Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2112258

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 9 sierpnia 2016 r.
IV SA/Po 623/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia (...) lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia (...) lutego 2016 r. w przedmiocie omowy zmniejszenia liczby punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż mandat karny z dnia (...) listopada 2014 r. jest nieprawomocny.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako p.p.s.a.).

Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 p.p.s.a. W indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej kontrola działalności organów obejmuje orzekanie w sprawach skarg:

1)

decyzje administracyjne;

2)

postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3)

postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4)

inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5)

akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6)

akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7)

akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8)

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9)

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, zatem skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i podlega zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzuceniu.

W niniejszej sprawie czynności podjęte przez skarżącego sprowadzają się de facto do kwestionowania wystawionego w dniu (...) listopada 2014 r., a odebranego przez skarżącego w dniu (...) listopada 2014 r. mandatu karnego kredytowanego.

Postępowanie mandatowe, w drodze którego w niniejszym przypadku została nałożona grzywna, uregulowane zostało przepisami rozdziału 17 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.w.

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.w., w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego: wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył; kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru; zaocznego.

Stosownie do art. 101 § 1 k.p.w., prawomocny mandat karny (mandat karny kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego (art.98 § 3 k.p.w.)) podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia z przyczyn, o których mowa w art. 15-17 Kodeksu wykroczeń. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 101 § 1a k.p.w., prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w trybie określonym w § 1, jeżeli grzywnę nałożono wbrew zakazom określonym w art. 96 § 2. Podlega on również uchyleniu, gdy grzywnę nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 96 § 1-1b, z tym że w takim wypadku jedynie w części przekraczającej jej dopuszczalną wysokość.

Na podstawie zaś art. 101 § 1b k.p.w., prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu, jeżeli: (1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego została nałożona grzywna tym mandatem; (2) potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Podkreślić należy, iż uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest wyłącznie sąd powszechny I instancji, na którego obszarze działania została nałożona grzywna, a więc sąd rejonowy w wydziale grodzkim, a gdy wydział taki w danym sądzie rejonowym nie istnieje - w wydziale karnym (art. 101 § 2 k.p.w.).

Z powyższych względów uznać należy, iż podmiotem uprawnionym do badania prawidłowości wystawienia mandatu karnego jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Kwestionowanie wystawionego mandatu karnego poprzez złożenie wniosku o wykreślenie punktów karnych nie może prowadzić do sytuacji, iż sąd administracyjny będzie wypowiadać się w sprawie w której właściwy jest sąd powszechny.

Z powyższych względów uznać należało, iż sprawa będąca przedmiotem niniejszej skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Ponadto odnosząc się do kwestii nie cofnięcia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami wskazać należy, iż z przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) wynika, że w sytuacji, gdy kierowca przekroczył liczbę 24 punktów karnych, właściwy Wojewódzki Komendant Policji zobligowany jest do wystąpienia do właściwego starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne oraz o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy naruszającego zasady ruchu drogowego. W rezultacie otrzymania takich wniosków właściwy starosta jest zobowiązany do skierowania kierowcy na badania psychologiczne oraz na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy naruszającego zasady ruchu drogowego.

Należy stwierdzić, że wnioski stanowiące przedmiot niniejszej skargi nie stanowią decyzji administracyjnych ani postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ani żadnych z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5-7 p.p.s.a. Nie są one także innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W tym miejscu wskazać należy, iż art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przewiduje, że skarga do sądu administracyjnego służy na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w literaturze przedmiotu (p. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005), że przedmiot skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 określają następujące elementy:

1)

akt lub czynność nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia, wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.

2)

akt lub czynność muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,

3)

akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu,

4)

akt lub czynność musi mieć charakter publicznoprawny,

5)

akt lub czynność musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W niniejszym przypadku wnioski nie są kierowane "na zewnątrz" lecz ich adresatem jest organ administracji publicznej. Ponadto wnioski nie wywołują skutku w postaci potwierdzenia uprawnień lub nałożenia obowiązków na stronę (zob. postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1224/15, baza orzeczeń NSA).

Z powyższych względów uznać należy, iż skoro niedopuszczalne w orzecznictwie uznaje się czynność złożenia wniosku, to również za niedopuszczalne uznać również należy skarżenie aktu polegające na odmowie cofnięcie wniosku o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne oraz o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.