IV SA/Wa 1273/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3152311

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2020 r. IV SA/Wa 1273/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.).

Sędziowie WSA: Monika Barszcz, Tomasz Wykowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją nr (...) z (...) lutego 2020 r. (dalej "decyzja z (...) lutego 2020 r.") Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej: "Minister", Organ") umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane wnioskiem E.K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra z (...) maja 2019 r., znak: (...), udzielającą Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie z siedzibą w (...) (dalej: "PGWWP", "Wnioskodawca") pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - piętrzenie wód powierzchniowych w Kanale (...) i Jeziorze (...) w przedziale od poziomu minimalnego MinPP=+0,14 m n.p.m. do poziomu maksymalnego MaxPP=+0,32 m n.p.m. za pomocą istniejących wrót sztormowych (dalej: "Usługa").

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskodawca wystąpił pismem z 16 października 2018 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na Usługę. Do wniosku dołączono wymagane na mocy art. 407 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.; dalej: "Prawo wodne"), dokumenty, w tym operat wodnoprawny wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych. Po wyjaśnieniu przez Wnioskodawcę w piśmie z 20 listopada 2018 r. wątpliwości dotyczących zakresu terminowego, na jaki ma być udzielone pozwolenie, Organ wszczął postępowanie w przedmiocie jego wydania, po czym uzgodnił projekt decyzji z Dyrektorem Urzędu Morskiego w (...).

Następnie Minister wydał wskazaną na wstępie decyzję z (...) maja 2019 r., którą udzielił pozwolenia wodnego na Usługę, zobowiązując jednocześnie do:

1. Umożliwienia migracji ryb dwuśrodowiskowych za pomocą kaskadowego zainstalowania zamknięć szandorowych w istniejących wrotach sztormowych;

2. Utrzymywania ustalonego poziomu wód w przedziale od poziomu minimalnego MinPP=+0,14 m n.p.m. do poziomu maksymalnego MaxPP=+0,32 m n.p.m;

3. Zainstalowania i utrzymywania w pełnej sprawności urządzeń pomiarowych wskazanych w operacie wodnoprawnym;

4. Dokonywania systematycznych odczytów poziomu wody na urządzeniach pomiarowych oraz ich dokumentowania w dzienniku gospodarowania wodą;

5. W przypadku uszkodzenia urządzenia pomiarowego, bezzwłocznego zastosowania innego urządzenia pomiarowego tak, aby maksymalnie skrócić czas bez pomiaru;

6. Utrzymywania zamknięć szandorowych w sprawności technicznej;

7. Zapewnienia przepływu nienaruszalnego w kanale wynoszącego Q = 2,3 m3/s za wyjątkiem stanów sztormowych, w których następuje samoczynne zamknięcie się wrót sztormowych oraz stanów suszy hydrologicznej, podczas których należy utrzymać minimalny poziom wody w Jeziorze (...) wynoszący +0,14 m n.p.m.

W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że w myśl art. 35 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód jest usługą wodną. Stosownie do treści art. 389 pkt 1 tej ustawy na usługi wodne wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Tymczasowe piętrzenie wód powierzchniowych w Kanale (...) za pomocą szandorów założonych na istniejących wrotach sztormowych ma na celu uniemożliwienie nadmiernego odpływu wód z Jeziora (...) i niedopuszczenie do wystąpienia ekstremalnie niskich poziomów wód w jeziorze. W związku z niewielką głębokością tego przybrzeżnego jeziora oraz występowaniem niższych stanów średnich i niskich Morza Bałtyckiego w porównaniu z odpowiednimi stanami Jeziora (...), na skutek zwiększenia parametrów Kanału (...) (poszerzenie i pogłębienie kanału) w wyniku realizacji inwestycji zakończonej w 2013 r., nastąpił znacząco szybszy odpływ wód z jeziora do morza. W związku z tym zachodzi potrzeba ograniczenia odpływu wód z jeziora i utrzymania ustalonego poziomu wód w przedziale od poziomu minimalnego MinPP=+0,14 m n.p.m. do poziomu maksymalnego MaxPP=+0,32 m n.p.m.

W ocenie Ministra planowane piętrzenie nie narusza warunków korzystania z wód regionu wodnego (...) i (...) oraz nie wpłynie negatywnie na wody podziemne. Według dokumentacji załączonej do wniosku nie przewiduje się istotnego negatywnego wpływu planowanego zamierzenia na wody powierzchniowe oraz wody podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych. Wpływ planowanej stabilizacji poziomu wód jeziora (...) będzie pozytywny dla wód powierzchniowych ze względu na utrzymanie dotychczasowego poziomu wody w jeziorze. Celem zamierzenia jest utrzymanie poziomu wody na poziomie, który był dotychczas, nie zmieniając tym samym stosunków hydrologicznych panujących w Jeziorze (...) i (...). Dlatego też planowane zamierzenie nie będzie miało wpływu na zmianę poziomu i ilości przepływającej wody. Dzięki zastosowaniu systemu "kaskad" z szandorów z wykorzystaniem istniejących prowadnic, możliwe będzie utrzymanie właściwego przepływu dla migracji ryb oraz poziomu wody dla bytowania ryb w jeziorze. Tymczasowe piętrzenie wód powierzchniowych przy jednoczesnym zachowaniu funkcjonowania wrót sztormowych nie będzie powodować istotnej zmiany warunków przepływu wód powodziowych, a w rezultacie nie spowoduje zwiększenia zagrożenia powodziowego.

Ponieważ przedmiotowe piętrzenie wód powierzchniowych w Kanale (...) i Jeziorze (...) ma charakter tymczasowy, natomiast derogacja z art. 4.4 Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW) 2000/60/WE przedłuża termin osiągnięcia celu środowiskowego dla jednolitej części wód powierzchniowych: (...) od jeziora (...) do ujścia do 2021 r., termin ważności niniejszego pozwolenia określono do 31 grudnia 2021 r., zgodnie ze skorygowanym wnioskiem.

Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 401 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód. Zasięg oddziaływania został określony ze względu na wpływ piętrzenia na grunty przyległe. Z analizy dokumentacji załączonej do wniosku wynika, że zasięg oddziaływania przedmiotowego piętrzenia nie obejmuje wszystkich nieruchomości położonych w strefie przybrzeżnej Jeziora (...). Z uwagi na ukształtowanie terenu oraz istniejące zabezpieczenie nieruchomości położonych nad Jeziorem (...) w postaci obwałowania, oddziaływanie zamierzonego korzystania z wód obejmuje jedynie część działek zlokalizowanych nad tym jeziorem i tylko właściciele bądź posiadacze samoistni lub użytkownicy wieczyści tych gruntów zostali uznani za strony przedmiotowego postępowania. Dlatego też do uwag, które wpłynęły od podmiotów niebędących stronami postępowania ustosunkowano się odrębnymi pismami.

Pismem z 27 czerwca 2019 r., Strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wyżej opisaną decyzją Ministra. W pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie art. 401 ust. 1 Prawa wodnego w związku z art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), wskazując, że Minister odmówił jej przyznania statusu strony, a co za tym idzie nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Strony będące jej własnością nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód, tj. Usługi, na którą decyzją z (...) maja 2019 r., udzielono pozwolenia wodnoprawnego. Jako potwierdzenie ww. zarzutu wskazano, że na nieruchomościach Strony - znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie jeziora - wskutek piętrzenia wód w jeziorze (...) znacząco podniósł się poziom wód gruntowych, co powoduje zalewanie tych działek.

Ponadto Strona się wskazała, że w ww. postępowaniu naruszono art. 407 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego z powodu wydania decyzji w oparciu o wadliwie sporządzony operat wodnoprawny. Jednocześnie stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie naruszono art. 96 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2018) poprzez brak odniesienia się do kwestii, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister wydał wskazaną na wstępie decyzję z (...) lutego 2020 r. którą umorzył postępowanie odwoławcze. W jej uzasadnieniu wskazano, że wobec terminowego złożenia wniosku, zwrócił się do Wnioskodawcy o ponowne przeanalizowanie przyjętego zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, ze szczególnym uwzględnieniem jego wyznaczenia w okolicy działek należących do Strony. Ponadto postanowieniem z 16 września 2019 r. Minister zarządził przeprowadzenie oględzin na nieruchomościach należących do Strony. Odbyły się one 25 października 2019 r., na działkach o nr ew. (...),(...) oraz (...) obręb (...), gmina (...), w obecności pracowników Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, przedstawicieli PGWWP oraz pełnomocnika Strony. Po jej przeprowadzeniu pismem z 4 listopada 2019 r. PGWWP uzupełniło materiał dowodowy w sprawie. Pismem z 14 listopada 2019 r. Strona wniosła swoje uwagi do przedłożonego uzupełnienia. Ponownie podniosła m.in. wpływ poziomu wód w jeziorze (...) na nieruchomości będące jej własnością oraz brak kompetencji osoby wykonującej operat wodnoprawny do wykonywania tego typu dokumentacji.

Minister podkreślił, że zgodnie z art. 401 ust. 1 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jednocześnie uznał, że w świetle treści operatu wodnoprawnego - który został uznany za prawidłowo sporządzony - nieruchomości należące do Strony nie są objęte oddziaływaniem planowanego korzystania z wód. Z przedstawionych przez Wnioskodawcę wyjaśnień wynika, że działki położone są za wałem przeciwpowodziowym o rzędnej korony wynoszącym ok. 1,8 m n.p.m. Rzędne terenu działki (...) w najniższym jej punkcie wynoszą ok. 0,9 m n.p.m., a średnia rzędna terenu wynosi ok. 1,3 m n.p.m., średnia rzędna terenu dla działki (...) wynosi ok. 1,3 m n.p.m. natomiast najniżej położony punkt działki o nr ew. (...) znajduje się na rzędnej ok. 0,7 m n.p.m. przy średniej rzędnej terenu wynoszącej 0,9 m n.p.m. Wnioskowany maksymalny poziom piętrzenia wynosi 0,32 m n.p.m. Wobec powyższego PGWWP stwierdziło, że piętrzenie wód na jeziorze (...) do poziomu 0,32 m n.p.m. nie będzie miało wpływu na nieruchomości należące Strony. Ponadto przedmiotowy teren położony jest na obszarze odwadnianym przez drenaż melioracyjny, a wody z tego odwodnienia finalnie odprowadzane są do stacji pomp "(...)". PGWWP stwierdziło, że na przedmiotowych działkach znajdują się studnie drenarskie połączone rurociągiem drenarskim oraz, że nieruchomości Odwołującej się objęte są siecią sączków drenarskich. Biorąc pod uwagę powyższe Wnioskodawca wysnuł przypuszczenie, że zalewanie działek należących do Strony spowodowane jest nieprawidłowo działającym systemem drenarskim.

Minister wskazał także, że w wyniku przeprowadzonych oględzin tylko na jednej z należących do Strony działek stwierdzono stagnowanie wody, a i to na rzędnej znacznie przekraczającej poziom lustra wody Jeziora (...). Powyższa okoliczność skłoniła Organ do odrzucenia wpływu poziomu wód w jeziorze na zalewanie działek Strony. Ponadto z obserwacji terenu wynikało, że poziom wód gruntowych jest wyższy od strony działki Odwołującej się niż od strony jeziora. Dodatkowo z załączonej do materiału dowodowego decyzji Marszałka Województwa (...) z (...) lipca 2010 r. - dotyczącej udzielenia R.K. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie sieci drenarskiej odprowadzającej wody z działki o nr ew. (...) do jeziora (...), za pomocą rurociągu tłocznego - wynika zdaniem Ministra, że od 2010 r. istniała konieczność odprowadzania nadmiary wód z tej działki. Pozwolenie to zresztą nie zostało wykonane w całości, zatem w ocenie Ministra istnieją inne niż korzystanie z wód jeziora (...) przyczyny, dla których działki należące do Strony są poddawane podtapianiu, jednak ich ustalenie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

W związku z powyższym E.K. - zdaniem Minstra - słusznie nie została uznana za stronę postępowania, ponieważ należące do niej nieruchomości znajdują się poza obszarem oddziaływania planowanego przez PGWWP korzystania z wód jeziora (...). Nie posiada ona zatem przymiotu strony w przedmiotowej sprawie, nie posiada legitymacji procesowej strony postępowania administracyjnego, wobec czego postępowanie dotyczące ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na Usługę uznać należy za bezprzedmiotowe, czego skutkiem jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Od powyższej decyzji E.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie w całości. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

1. 401 ust. 1 Prawo wodnego w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odmowę przyznania Skarżącej statusu strony i niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu, pomimo bezspornego faktu, że ww. nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania usługi wodnej obejmującej piętrzenie wód powierzchniowych w Kanale (...) i Jeziorze (...), co zostało potwierdzone m.in. w przedłożonym w toku postępowania materiale dowodowym;

2. art. 407 ust. 2 pkt 1 Prawo wodne, poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie sporządzony operat wodnoprawny;

3. art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego oraz opatrzenie decyzji niekompletnym uzasadnieniem faktycznym. W szczególności należy podkreślić fakt, że w treści decyzji jest mowa o montażu stałych zamknięć (bez możliwości regulacji) w postaci drewnianych belek grodzących na istniejących wrotach sztormowych w sytuacji, w której wrota sztormowe zostały wyposażone w stałe zamknięcia (bez możliwości regulacji) w postaci drewnianych belek grodzących już w 2013 r.;

4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pominięcie w uzasadnieniu faktycznym decyzji kluczowych dla sprawy faktów, co skutkowało pominięciem przy rozpatrywaniu sprawy tego, że Wnioskodawca prowadził, bez stosownego pozwolenia, piętrzenie wód powierzchniowych w kanale (...) i jeziorze (...), skutkujące regularnym występowaniem wysokiego poziomu wód powodującego zalewanie i podmakanie nieruchomości, których właścicielką jest Skarżąca, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 401 ust. 1 Prawo wodne oraz art. 28 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne odmówienie Skarżącej przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym i pozbawienie jej czynnego udziału w tym postępowaniu,

5. art. 96 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2018.2081 t.j.; dalej: "u.o.o.ś.") poprzez pominięcie określonego w tym przepisie obowiązkowego rozważenia czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 Jezioro (...) ((...), dalej: obszar Natura 2000), którego granice obejmują także Kanał (...).

W uzasadnieniu skargi podniesiono przede wszystkim zarzut nieprawidłowego ustalenia przez Ministra stanu faktycznego sprawy i pominięcia faktu, że prowadzone postępowanie miało charakter "legalizacyny" wobec prowadzonego od 2013 r. piętrzenia wód na jeziorze (...) za pomocą drewnianych belek grodzących. W ocenie Skarżącej, przyjęte poziomy wód na jeziorze - wskazane w operacie wodnoprawnym obejmują lata 1961-2000 - nie odpowiadają rzeczywistości - są znacznie wyższe, niż podawane w decyzji - co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, że poziomy te nie mają wpływu na działki do niej należące, a co za tym idzie - uznanie, że nie jest ona stroną postępowania. Zdaniem Skarżącej, piętrzenie wody mające miejsce od 2013 r. w sposób istotny wpłynęło na podniesienie poziomu wód gruntowych na całym obszarze przyległym do jeziora. Natomiast wyrażone w decyzji stanowisko Organu opierało się na bezkrytycznym przyjęciu danych zawartych w operacie wodnoprawnym, bez dokonania ich weryfikacji w toku postępowania. Jednocześnie Skarżąca podniosła szereg zarzutów dotyczących niespójności w treści ww. operatu, a także fakt, że sporządzony został przez osobę nie posiadającą stosownych uprawnień.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018. poz. 2107 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2018, poz. 1302 t.j. - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była decyzja z (...) lutego 2020 r., którą Minister umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane wnioskiem skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra z (...) maja 2019 r.,na mocy którego udzielono wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - piętrzenie wód powierzchniowych w Kanale (...) i jeziorze (...).

Skarga była niezasadna. Przyczyną umorzenia postępowania było to, że Minister uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawngo. Stanowisko to jest trafne. Wbrew zarzutom skarżącej w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 401 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 28 i art. 10 § 1 k.p.a.

W postępowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interesprawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 401 ust. 1 Prawa wodnego do wnioskodawcy oraz podmiotów, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmiotów znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego stronami, w rozumieniu art. 28 k.p.a., są osoby wymienione w art. 401 ust. 1 Prawa wodnego. Skarżąca wywodzi, że jest stroną postępowania administracyjnego o udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, argumentując, że znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przeczy temu jednak operat wodnoprawny, z którego wynikają m.in. parametry piętrzenia, jak i postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ odwoławczy. Minister, jako organ wyspecjalizowany w zakresie prawa wodnego, dokonał weryfikacji operatu wodnoprawnego, szczegółowo analizujac zarzuty podniesione w odwołaniu. Ustalił, że nieruchomość skarżącej jest położona w sąsiedztwie jeziora (...) oraz wału przeciwpowodziowego zabezpieczającego tereny przyległe do zbiornika przed wystąpieniem wód z jeziora (...), jednak poziom gruntu jej działek znajduje się powyżej punktów piętrzenia dopuszczonych przez pozwolenie wodnoprawne. Z ustalonego, niekwestionowanego w tym zakresie, stanu faktycznego wynika, że skarżącej jest właścicielem działek o nr ew. o nr ew. (...),(...) oraz (...), położonych w obrębie (...) w gminie (...). Działki o nr ew. (...) oraz (...) znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie wału przeciwpowodziowego, natomiast działka o nr ew. (...) znajduje się w odległości ok. 70 m od stopy wału przeciwpowodziowego. Zgodne z pozwoleniem wodnoprawnym najwyższy, dopuszczalny poziom piętrzenia został ustalony na rzędnej 0,32 m n.p.m., natomiast najniżej położone punkty na działkach skarżącej znajdują się na rzędnej 0,7 m n.p.m i 0.9 m.n.p.m. Działki skarżącej znajdują się zatem poza zasięgiem działania planowanego urządzenia wodnego. Po dokonaniu oględzin działek skarżącej Minister ustalił, że jedyną działką, na której stwierdzono stagnowanie wody była działka o nr ew. (...). Najniższy punkt tej działki znajduje się na rzędnej ok. 0,9 m n.p.m., czyli ok. 0, 6 m ponad rzędną lustra wód piętrzonych w jeziorze (...) (0,32 m n.p.m.). Minister logicznie argumentował, że nie ma możliwości, aby powodem występowania wód gruntowych na terenie działki skarżącej było piętrzenie wód w jeziorze (...) czy kanale (...). Trafnie uznał zatem, że skarżąca nie jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, gdyż nieruchomości skarżącej nie znajdują się się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 407 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych. Naruszenie normy zawartej w tym artykule możliwe byłoby, gdyby do wniosku w ogóle nie został dołączony operat wodnoprawny. W istocie natomiast skarżąca kwestionuje poprawność sporządzenia operatu. Forma operatu uregulowana została w art. 408 i 409 Prawa wodnego. Zgodnie z tym pierwszym przepisem operat sporządza się pisemnie w formie opisowej i graficznej, a także na informatycznych nośnikach danych jako dokument tekstowy, a część graficzną operatu w postaci plików typu rastrowego (PDF) lub plików w formacie wektorowych danych przestrzennych, odwzorowanych w jednym z obowiązujących układów współrzędnych geodezyjnych. Natomiast art. 409 Prawa wodnego precyzuje co musi się zawierać operat w części opisowej i graficznej. Operat wodnoprawny uznawany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za dokument prywatny, przy czym podkreśla się, że osoba go sporządzająca powinna posiadać wiedzę specjalistyczną niezbędną do jego sporządzenia (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13). Operat nie musi być sporządzany przez osobę posiadającą uprawnienia do sporządzania operatów wodnoprawnych. Z przepisów ustawy Prawo wodne tego rodzaju wymóg nie wynika. Niewątpliwie jednak powinna to być osoba posiadająca wiedzę z dziedziny, której operat dotyczy (por. wyrok NSA z 1 października 2015 r., II OSK 220/14, LEX nr 1987097.) Waga i rola operatu wodnoprawnego przyrównywana jest w orzecznictwie sądowadministracyjnym do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko (tamże).

W ocenie Sądu operat wodnoprawny dołączony do wniosku o wydanie pozwolenie wodnoprawne zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i został sporządzony przez osobę dysponującą fachową wiedzą. Należy podkreslić, że w przypadku gdy strona kwestionuje operat powinna się co do zasady posłużyć kontroperatem (por. wyrok WSA w Warszawie z 3 lipca 2018 r., IV SA/Wa 732/17, LEX nr 2537330, a na kanwie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko - wyrok NSA z dnia 20 września 2017 r., II OSK 890/17.). Skarżąca tego nie uczyniła, co czyni jej polemikę gołosłowną. Cytowane przez skarżącą fragmenty operatu wodnoprawnego dołączonego do wniosku, wyrwane z kontekstu, nie świadczą o jego nie spójności, ani go nie dezawuują. Zarzut dotyczącu braku fachowości autora operatu dotyczy braku wiedzy specjalistycznej z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody, co nie ma znaczenia przy ustalaniu nieruchomości znajdujacych się w zasięgu potencjalnego działania urządzenia wodnoprawnego objętego pozwoleniem wodnoprawnym.

Wbrew zarzutom skargi postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ II instancji w sposób poprawny, zgromadzony został cały niezbędny materiał dowodowy, a jego ocena nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy wyczerpująco ponownie przeanalizował całą sprawę, dokonując weryfikacji danych znajdujących się w operacie wodnoprawnym, uzupełnił materiał dowodowy, wnikliwie przeanalizował dokumentację znajdujacą się w aktach sprawy i dokonał oględzin nieruchomości skarżacej. Organ odwoławczy wyprowadził trafne wnioski, a swym analizom i płynącym z nich konkluzjom dał wyraz w prawidłowo sporządzonej decyzji, spełniającej wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. należało uznać za chybione.

Należy zauważyć, że uzasadnienie zarzutów skarżącej dotyczącej rzekomego naruszenia przepisów postępowania czy też naruszenia art. 401 Prawa wodnego odnosi się nie tyle do samego pozwolenia wodnoprawnego, ale do stanu historycznego, który poprzedzał jego udzielenie albo też do kwestii używania urządzenia wodnego niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, co wykracza poza zakres kontrolowanego postępowania. W ocenie skarżacej w przeszłości dochodziło do piętrzenia wód jeziora (...) pomimo braku stosownego pozwolenia wodnoprawnego, a obecna procedura związana z wydaniem obecnie pozwolenia na Usługę ma niejako zalegalizować działalność prowadzoną przez wnioskodawcę od wielu lat (k. 4 skargi). Należy jednak zauważyć, że przedmiotem niniejszej sprawy jest udzielenie wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego, które z natury rzeczy dotyczy projektowanego stanu rzeczy. Wynika to wprost z przepisów Prawa wodnego, w szczególności z art. 400 ust. 1, który określa czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, liczony zawsze od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna czy art. 403 ust. 1 Prawa wodnego, w myśl którego w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Natomiast kwestia legalizacji urządzeń wodnych uregulowana jest w art. 190 prawa wodnego. Legalizacja nie była przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu trafnie Minister ustalił, że skarżąca nie jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, a w konsekwencji umorzył postępowanie odwoławcze. Zarzuty naruszenia art. 96 ust. 1 u.o.o.ś. jest bezprzedmiotowy wobec uznania, że stronie nie przysługuje przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.