Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2507463

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 12 czerwca 2018 r.
IV SA/Gl 243/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.).

Sędziowie WSA: Stanisław Nitecki, Marzanna Sałuda.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia (...) r. nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.), ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm., dalej uśr), a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania E. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...) r. nr (...)

1)

przyznającej w okresie od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. zasiłek rodzinny na dziecko A. K. oraz zasiłek rodzinny na dziecko P. K., a także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko A. K. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko P. K., i 2) odmawiającej w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 października 2018 r. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko A. K. zasiłku rodzinnego na dziecko P. K. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko A. K. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko P. K.,

- utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach - w pierwszej kolejności - przypomniał, że wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2017 r. strona wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2017/2018 na dzieci A. i P. K. Organ pierwszej instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ustalił dochód rodziny za rok bazowy 2016 i stwierdził, że w roku bazowym strona uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 23881,88 zł. Dochód miesięczny wynosi zatem 1990,15 zł. Dochód ten, jak zaznaczył, należało powiększyć o dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia w A w kwocie 814,56 zł. Łączny zatem miesięczny dochód wynosi 2804,72 zł. Tym samym dochód na osobę w rodzinie wynosił - w tym czasie - 701,18 zł. Od października 2017 r. mąż strony jest zatrudniony w B i w listopadzie uzyskał dochód w kwocie 308,93 zł. Toteż w listopadzie nastąpiła zmiana dochodu rodziny który został powiększony o dochód uzyskany. Dochód na osobę w rodzinie strony wyniósł zatem 778,41 zł. Tym samym od grudnia 2017 r. różnica pomiędzy dochodem miesięcznym rodziny 3113,65 zł, a kryterium dochodowym 2696 zł jest wyższa niż łączna kwota zasiłków wynoszących 264,66 zł i świadczenia rodzinne nie przysługują na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tych okolicznościach, jak podniósł, przytoczoną na wstępie decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Starszego Inspektora Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia (...) r. nr (...) przyznano stronie - E. K. w okresie od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. zasiłek rodzinny na dziecko A. K. i P. K. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko A. K. i P. K. oraz odmówiono stronie w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 października 2018 r. zasiłku rodzinnego na dziecko A. K. i P. K. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko A. K. i P. K. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w okresie od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. dochód na osobę w rodzinie wyniósł 701,18 zł natomiast w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 października 2018 r. dochód na osobę w rodzinie wyniósł 778,41 zł. Tym samym - jak zauważył - organ I instancji na podstawie art. 5 ust. 3 uśr przyznał stronie świadczenia rodzinne w wysokości 264,66 zł miesięcznie natomiast za okres od 1 grudnia 2017 r. do 31 października 2018 r. odmówiono stronie wnioskowanych świadczeń.

Od decyzji tej strona odwołała się podnosząc, że w dniu 1 stycznia 2017 r. zostały zmienione warunki pracy na mocy porozumienia zmieniającego umowę pracy na 1/2 etatu z A Dom Pomocy Społecznej, gdzie otrzymuje wynagrodzenie 814,56 zł miesięcznie. Wskazała, że łączne miesięczne wynagrodzenie z zatrudnienia, na dwa etaty ale każdy w części 1/2, u tego samego pracodawcy wynosi 1629,12 zł.

W drugiej kolejności zaakcentował, że organ I instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie samokontroli na podstawie art. 132 k.p.a. W dalszej zaś kolejności wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764 zł (art. 5 ust. 2 ustawy). Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 3-3a i 3c tej ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy miedzy łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwota, o którą został przekroczony dochód rodziny. W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują. Z kolei, na co także zwrócił uwagę, art. 5 ust. 4a uśr stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Argumentując organ odwoławczy zacytował także art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że unormowano w nim, iż ilekroć w ustawie jest mowa o:

1)

dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a)

przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b)

dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c)

inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych Następnie stwierdził, że nastąpiło uzyskanie dochodu zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane:

a)

zakończeniem urlopu wychowawczego,

b)

uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c)

uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d)

uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) (uchylona),

f)

rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, g) (uchylona),

h)

uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

i)

uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

j)

uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

k)

uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Tym samym w jego ocenie rację ma organ pierwszej instancji uznając, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego z uwagi na przekroczenie dochodu od grudnia 2017 r. Toteż w jego ocenie odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia za ten okres jest w pełni uzasadniona. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że umowa o pracę z A C (dalej także C) w K. z dnia 1 stycznia 2017 r. jest samodzielną i odrębną umową i nie ma związku z porozumieniem zawartym pomiędzy stroną a pracodawcą, gdyż dotyczy ono umowy o pracę z roku 2014. Umowa ta jest odrębną umową i stanowi uzyskanie dochodu w myśl ww. przepisów. Mając to na uwadze Kolegium stwierdziło, iż zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję z dnia (...) r. nr (...) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, skarżąca - co do zasady - podała, że sposób ustalenia przez organy jej dochodu nie zgadza się z jej wyliczeniami i odbiega od stanu faktycznego. Motywując podniosła, że z dniem 1 stycznia 2017 r. zostały jej zmienione warunki pracy i podpisała porozumienie zmieniające z A C ponieważ w 2016 r. odbyła się kontrola stwierdzająca, że na zajmowanym przez nią stanowisku pracy "kucharz" należy zmienić warunki pracy z pełnego etatu na 1/2 etatu, co spowodowało zmniejszenie wynagrodzenia. Równocześnie oświadczyła, że zmiana ta zaistniała z powodu wspólnej kuchni i zatrudnionej na niej kucharzy dla dwóch placówek "Dom Pomocy Społecznej" i "C", które znajdują się w jednym budynku i posiadają jedną kuchnię. Zaakcentowała przy tym, że "musiała" podpisać umowę na 1/2 etatu w A "C", dla "wyrównania wynagrodzenia do pełnego etatu". Nadto zaznaczyła, że z C otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 814,56 zł, oraz z Domu Pomocy Społecznej w kwocie 814,56 zł. W sumie - na co zwróciła uwagę - osiąga wynagrodzenie w kwocie 1629,12 zł. Na dowód twierdzenia, że jej dochód nie jest zwiększony dołączyła PIT-11 za 2017 r. od tych podmiotów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzyło argumentację w niej zawartą.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania Materialnoprawną podstawę orzekania, jak wskazano powyżej, stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 754 zł. Stosownie do art. 5 ust. 3-3d w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a (ust. 3). W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny (ust. 3a). Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: 1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków; 2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków; 3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12 (ust. 3b). W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują (ust. 3c). W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3-3c stosuje się odpowiednio (ust. 3d). Cytowane przepisy wskazują na wagę prawidłowego wyliczenia dochodu, nie tylko w zakresie przekroczenia kryterium dochodowego, lecz również wysokości tego przekroczenia - w kontekście mechanizmu "złotówka za złotówkę".

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a)

przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b)

dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c)

inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wśród których wymieniono między innymi alimenty na rzecz dzieci oraz świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

W myśl punktu 2 tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Stosownie do punktu 2a, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny, oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Przepisy te modyfikują sposób obliczania dochodu w przypadku uzyskania lub utraty dochodu.

W okolicznościach sprawy istotny jest zatem art. 5 ust. 4, zgodnie z którym w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

W tym miejscu wskazać, że Sąd ocenia jako wadliwe nie uwzględnienie przy ustalaniu dochodu rodziny strony okoliczności w jakich nastąpiła zmiana warunków pracy i płacy strony. Specyfika tej sytuacji wespół z sytuacją zarobkową strony i wykreowanych w tych warunkach jej stosunków pracy na 1/2 etatu, z jednoczesnym ustaleniem jej wynagrodzenia odpowiadającego tej części etatu, nie jest (ale i nie może być) obojętne dla przedmiotu sprawy. Nie budzi wątpliwości, że de facto mocą zawartego pomiędzy stroną a A Dom Pomocy Społecznej Oddział Fundacji D w dniu 30 grudnia 2017 r. porozumienia zmieniającego warunki o pracę z dniem 1 stycznia 2017 r. doszło do ustalenia nowych warunków i wygaszenia dotychczasowych. Zdarzenia prawne związane z uzyskanym wynagrodzeniem przez rodzinę strony skarżącej - ponieważ nie są klasyczne - wymagają odniesienia ich do stanu rzeczywistego i ustalenia wysokości dochodu realnie, materialnie, przez nią osiąganego. Przypomnienia zatem wymaga, że wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego miało służyć urealnieniu dochodu wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy. Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy - jak w przedmiotowej sprawie (...) r. - I instancja i (...) r. - II instancja - nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne winno być jak najbardziej odzwierciedlające aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. Tylko wówczas w pełni zostanie spełniona przesłanka uwzględnienia realnego poziomu dochodów potencjalnych świadczeniobiorców. Organy całkowicie pominęły obowiązek zbadania sytuacji finansowej rodziny skarżącej na datę wydania decyzji odmawiającej przyznania jej wnioskowanego świadczenia rodzinnego, ograniczając się wyłącznie do roku bazowego 2016. Tym samym wskazania wymaga, że analiza przesłanek dochodu uzyskanego i utraconego pozwala uznać, że brak jest podstaw do nie zaliczenia do dochodu wyłącznie realnie uzyskanego wynagrodzenia za pracę. Organy administracji publicznej nie mogą nie uwzględnić zmiany w wynagrodzeniu strony będącego następstwem zmiany warunków zatrudnienia i traktować - w jej sytuacji - raz jako dochód uzyskany z wynagrodzenia otrzymanego w wyniku zawarcia umowy z C, a odmawiać statusu dochodu utraconego wskutek zmian umownych z Domem Pomocy Społecznej, i odwrotnie.

Tymczasem jakby umknęło organom I i II instancji, że ustawodawca w ustawie o świadczeniach rodzinnych, jak wskazano powyżej, nie stanowi o świadczeniach należnych czy świadczeniach przyznanych, lecz o świadczeniach wypłacanych. Wskazuje to jednoznacznie na konieczność odniesienia się do kwot faktycznych wypłat. Niezależnie od powodów pomniejszenia wypłat w stosunku do kwot przyznanych. Przywołany przepis ma charakter definicji legalnej, co oznacza iż nie ma podstaw do odstąpienia od jego literalnego brzmienia, winien być interpretowany ściśle - przede wszystkim za pomocą wykładni językowej. I jakkolwiek pomniejszenie wypłat nie może być kwalifikowane jako dochód utracony, gdyż nie ma po temu podstawy prawnej, to jednakże problem w przedmiotowej sprawie nie sprowadza się wyłącznie do kwestii pomniejszenia dochodu tylko jego zmiany towarzyszącej ustaleniu nowych warunków pracy i płacy. Istota problemu polega zatem na prawidłowym jego ustaleniu - zgodnie ze stanem rzeczywistym, czyli realnie osiąganego przez stronę. Tymczasem nie wiadomo w jaki sposób organ ustalił rzeczywisty dochód strony skarżącej, w jakiej wysokości był on realnie przez nią osiągany, i na jakiej podstawie dokonały tych ustaleń, a w konsekwencji nie wykazały metodologii jego wyliczenia.

Stwierdzone nieprawidłowości świadczą o naruszeniu przez organy reguł postępowania dowodowego, określonych przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organy administracji publicznej do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia całości stanu faktycznego sprawy i następnie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stanowią także o naruszeniu art. 8 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W konsekwencji, ujawnione błędy skutkują naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie w sferze faktów nie odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych dla końcowego załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu są to uchybienia istotne, bowiem Sąd nie jest powołany do samodzielnego dokonywania ustaleń co do stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania w niej odpowiedniej normy prawa materialnego. Obowiązki powyższe obciążają organ administracji, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości wydanych w sprawie decyzji. Wobec niewyjaśnienia sprawy we wskazanym wyżej zakresie musi to nastąpić przy ponownym jej rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji, który uwzględni wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu i uzupełni materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia, w przedstawionych wyżej kierunkach, zwłaszcza w zakresie realnie uzyskiwanego przez stronę dochodu, oraz dokona analizy merytorycznej całokształtu poczynionych w niej ustaleń. Dopiero bowiem pełne ustalenia faktyczne i kompletne rozważania prawne pozwolą na wydanie prawidłowej decyzji, to jest takiej, która spełniać będzie wszystkie wymagania przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.

Zważyć przy tym należy, że przyjęte w niniejszej sprawie stanowisko Sądu zbieżne jest nie tylko z celami omawianej ustawy, lecz także z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym Państwo w swej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają zaś prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Wskazane naruszenia, zdaniem Sądu, miały wpływ na wynik sprawy, zatem obie wydane w niej decyzje należało uchylić.

W ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organów będzie ustalenie rzeczywistego, realnie uzyskanego dochodu rodziny strony skarżącej w sposób nie budzący wątpliwości, z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu. Tym samym czyniąc zadość wymaganiom określonym w art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., należy także wyjaśnić, że wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z zaprezentowanych wyżej rozważań.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.