Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2493290

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 8 maja 2018 r.
IV SA/Gl 105/18
Wpływ uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy na prawo do ubiegania się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda.

Sędziowie WSA: Beata Kozicka (spr.), Renata Siudyka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.) oraz w związku z art. 30 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 27 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 489 z późn. zm. - dalej jako "ustawa"), po rozpatrzeniu S.R. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Starszego Inspektora Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. z dnia (...) r. nr (...) w sprawie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2017/2018 na dzieci I. i T.N. - decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Argumentując rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, akceptując zasadnicze motywy organu pierwszej instancji po dokonaniu własnych ustaleń wskazał przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że postępowanie w przedmiotowej sprawie, tj. w sprawie o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla I.N. i T.N. zostało wszczęte na wniosek S.R. (dalej także strona) z dnia 25 sierpnia 2017 r. Z zaświadczenia komornika sądowego z dnia 18 sierpnia 2017 r. wynika, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy egzekucja alimentów należnych od M.N. przyznanych dla I.N. na mocy protokołu Sądu Rejonowego w C. z dnia (...) r. w wysokości 300 zł miesięcznie jest bezskuteczna. Nadto z zaświadczenia komornika sądowego z dnia 18 sierpnia 2017 r. wynika, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy egzekucja alimentów należnych od M.N. przyznanych dla T.N. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia (...) r. w wysokości 500 zł miesięcznie jest bezskuteczna.

Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji niezasadnie wyłączył ze struktury rodziny dziecko I.R. i przyjął, że rodzina składa się z 3 osób, albowiem z dołączonego przez stronę postanowienia Sądu Rejonowego K.- (...) w K. z dnia (...) r. wynika, że Sąd ten orzekł o uchyleniu postanowienia z dnia (...) r. sygn. akt (...) o umieszczeniu małoletniego I.R. w instytucjonalnej pieczy zastępczej - placówce opiekuńczo-wychowawczej. Mocą tego postanowienia Sądu Rejonowego K.- (...) w K. z dnia (...) r. sygn. akt (...) Sąd orzekł o umieszczeniu małoletniego I.R. w instytucjonalnej pieczy zastępczej placówce opiekuńczo-wychowawczej na czas trwania postępowania o zrzeczenie się praw rodzicielskich i praw do opieki nad dzieckiem przez stronę.

W dniu 14 listopada 2017 r., Kolegium działając na podstawie art. 136 k.p.a., zleciło organowi pierwszej instancji postępowanie w celu ustalenia czy aktualnie I.R. po uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego K. -(...) z dnia (...) r. sygn. akt (...) pozostaje pod opieką matki oraz czy sytuacja dochodowa uzasadnia przyznanie świadczenia alimentacyjnego.Z przekazanych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, że od 26 października 2017 r. syn I.R. po opuszczeniu Domu Dziecka "A" przebywa w domu pod adresem K., przy ul (...) i matka sprawuje nad nim pełną opiekę. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że strona poinformowała, że w firmie B Sp. z o.o. pracuje nadal, gdzie wróciła po urlopie wychowawczym 17 października 2017 r.

W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że w składzie rodziny należy uwzględnić syna I.R. oraz jego dochód. Zatem w jego ocenie w skład rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wchodzą: strona - S.R. oraz jej dzieci: I.R., I.N. i T.N. Do składu rodziny nie wchodzi mąż S.R.- M.N.- rodzic osób uprawnionych I. i T. zobowiązany tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na ich rzecz. Podniosło, że w roku bazowym 2016 r. strona uzyskała dochód z tytułu zakończenia urlopu wychowawczego. Z dniem 17 października 2017 r. wróciła do pracy po urlopie wychowawczym. Dlatego też dochód z tego tytułu uzyskany w 2016 r. w kwocie 9.553,82 zł należało podzielić na 3 miesiące. Miesięczny dochód z tego wyniósł zatem 3184,61 zł. Dodatkowo dochód rodziny w roku 2016 stanowiło stypendium szkolne na dzieci I.N. i I.R. w kwocie 2140 zł. Zatem łącznie miesięczny dochód rodziny wyniósł 3362,94 (3184,61 zł + 178,33 = 3362,94 zł).

W tej sytuacji stwierdziło, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 840,74 zł (3362,94 zł dzielone na 4 osoby), podczas gdy kryterium dochodowe wynosi 725 zł.

Przenosząc te ustalenia na grunt regulacji prawnych organ drugoinstancyjny, podobnie jak organ pierwszej instancji, wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Zaś mocą ust. 2 art. 9 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Stosownie do jej art. 2 pkt 11 osoba uprawniona - oznacza osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Dochód z kolei, według art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, oznacza dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, dalej: "u.ś.r.") - ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Natomiast dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

Według art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przy czym zgodnie z art. 2 pkt 12 tej ustawy rodzina - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 60) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się:

a)

dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,

b)

dziecka pozostającego w związku małżeńskim,

c)

(uchylona),

d)

rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 18 ustawy uzyskanie dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:

a)

zakończeniem urlopu wychowawczego,

b)

5) uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c)

uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d)

uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e)

rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

f)

uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g)

uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

h)

uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

i)

uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Przepis art. 9 ust. 4 ustawy stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy ustalając dochód członka rodziny, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy w których dochód był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Podsumowując Kolegium skonstatowało, że skoro dochód na osobę w rodzinie wynosi 840,74 zł, to wobec przekroczenia kryterium dochodowego, które wynosi 725 zł, zasadnie odmówiono stronie prawa do wnioskowanego przez nią świadczenia. Wyrażając przy tym zrozumienie dla trudnej sytuacji strony, podkreśliło, że nie ma podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe. Zaznaczyło, że pomimo uwzględnienia dziecka I.R. w strukturze rodziny nadal nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na I. i T.N. Tym samym, jak stwierdziło, pomimo zmiany sytuacji rodzinnej zasadna jest odmowa przyznania wnioskowanych świadczeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego skarżąca, prezentując swoją sytuację życiowo - bytową podniosła, że wnosi o jednostkowe rozpatrzenie jej sprawy albowiem pozostaje bez środków do życia. Wyjaśniła, że w roku bazowym uzyskała dochód w wysokości 9553,82 zł, przy czym 10 miesięcy przebywała na urlopie wychowawczym. Wyjaśniła, że w tym czasie otrzymała pomoc z zakładu pracy a także pomoc z działu socjalnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko wyrażone w objętej skargą decyzji oraz powtarzając w pełni zawartą w niej argumentację wskazał, że nie zawiera ona wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Rozpoczynając rozważania w przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać należy, że w sprawie zasadniczy spór koncentruje się wokół ustalenia czy organy prawidłowo ustaliły dochód strony w okresie decydującym o jej prawie do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie odmowa przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego nastąpiła na skutek ustalenia przez organy administracyjne, że w rodzinie skarżącej przekroczone zostało kryterium dochodowe ustanowione w art. 9 ust. 2 ustawy, stanowiącym, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Przechodząc zatem do tak zarysowanego sporu jawi się konieczność przypomnienia regulacji prawnych przedmiotu rozpoznania, które były przywoływane przez organy I i II instancji. Otóż zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Tak więc dochód rodziny to suma dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dochodem członka rodziny jest zaś przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a (art. 2 pkt 5a ustawy). Ustaleniu dochodu członka rodziny służy m.in. art. 9 ust. 4a ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Uwzględniając ustawowe definicje pojęć: "dochodu członka rodziny" i "dochodu rodziny", omawiany art. 9 ust. 4a ustawy należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, przeciętny miesięczny dochód osiągnięty przez niego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy należy powiększyć o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Ustalając natomiast wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, trzeba ustalić dochód każdego z członków rodziny, następnie dochody te zsumować i podzielić przez ilość osób w rodzinie.

Taki sposób liczenia dochodu nie doprowadzi do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy dochód z jednego miesiąca będzie decydował o prawie do świadczenia za okres wcześniejszy. Już z samej treści art. 9 ust. 4a ustawy wynika, że nie chodzi tu o dochód uzyskiwany tylko przez 1 miesiąc. Doliczeniu podlega bowiem dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty.

Niewątpliwie więc jednomiesięczne zatrudnienie czy podjęcie na taki okres innej pracy zarobkowej nie spowodowałoby doliczenia dochodu uzyskanego, bo nie byłoby miesiąca następującego po miesiącu osiągnięcia dochodu. Natomiast zawarte w omawianym przepisie zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny pod warunkiem, że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zakłada doliczanie dochodu długotrwale uzyskiwanego. W przypadku utraty takiego dochodu, nawet gdyby do utraty doszło po 2 miesiącach od jego uzyskania, należałoby dochód rodziny pomniejszyć o utracony dochód, zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy nakazującym pomniejszenie dochodu rodziny o dochód utracony, niezależnie od tego czy utrata nastąpiła w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, czy po tym roku. Tak więc dochód uzyskany na 1 miesiąc w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dochód uzyskany na okres np. dwóch miesięcy nie spowoduje utraty prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na cały okres świadczeniowy, a tylko na okres otrzymywania tego dochodu. Po jego utracie prawo do świadczenia będzie stronie ponownie przysługiwało - zob. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2094/13, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.

W realiach niniejszej sprawy organy administracji w sposób prawidłowy wyliczyły dochód rodziny uznając dochód wskazany z rozliczeniu rocznym PIT -11 jako uzyskany z tytułu wynagrodzenia na pracę w kwocie 9553,82 zł. Dochód ten wobec powrotu strony do pracy z dniem 17 październiku 2017 r., zasadnie podzielono na trzy miesiące (październik, listopad, grudzień) oraz doliczono do niego stypendium szkolne na dzieci I.N. i I.R. w kwocie 2140 zł, podzielone przez okres uzyskiwania, czyli 12 miesięcy. W tych okolicznościach łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł 3184,61 zł + 178,33 zł, co dało 3362,94 zł. Zatem w okresie bazowym dochód na osobę w rodzinie strony wyniósł 840,74 zł (3362,94 zł dzielone na 4 osoby), co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego wynoszącego 725 zł. Kryterium dochodowe ujęte w skali miesiąca musi być spełnione w trakcie całego okresu świadczeniowego, tak by dochód rodziny uzyskiwany w każdym miesiącu tego okresu mieścił się w granicach określonych ustawowo, a więc by nie przekraczał kwoty 725 zł na osobę w rodzinie. Potwierdzeniem tego jest unormowanie zawarte w art. 19 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Z kolei art. 18 ust. 5 ustawy stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2373/12 przypomnianym w wyroku NSA z 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3/16 - "już zatem będące skutkiem uzyskania nowego źródła dochodu przekroczenie kryterium (725 zł) w jednym miesiącu rzutuje na prawo do świadczeń, zważywszy, że dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy stanowią podstawę do ustalenia miesięcznej kwoty dochodu rodziny na cały okres świadczeniowy, przez co nowy uzyskany w trakcie tego okresu dochód wpływa jedynie na wysokość miesięcznego dochodu rodziny, nie zaś na sumę dochodów, ustaloną i wyliczoną w skali roku dla danego okresu świadczeniowego. Natomiast średnia dwunastomiesięczna z roku bazowego (roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy) jest jedynie punktem wyjścia dla ustalenia dochodu rodziny (miesięcznego) z uwzględnieniem doliczanego do niej dochodu uzyskanego i odliczanego od niej dochodu utraconego, co ustawa ujmuje jako zdarzenie jednostkowe związane z uzyskaniem przez rodzinę nowego źródła dochodu (art. 2 pkt 18) lub utratą dotychczasowego źródła dochodu (part. 2 pkt 17)".

Podkreślono w nich, że z art. 9 ust. 4a ustawy wynika, iż nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez 1 miesiąc, doliczeniu podlega bowiem dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty. Z kolei zawarte w tym przepisie zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny, pod warunkiem że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń, zakłada doliczenie do dochodu długotrwale uzyskiwanego. Natomiast w przypadku utraty takiego dochodu, nawet gdyby do utraty doszło po 2 miesiącach jego uzyskiwania, należałoby dochód rodziny pomniejszyć o utracony dochód. Tak więc dochód uzyskany w 1 miesiącu w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania.

Mając to na uwadze należało uznać, że organy orzekające prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przywołane powyżej regulacje Zastosowany przez organy obu instancji sposób liczenia dochodu musiał końcowo prowadzić do odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wobec stwierdzonego przekroczenia kryterium dochodowego. Tym samym, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.