku mieszkalnego z usługami.

Wbrew zarzutom skargi, na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogła mieć wpływu okoliczność, iż przed organem I instancji toczy się obecnie postępowanie w przedmiocie zbadania klasy bonitacyjnej w działkach nr (...) i (...) i ewentualnie jak wywodzą skarżący dokonania w tym zakresie zmian, na skutek których nie mieli by oni obowiązku uiszczania kwestionowanej opłaty.

Należy jeszcze raz podkreślić, przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek. Brak spełnienia którejkolwiek z nich, wklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Wynika to bowiem z tego, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji.

Mając powyższe na uwadze, wbrew zarzutom skarżących zawartych w skardze, orzekające w sprawie organy dokonując oceny materiału dowodowego, wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy istotne z punktu widzenia rozpoznania sprawy w trybie art. 155 k.p.a. Dlatego zarzut, że organy nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego należy uznać za chybiony.

Sąd nie dopatrzył się tym samym w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla stron, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych zgromadzonych w toku pierwotnego postępowania i dołączonych do wniosku skarżących o zmianę decyzji.

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.