Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 645023

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 5 stycznia 2010 r.
IV SA/Po 898/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Damian Mataczyński (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia (...) sierpnia 2009 r. Nr (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, odmówić ustanowienia radcy prawnego i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński

Uzasadnienie faktyczne

K.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia (...) sierpnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Skarżąca złożyła także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powyższy wniosek został ponowiony w dniu 18 grudnia 2009 r. wraz z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2009 r. W drugim wniosku skarżąca poszerzyła zakres wniosku o ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika z treści powyższych wniosków skarżąca będąca studentką IV roku, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z bratem i ojcem a ich wspólny dochód wynosi (...) zł. Jak wynika, z oświadczenia skarżącej koszty utrzymania rodziny wynosi (...) zł.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zwrot nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. umorzyć.

Powyższe oznacza, że złożony wniosek traktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy.

Oceniając informacje przedłożone przez wnioskodawczynię stwierdzić należy, że K.S. może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wysokość deklarowanego dochodu wynoszącego w gospodarstwie domowym (...) zł przy uwzględnieniu deklarowanych wydatków pokrywających wszystkie dochody uniemożliwia jej bowiem zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze złożenie przez skarżącą wniosku o ustanowienie adwokata i radcy prawnego zauważyć należy, że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają stronie właściwy poziom reprezentacji. Obie grupy pełnomocników należą również do grona osób uprawnionych do złożenia skargi kasacyjnej (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Uznając więc spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, umarzając postępowanie w zakresie kosztów sądowych, postanowiono ustanowić dla (...) adwokata i odmówić ustanowienia radcy prawnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

/-/D.Mataczyński

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.