Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 507928

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 4 września 2008 r.
IV SA/Po 145/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski.

Sędziowie: NSA Grażyna Radzicka, Asesor Izabela Kucznerowicz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi Z.O.T. "B." - A. B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia (...) w przedmiocie inspekcji pracy:

1.

stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia (...) i (...),

2.

określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana,

3.

zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie faktyczne

Nakazem Państwowej Inspekcji Pracy Inspektora Pracy z dnia (...) nr rej. (...) na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) po przeprowadzeniu kontroli w dniach: 2, 10, 24 maj 2007 r., 3, 11, 15, 16, 19, 24, 26 październik 2007 r. nakazano:

1.

Uzupełnić szczegółowe programy poszczególnych rodzajów szkoleń z zakresu bhp, które znajdują się w zakładzie o zagadnienia związane z występowaniem szkodliwych czynników biologicznych oraz obciązeniami układu mięśniowo szkieletowego, w tym m.in.

- potencjalnego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników spowodowanego działaniem szkodliwych czynników biologicznych,

- środków, które należy podjąć w celu zapobiegania zagrożeniom spowodowanym działaniem szkodliwego czynnika biologicznego,

- wymagań higieniczno - sanitarnych w związku z występowaniem szkodliwych czynników biologicznych,

- wyposażenia i stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, w związku z występowaniem szkodliwych czynników biologicznych,

- działań, które pracownicy podejmują w razie występowania awarii lub wypadków, lub dla ich zapobiegania, w związku z występowaniem na stanowiskach pracy szkodliwych czynników biologicznych,

Termin wykonania 13 marca 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 2374 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180 poz. 1860 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 196, poz. 1420).

- § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716)

2.

Poddać J. S., szkoleniu okresowemu z zakresu BHP dla osób kierujących pracownikami.

Termin wykonania: 13 marca 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 2373 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 14 ust. 2 pkt 1 i § 15 ust. 1, i 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz. 1860 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 196, poz. 1420).

3.

Urządzić pomieszczenie biurowe zakładu, w taki sposób, żeby nie znajdowało się ono poniżej poziomu otaczającego terenu oraz jego wysokość była nie mniejsza niż 3 m w świetle - jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia; 3,3 m w świetle - jeżeli w pomieszczeniu prowadzone są prace powodujące występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia.

Termin wykonania: 13 marca 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 214 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 3, § 18 ust. 1, 2, 3, § 20 ust. 1, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330).

4.

Uzupełnić instrukcję udzielania pomocy w nagłych wypadkach, o informacje uwzględniające zagrożenia szkodliwymi czynnikami biologicznymi.

Termin wykonania: 29 stycznia 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 41 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330),

- § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716).

5.

Określić szczegółowe wymagania bhp przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych.

Termin wykonania: 29 stycznia 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 224 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 81 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330).

6.

Opracować instrukcję udzielania i pomocy w nagłych wypadkach, zawierającą informacje uwzględniające zagrożenia szkodliwymi czynnikami biologicznymi.

Termin wykonania: 29 stycznia 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 41 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330).

- § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716).

7.

Uzupełnić istniejące w zakładzie instrukcje z zakresu bhp o;

- zagadnienia dotyczące postępowania z materiałem skażonym szkodliwymi czynnikami biologicznymi,

- zagadnienia określające procedury postępowania w razie awarii lub wypadku, związanych z uwolnieniem szkodliwego czynnika biologicznego,

- zagadnienia określające sposób przeprowadzania czynności remontowych i konserwacyjnych związanych z ryzykiem wystąpienia skażeń biologicznych.

Termin wykonania: 29 stycznia 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 2374 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288),

- § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330),

- § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81 poz. 716).

8.

Zapewnić wykonywanie zadań służby bhp w zakładzie przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.

Termin wykonania: 13 marca 2008 r.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589),

- art. 23711 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288).

- § 4 ust. 2 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 109, poz. 704, z późn. zm. z 2004 r. Nr 246, poz. 2468 oraz wynikające z 2005 r. Nr 117, poz. 986).

A. B. odwołał się od tego nakazu zarzucając mu naruszenie art. 11 ust. 1, 2, 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenie przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do wykonania określonych działań. Zdaniem A. B. organ naruszył także przepisy art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. oraz art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Nakazem Okręgowego Inspektora Pracy z dnia (...) nr rej. (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy utrzymano w mocy zaskarżone decyzje nr 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8 i uchylono decyzję nr 6 i w tym zakresie postępowanie umorzono.

Zdaniem organu wszystkie decyzje zawarte w zaskarżonym nakazie znajdują odzwierciedlenie w treści protokołu z kontroli.

W związku z powtórzeniem się w decyzji nr 6 w zakresie instrukcji udzielenia i pomocy w nagłychwypadkach oraz ustaleniem faktycznym polegającym na tym, że w zakładzie udostępniono pracownikom przedmiotową instrukcję, nie zawierającą zagrożeń szkodliwymi czynnikami biologicznymi decyzję tę należało uchylić.

A. B. wniósł skargę na powyższy nakaz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia w zaskarżonej części. Skarżący zarzucił naruszenie art. 11 ust. 1, 2, 3, art. 31 ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 6, 7, 8, 9 k.p.a. Zdaniem Skarżącego organ naruszył także art. 79 § 1 k.p.a. i uniemożliwił stronie wzięcie aktywnego udziału w przesłuchaniu. Zachowanie wymagań określonych w art. 79 i 81 k.p.a., niezależnie od wagi treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez organ administracji państwowej obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem Skarżącego wskazane naruszenie przepisów prawa dokonane przez organ administracji w toku prowadzonego postępowania kontrolnego a przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania są tak zasadnicze, iż powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Zdaniem organu zgodnie z art. 12 ust. 1 Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca inspekcji pracy w przemyśle i handlu, przyjęta w Genewie 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 8 lipca 1997 r.) inspektorzy pracy zaopatrzeni w odpowiednie pełnomocnictwa będą upoważnieni do przesłuchiwania, na osobności lub w obecności świadków, pracodawcy lub personelu przedsiębiorstwa w sprawach dotyczących stosowania przepisów prawnych. Jak wynika z powyższego, inspektor pracy ma prawo przesłuchiwać pracowników również bez udziału pracodawcy. W przedmiotowej sprawie pracodawca miał możliwość zapoznania się z protokołem z kontroli, w tym również z zeznaniami świadków oraz wniósł stosowne zastrzeżenia do zebranego przez inspektora pracy materiału. Ponadto zdaniem organu wydając zaskarżone decyzje inspektor pracy opierał się na innych źródłach dowodowych niż zeznania świadków, przede wszystkim dokumentach okazanych podczas kontroli. Decyzje organu w żaden sposób nie są oparte na zeznaniach świadków. Dotyczą one obowiązków pracodawcy z zakresu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które mają charakter formalny i nie związany bezpośrednio z prawami konkretnych pracowników.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd jest zobowiązany do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w piśmie procesowym, jak również stwierdzić na przykład nieważność zaskarżonego aktu.

W myśl art. 145 § 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W przedmiotowej sprawie zostały wydane dwa nakazy.

Pierwszy z nich opatrzony datą (...), sygn. akt (...), nr rej. (...) i drugi z dnia (...), sygn. akt (...), nr rej. (...) wydane zostały na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) po przeprowadzeniu kontroli w dniach: 2, 10, 24 maj 2007 r., 3, 11, 15, 16, 19, 24, 26 październik 2007 r. i dotyczą takich samych uchybień. Różnią się jedynie terminem wykonania stwierdzonych uchybień. W związku z tym w obrocie prawnym funkcjonują dwie identyczne decyzje różniące się jedynie datą ich wydania i terminem realizacji stwierdzonych uchybień.

Dlatego też Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddział w K. nr rej. (...) z dnia (...) i (...).

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.