IV SA/Po 606/19, Tajemnica przedsiębiorcy a tajemnica przedsiębiorstwa. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2728517

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 października 2019 r. IV SA/Po 606/19 Tajemnica przedsiębiorcy a tajemnica przedsiębiorstwa.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann.

Sędziowie WSA: Józef Maleszewski Monika Świerczak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w (...) z dnia (...) czerwca 2019 r., nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w (...) z dnia (...) maja 2019 r., znak (...);

2. zasądza od Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w (...) na rzecz skarżącego B. P. kwotę (...) zł (słownie: (...) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r. zn. (...), Dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu I Rekreacji (dalej jako: "Dyrektor", albo "organ administracji"), działając na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm.; dalej również jako: "ustawa" albo "u.i.d.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia (...) maja 2019 r. (data wpływu (...) maja 2019 r.) złożonego przez B. P. od decyzji Miejskiego Ośrodka Sportu I Rekreacji z dnia (...) maja 2019 r. zn. (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kserokopii umowy z (...) S.A. zawartej na wynajęcie (...) i pozostałej infrastruktury (tj. umowy obejmującej (...) w (...), zaplecze towarzyszące, biura w tzw. "(...)" w 2019 r.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu (...) marca 2019 r. B. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Sportu I Rekreacji (dalej również jako: "MOSiR") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie "kserokopii umowy na wynajem 2019 r. z (...) S.A. (...) wraz z zapleczem towarzyszącym oraz biurami". Wnioskodawca wskazał, że żąda informacji pisemnej na adres domowy. Następnie w dniu (...) marca 2019 r. wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie "kserokopii umowy zawartej 2019 r. z (...) S.A. w sprawie wynajęcia jako głównemu użytkownikowi (...) wraz z zapleczem towarzyszącym i biurami w tzw. (...)". Po analizie treści wnioskowanych informacji ustalono, iż zakres przedmiotowy złożonych wniosków jest tożsamy - dotyczą one bowiem umowy najmu zawartej z (...) S.A. na wynajem (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w 2019 r.

Pismem z dnia (...) marca 2019 r. organ zwrócił się do Prezesa Zarządu (...) S.A. o wskazanie, czy żądane informacje stanowią tajemnicę handlową przedsiębiorstwa, czy też mogą być udostępnione jako informacja publiczna. W odpowiedzi (...) S.A. oświadczyła, iż nie wyraża zgody na udostępnienie treści jakichkolwiek umów zawartych z MOSiR, albowiem umowy te objęte są tajemnicą handlową przedsiębiorstwa.

W rezultacie decyzją z dnia (...) maja 2019 r. odmówiono wnioskodawcy udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Zdaniem organu warunki handlowe żądanej umowy są wynikiem indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami, które mogą stanowić istotną wartość gospodarczą, objętą tajemnicą przedsiębiorstwa. Udostępnienie tych informacji stanowiłoby naruszenie tajemnicy handlowej (...) S.A. W ocenie Dyrektora ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje w art. 5 ust. 2 ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne lub organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje mające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności (art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1010 z późn. zm.). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Nazwanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich.

Pismem z dnia (...) maja 2019 r. B. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając decyzji bezpodstawność, oczekując jej uchylenia (zmiany) i niezwłocznego przekazania wnioskowanej informacji, wyjaśniając, że Dyrektor dopuszcza się wynajmowania mienia społecznego poniżej wartości. Wskazano, iż wpływy z kosztów wynajmu (...) są nieproporcjonalne do kosztów ich utrzymania. Zdaniem wnioskodawcy, żądane informacje mają związek z wykonywaniem zadań publicznych, a stanowisko MOSiR uzasadniające odmowę udostępnienia wnioskowanych informacji brakiem zgody (...) S.A. jest bezzasadne.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r. Dyrektor utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia (...) maja 2019 r. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że w przedmiotowej sprawie odmowa udostępnienia informacji publicznej jest podyktowana tajemnicą przedsiębiorstwa, w tym zawartą w treści umowy klauzulą poufności. W przedmiotowej sprawie spełnione zostały zarówno formalne, jak i materialne przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej w powołaniu na treść art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. I tak, informacje te nie zostały ujawnione do publicznej wiadomości i są traktowane przez (...) S.A. jako poufne, co potwierdza podjęcie przez nią działań ograniczających dostęp do tych informacji dla osób trzecich. (...) S.A. wyraziła bowiem wolę utajnienia określonych informacji i odmówiła ich udostępnienia wnioskodawcy, co znajduje odzwierciedlenie w treści samej umowy. Należy stwierdzić, że tajemnicą objęto informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ (również negatywny) na sytuację ekonomiczną lub gospodarczą (...) S.A. Udostępnienie tych informacji umożliwia zapoznanie się ze szczegółowymi danymi dotyczącymi treści zapisów umów zawieranych przez przedsiębiorcę, w tym dot. ich treści oraz o wysokości zobowiązań. Dodać należy, że wykorzystanie objętych wnioskiem informacji przez inne podmioty stanowiłoby informację o zamierzeniach przedsiębiorcy, mających wpływ na wydatki lub zyski. Warunki handlowe żądanej umowy są wynikiem indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami, stanowiącymi istotną wartość gospodarczą, objętą tajemnicą przedsiębiorstwa. W związku z brakiem zgody (...) S.A. na udostępnienie wnioskowanych informacji z uwagi na fakt, iż dane te objęte są tajemnicą handlową przedsiębiorstwa MOSiR nie ma możliwości ich udostępnienia wnioskodawcy. Wówczas bowiem MOSiR narażałby się na odpowiedzialność z tytułu naruszenia tajemnicy handlowej (...) S.A.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. P. podnosząc zarzut naruszenia: art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przekazanie skarżącemu kserokopii umowy z (...) S.A. naruszałoby tajemnicę tegoż przedsiębiorstwa; art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i odmowę udostępnienia informacji publicznej formie kserokopii umowy z (...) S.A.; art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji; art. 7 i 61 Konstytucji RP.

Zdaniem skarżącego wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji - czego brak w niniejszej decyzji - jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa. W tym przypadku to organ musi szczegółowo określić - czego nie uczynił - biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa - których brak w umowie - z czego wywodzi przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kserokopii umowy z (...) S.A. zawartej na wynajęcie (...) i pozostałej infrastruktury.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowi generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 powołanej powyżej ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące osoby prawne, albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Równocześnie, w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Udostępnieniu podlegają przy tym w szczególności, stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, ustawy, informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną są przy tym wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. Z powyższych względów, należy uznać, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną.

Ustalenie - co jest w sprawie bezsporne - że wnioskowana informacja jest informacją publiczną powoduje, że powinna ona zostać udostępniona, chyba że zachodzą okoliczności, uzasadniające odmowę jej udostępnienia, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy - prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu tajemnicę przedsiębiorcy.

Zasadne zatem staje się, wobec konsekwentnego stanowiska podmiotu zobowiązanego odmawiającego udostępnienia żądanych informacji z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorstwa, doprecyzowanie tego pojęcia. Terminem "tajemnica przedsiębiorstwa" ustawodawca posługuje się, a także go definiuje w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Przyjmuje się jednocześnie, że pojęcia tajemnica przedsiębiorcy i tajemnica przedsiębiorstwa w zasadzie się pokrywają. (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się przy tym, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, stanowiący know-how przedsiębiorcy) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji, przejawiająca się czynnościami, które przedsiębiorca przedsięwziął, by zapewnić poufność określonych danych.

Poczynając od analizy elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy wypada wskazać, że stanowić ją mogą z zasady informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą przy tym posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy (w przeciwnym razie logicznym jest, że nie utajniałby ich). Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się tajemnicą przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa, czy też osoby ściśle z przedsiębiorstwem współpracujące przy realizowaniu określonej umowy). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie.

Ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia zatem wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji, czyli ma wolę, by pozostały one tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie działania winien podjąć przedsiębiorca, aby wolę tę uzewnętrznić. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie określonego kręgu pracowników, choć należy mieć również na uwadze - w odniesieniu do informacji dotyczących treści umów zawieranych przez przedsiębiorców - zastrzeżonie przez strony danej umowy warunki w zakresie poufności określonych postanowień umownych.

Z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika więc, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz., publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01 (LEX nr 583717).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ww. przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim spoczywa bowiem, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Przy czym wola objęcia określonych danych klauzulą poufności nie musi być wyrażona w sposób sformalizowany, a ocena działań przedsiębiorcy w konkretnych sprawach nie może być oderwana od celu, któremu działania te mają służyć, tj. od zachowania poufności określonych informacji. Realizacja elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy powinna mieć zatem charakter proporcjonalny do okoliczności, a wymaganie w każdym przypadku przedkładania organowi dokumentu opatrzonego klauzula tajemnicy przedsiębiorcy byłoby niezasadne. Przedsiębiorca musi jednak podjąć określone działania w celu zabezpieczenia poufności informacji, nie może bowiem być poufną informacja ogólnie dostępna (zob. G. Szpor (red.), Jawność i jej ograniczenia, t. IV, Znaczenie orzecznictwa, red. M. Jaśkowska, Warszawa 2014, s. 142-144).

W orzecznictwie sądowym wskazuje się dodatkowo, że w ramach analizy omawianej przesłanki organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a w przypadku skargi sąd administracyjny, winien ocenić, czy istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia. Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie wola przedsiębiorcy nadającego całemu pakietowi informacji klauzulę poufności. W takim przypadku organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 119 i powołane tam orzecznictwo). Nie jest zatem wystarczające samo stanowisko przedsiębiorcy, że sprzeciwia się udostępnieniu informacji oraz przedsięwziął środki w celu zapewnienia jej skuteczności.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy wskazać należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustalenia zawarte w żądanej przez skarżącego umowie są chronione przed bezprawnym pozyskiwaniem. Podmiot zobowiązany argumentuje, że w umowie zawarto klauzulę poufności, a sama (...) S.A., nie zgodziła się na jej udostępnienie, co przemawiałoby za spełnieniem pierwszego kryterium odmowy udzielenia informacji publicznej w powołaniu na tajemnicę przedsiębiorstwa, jakim jest opisane powyżej kryterium formalne.

Drugim kryterium przesądzającym o bycie tajemnicy przedsiębiorstwa jest bardziej ocenny element materialny, odnoszący się do jej wartości gospodarczej, w tym technicznej, technologicznej lub organizacyjnej. W tym miejscu należy zauważyć, że rodzaj informacji chronionych przez art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a co za tym idzie, także art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest różny: jedne mają charakter techniczny lub technologiczny, inne zaś obejmują pewne informacje istotne z punktu widzenia organizacji przedsiębiorstwa jako takiego (jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych itp.). Wyliczenie ustawowe zawarte w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie jest przy tym wyczerpujące. Należy też dodać, że wartość gospodarczą na pewno mogą posiadać dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności, a także świadczą o poziomie wykonywanych przez firmę usług. Wartość gospodarczą mogą mieć więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także sposobu wykonywania przez daną firmę działalności gospodarczej. Istotne przy tym jest to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną przez danego przedsiębiorcę działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorcy i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu.

Sąd zwraca jednak uwagę, że art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm.), wskazuje, że gmina (w imieniu której działa niewątpliwie MOSiR), jako jednostka samorządu terytorialnego, jest jednostką sektora finansów publicznych. Gospodaruje ona środkami publicznymi, które przeznacza także na realizację zobowiązań wynikających z zawieranych przez nią umów. Według art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Przy czym przepis art. 35 tej ustawy stanowi, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Zatem przepis ten wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Oznacza to, że zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, co do jej istnienia. Powinna ona samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie obowiązywało domniemanie braku wyłączenia jawności postanowień zawartej umowy, albowiem została ona zawarta przez jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiącą jednostkę sektora finansów publicznych, a wynikające z umowy zobowiązanie realizowane miało być przy zaangażowaniu środków publicznych W konsekwencji, ograniczenie prawa do informacji mogło nastąpić tylko wówczas, gdy rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe dostarczyłoby obiektywnego materiału uzasadniającego, że informacje zawarte w umowie, której dotyczyło żądanie, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Z kolei, to wymaga wskazania konkretnych informacji, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, mających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, korzystających z poufności. Organ dysponujący informacjami nie może polegać wyłącznie na zawartej w umowie klauzuli poufności, czy też oświadczeniu przedsiębiorcy, co do istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tej tajemnicy, bowiem tajemnica przedsiębiorcy, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny i nie można istnienia takiej tajemnicy subiektywizować. Dla przedsiębiorcy wszystko, co wiąże się z jego funkcjonowaniem, może mieć wartość gospodarczą, jednakże nie wszystko stanowić będzie tajemnicę przedsiębiorcy. Stąd w motywach decyzji odmownej powinno być wyjaśnione, na czym - w przypadku danej umowy - tajemnica przedsiębiorcy polega. Tajemnica przedsiębiorcy nie jest wartością będącą celem samym w sobie lecz ma chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji, żądanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznych. Muszą one zatem obiektywnie zaistnieć, a więc w przypadku umowy informacje takie muszą być w niej zawarte (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 546/14, Baza NSA).

Innymi słowy, w przedmiotowej sprawie konieczne było dokonanie oceny, czy czy mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy w odniesieniu do umowy zawieranej przez podmiot publiczny. Dostęp do informacji publicznej wspiera zatem zasadę jawności gospodarowania finansami publicznymi. Co do zasady zatem treść umów, którymi wiążą się podmioty publiczne z innymi podmiotami, powinny być jawne i transparentne, tym bardziej zaś - gdy chodzi o przepływ środków publicznych. Odstępstwo od tej zasady wprawdzie uzasadnia tajemnica przedsiębiorstwa, poparta jednak wykazaniem, że rzeczywiście mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy w sensie materialnym i przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu jej zachowania (w sensie formalnym). Powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa powinno być poparte gruntowną i kompleksową analizą, czy znajduje ona zastosowanie do wszystkich elementów wniosku o udostępnienie informacji. W określonych sytuacjach bowiem tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a w takiej sytuacji umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięcia elementów, które objęte są tajemnicą. Takich rozważań tymczasem brak w skarżonej decyzji. Dyrektor stanął bowiem na stanowisku, że cała umowa objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa, co uznać należało za wadliwe. Nie można bowiem przyjąć, że udostępnienie całej umowy mogłoby mieć wpływ (również negatywny) na sytuację ekonomiczną lub gospodarczą (...) S.A.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało w prawidłowy sposób wykazane, że ziściły się warunki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy. W wydanej decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji naruszył powołany przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. a art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. O kosztach sądowych - zwrocie uiszczonego wpisu - orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę podmiot zobowiązany uwzględni stanowisko Sądu, zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu w szczególności - dokona prawidłowej wykładni przepisów prawa dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i warunków, w jakich można się na nią powołać w celu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. W następstwie zaś tej oceny, organ udostępni informację zgodnie z wnioskiem, chyba że w sposób jednoznaczny i przekonywujący wykaże, że informacja lub jej cześć objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, zarówno w aspekcie formalnym jak i materialnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.