Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1106676

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 stycznia 2012 r.
IV SA/Wa 1322/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Karolina Kisielewicz-Malec (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. F. i W. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1) ustanowić dla C. F. adwokata, 2) odmówić C. F. zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1322/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. F. i W. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) czerwca 2011 r. w sprawie umorzenia postępowania. Skarżący - sygnalizując zamiar zaskarżenia wyroku, wnioskiem PPF z dnia 9 stycznia 2012 r. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że on i jego żona są emerytami o niskich dochodach (łącznie 2.807 zł netto), które nie wystarczają na bieżące utrzymanie (opłacenie energii elektrycznej, węgla, żywności, leków, itp.). Dlatego skarżący zmuszony jest liczyć na pomoc finansową ze strony syna, który opłaca koszty zakupu niezbędnych ze względu na stan zdrowia rodziców leków, współuczestniczy w kosztach zakupu węgla czy opłatach za energię elektryczną. Skarżący są właścicielami domu o pow. 102 m2 oraz nieruchomości rolnej (3,78 ha). Poza tym z oświadczenia wynika, że nie posiadają zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych.

Stwierdzono, co następuje:

Skarżący C. F. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu od obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowieniu fachowego pełnomocnika (adwokata). Wyjaśnić należy, że są to uprawnienia o charakterze rozłącznym, w tym sensie, że ustanowienie dla strony fachowego pełnomocnika nie jest w żaden sposób powiązane ze zwolnieniem jej od kosztów sądowych. Innymi słowy ustanowienie adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego) w ramach prawa pomocy nie jest w żaden sposób uzależnione od uzyskania przez stronę zwolnienia od kosztów sądowych (i odwrotnie).

C. F. chcąc uzyskać prawo pomocy w najszerszym zakresie tej instytucji powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tego stanu rzeczy zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy.

W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie zasługuje na prawo pomocy w zakresie całkowitym. Nie wykazała ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zarówno skarżący jak i jego współmałżonek uzyskują dochody w stałej wysokości. Łączny dochód rodziny (3.360 zł brutto, 2.800 zł netto) podzielony na jej członków jest wyższy niż minimalne wynagrodzenie. Należy wspomnieć, że kwota minimalnego wynagrodzenia została określona przez Radę Ministrów w 2012 r. na poziomie 1.500 zł brutto (1.111,86 zł netto). Rodzina zamieszkuje we własnym lokalu. Skarżący nie mają nikogo na utrzymaniu. Zauważyć trzeba, że uiścili oni wpis od skargi (200 zł). Tymczasem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).

Skarżący wykazał natomiast, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, do czego zobowiązywał go przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy.

Niewątpliwie C. i W. F. uzyskują dochód w stałej wysokości, lecz jest on zbyt skromny, aby strona była w stanie samodzielnie, czyli przy wykorzystaniu wyłącznie własnych środków ustanowić adwokata. Majątek strony i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów mogą zaspokajać wyłącznie potrzeby o charakterze niezbędnym osoby fizycznej oraz niewielką część kosztów sądowych (w niniejszej sprawie. przede wszystkim wpis od ew. skargi kasacyjnej w wysokości połowy wpisu od skargi).

W tej sytuacji, na podstawie przepisu art. 246 § 2 oraz art. 245 § 3 cytowanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy nawiąże się stosunek pełnomocnictwa (o charakterze blankietowym), którego dopełnieniem będzie wyznaczenie przez właściwy organ samorządu zawodowego (Okręgową Radę Adwokacką w W.) dla strony konkretnego adwokata. Wyznaczony w ten sposób pełnomocnik nie ma obowiązku przedkładania do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.