Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1663695

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 8 stycznia 2010 r.
III UK 73/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Józefa K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 19 października 2005 r. w sprawie VIII U 2362/05, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 stycznia 2010 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt III AUa 314/09,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r. oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 4 lutego 2009 r. oddalającego skargę Józefa K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 19 października 2005 r. w sprawie VIII U 2362/05, którym to orzeczeniem oddalono odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z 29 kwietnia 2005 r. odmawiającej prawa do emerytury.

Wnioskodawca wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na podstawie naruszenia "prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 403 § 2 k.p.c. w związku z § 13 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zw. z art. 32 ustawy z dn. 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS" oraz "błędną wykładnię art. 4011 k.p.c. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dn. 23 października 2007 r. sygn. akt P 10/07 uznającym za niezgodny z Konstytucją RP art. 29 ust. 1 ustawy o FUS a także orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz znowelizowanym dn. 28 marca 2008 r. art. 29 ust. 1 ustawy o FUS", wniósł o "zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie powodowi prawa do wcześniejszej emerytury od dn. 31 marca 2005 r. oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania".

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na "nabycie prawa do wcześniejszej emerytury dyskryminującej mężczyzn jedynie ze względu na płeć, a nie kryterium wieku", a nadto ze względu na zachodzące w sprawie istotne zagadnienie prawne "jak należy traktować wnioski złożone przed zmianą przepisów ustawy o FUS", a także z tego powodu, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Rozpoznanie skargi następuje bowiem tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Za prawidłową motywację wniosku nie można zatem uznać powtórzenia ogólnych sformułowań ustawy przewidujących okoliczności uzasadniające przyjęcie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej do rozpoznania. Tym bardziej nie uzasadnia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołanie się przez skarżącego na jakiekolwiek okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a do takich należy wskazanie we wniosku o przyjęcie skargi w niniejszej sprawie do rozpoznania na "nabycie prawa do wcześniejszej emerytury dyskryminującej mężczyzn jedynie ze względu na płeć, a nie kryterium wieku".

Nie można uznać natomiast, że skarżący zdołał wykazać, iż w sprawie występuje zagadnienie prawne, czy też że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinno bowiem zawierać wykazanie, przy pomocy jurydycznej argumentacji, że w sprawie rzeczywiście występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Tymczasem uzasadnienie wniosku w niniejszej sprawie nie zawiera nawet skrótowo zarysowanej argumentacji prawnej, jak również przepisów prawa, na bazie których zostało sformułowane pytanie o to, "jak należy traktować wnioski złożone przed zmianą przepisów ustawy o FUS", nazwane zagadnieniem prawnym, podobnie jak tych, których naruszenie miałoby świadczyć o oczywistej zasadności skargi. Trzeba zaś podkreślić, że rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sformułowanie przez skarżącego pewnej wątpliwości, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że zasługuje ona na miano zagadnienia prawnego, które rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy, nie może być uznane za dowiedzenie istnienia przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p. Jeżeli zaś chodzi o samo sformułowanie zagadnienia prawnego, podnieść należy dodatkowo, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przyjęty jest przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c., (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowane zagadnienie winno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147).

Z powyższego wynika, że skarżący, wskazując na konieczność wyjaśnienia, "jak należy traktować wnioski złożone przed zmianą przepisów ustawy o FUS", nie przedstawił w istocie zagadnienia prawnego, które miałoby świadczyć o potrzebie rozpoznania jego skargi.

Nie ma również podstaw by uznać, że wykazane zostało istnienie innej przesłanki "przedsądu" w postaci oczywistej zasadności skargi.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ma bowiem żadnych argumentów przemawiających za jej oczywistą zasadnością. Odwołanie się w tym zakresie do podstaw skargi nie może zaś wywołać żadnego skutku nie tylko dlatego, że jak już wyjaśniono, podstawy skargi nie podlegają badaniu na tym etapie postępowania przed Sądem Najwyższym, ale również z tego względu, iż rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, gdyż tylko one decydują o wyniku "przedsądu". Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje zatem skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).

Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.