Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 644995

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 12 stycznia 2010 r.
IV SA/Po 850/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Dybowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia p.n. Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia odrzucić skargę (-) M. Dybowski

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) r. Stowarzyszenie p. n. Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Nieruchomości Domów w O. (dalej Stowarzyszenie) wniosło skargę (podpisaną przez mgra inż. T. B. - Kierownika, posiadacza Licencji Zarządcy Nieruchomości nr (...)) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia (...) r. nr (...) odmawiającą ustalenia warunków zabudowy przy P. w O. działka nr (...) obręb mapy nr (...), dla inwestycji obejmującej zabudowanie istniejącej bramy budynku z przeznaczeniem na lokal użytkowy (k. 3 akt sądowych).

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Poznaniu z dnia (...) r. wezwano Stowarzyszenie do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez: nadesłanie 4 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych (odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej); złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji Strony Skarżącej (KRS, statut...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Wezwanie doręczono Stowarzyszeniu dnia (...) r. (k. 8, 9, 11 akt sądowych). W aktach sądowych i w aktach administracyjnych obu instancji brak statutu i aktualnego odpisu z rejestru stowarzyszeń KRS.

Stowarzyszenie jest osobą prawną, działającą na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (j.t. Dz. U. 79/01/855 ze zm.- dalej Prawo o stowarzyszeniach). Ustawodawca w Prawie o stowarzyszeniach (w przeciwieństwie np. do ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych- Dz. U. 94/00/1037 ze zm.- regulującej sposoby reprezentacji spółek), nie uregulował sposobu reprezentowania stowarzyszeń. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 i 6 Prawa o stowarzyszeniach, statut stowarzyszenia określa w szczególności: (...) 5) władze stowarzyszenia, (...) ich kompetencje, 6) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał (...). Z treści art. 10 ust. 1p. 6 Prawa o stowarzyszeniach wynika, że kwestię sposobu reprezentowania stowarzyszenia określa jedynie jego statut. W ustawie tej brak przepisów normujących to zagadnienie. W myśl art. 67 § 1 k.p.c. osoba prawna dokonuje czynności procesowych przez organy uprawnione do działania w jej imieniu. Zgodnie z art. 38 k.c., sposób działania takiej osoby przez swe organy określa ustawa i oparty na niej statut (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lutego 2008 r. I CZ 143/07, LEX 457855).

Jeśli zarząd stowarzyszenia jest wieloosobowy, to jedynie statut stowarzyszenia może regulować sposób wykonywania reprezentacji. Dla określenia rodzaju reprezentacji rzeczywiście zasadnicze znaczenie ma wykładnia statutu (art. 65 k.c.). Przy ustalaniu jego znaczenia należy mieć także na uwadze wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2002 r. - III CZ 135/01; wyrok Sądu Najwyższego z 11 czerwca 2008 r. - V CSK 6/08, LEX 453127). Jeśli statut nie wskazuje konkretnego sposobu reprezentacji stowarzyszenia w innych sprawach niż majątkowe, powstaje domniemanie, że do składania oświadczeń woli wymagane jest działanie wszystkich członków zarządu (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2006 r. - IV SA/Wa 1955/06).

Statut stowarzyszenia jest swoistego rodzaju czynnością prawną, nie mającą charakteru powszechnie obowiązującego prawa (Z. Radwański w: "Prawo cywilne-część ogólna" t. 2 CH Beck 2008 s. 229 nb 14). Statuty prywatnych osób prawnych (w tym spółek akcyjnych, spółdzielni, fundacji, stowarzyszeń), mają charakter czynności prawnych, podlegających obiektywnej metodzie wykładni oświadczeń woli. Wymaga tego wzgląd na interesy osób trzecich. Przedmiotem wykładni jest tekst statutu odpowiednio zarejestrowanego i z tego względu powszechnie dostępnego. Mają tu zastosowanie ogólne reguły odnoszące się do wykładni dokumentów, wśród nich postulat, by opierać się nie tyle na dosłownym brzmieniu (regułach językowych), ale mieć również na względzie cel i zasady współżycia społecznego (art. 65 k.c.). Chodzi tu o cel autonomicznie ustalony w tekście statutu lub rekonstruowany przy uwzględnieniu ogólnych postanowień ustawy dotyczący określonego typu osób prawnych lub tam wyrażonych wartości (Z. Radwański-op. cit. s. 92 nb 148-150, s. 229 nb 14).

Obiektywna metoda wykładni oświadczeń woli, zorientowana jest na ochronę zaufania i ochronę pewności obrotu. Miernikiem wykładni winno być jedynie znaczenie obiektywne słów lub określonych zachowań, znaczenie ustalone zwyczajem społecznym, aczkolwiek uwzględniające zindywidualizowany układ sytuacyjny stron. Dla ustalenia właściwego sensu oświadczenia woli należy zapytać, jak rozumiałby go rozsądny i prawy człowiek (wzorzec normatywny) znajdujący się w sytuacji danej strony (Z. Radwański-op. cit. s. 52 nb 36; s. 59-61 nb 47- 50, s. 66 nb 63).

Istota osoby prawnej polega na tym, że jest ona jednostką organizacyjną, która z mocy przepisu ustawy została wyposażona w zdolność prawną i w związku z tym może być podmiotem stosunków cywilnoprawnych. W szczególności składa się nań zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych, odpowiedzialność za zobowiązania, ochrona dóbr osobistych osoby prawnej (art. 33 k.c.; S. Dmowski w: "Komentarz do k.c. Część ogólna" LexisNexis 2009 s. 141-142 uw. 1-4; s. 146 uw. 12, s. 165- 166). Osobowość prawna przysługuje Stowarzyszeniu (art. 17 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach).

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym bądź sądowoadministracyjnym, wszystkie oświadczenia woli (w tym zawarte w pismach procesowych składanych w postępowaniach administracyjnych bądź sądowoadministracyjnych - jako składanych na zewnątrz), winny być składane przez zarząd, bądź osobę, która jest tak podjętą uchwałą zarządu upoważniona jako pełnomocnik.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalonym jest pogląd, że niedopełnienie obowiązku złożenia dokumentów wykazujących umocowanie osoby do reprezentowania osoby prawnej (art. 28 § 1 p.p.s.a.) przy pierwszej czynności w postępowaniu, jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi (wyrok z: 9 lutego 2005 r. - GSK 1337/04, ONSAiWSA 5/05/91; 20 kwietnia 2006 r. II FSK 581/05, POP 1/07/1; 27 kwietnia 2007 r. II FSK 615/06, akceptowane - odpowiednio - przez J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2008 s. 103 uw. 2 i M. Niezgódka-Medek w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2009 s. 98-101 uw. 1, 2, 4; M. Romańska w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2008 s. 197-198 uw. 1, 2).

Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął (...) r. o północy. W wyznaczonym terminie Strona nie uzupełniła wskazanych braków.

Jedynie na marginesie należy wskazać, że po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia, wpis od skargi zostanie zwrócony na koszt Strony (art. 225 p.p.s.a.; k. 22, 27 akt sądowych).

Wobec powyższego, z uwagi na to, że brak umocowania osoby podpisanej pod skargą i brak odpisów skargi stanowi brak formalny, należało skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z § 3 p.p.s.a.

(-) M. Dybowski

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.