Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3095767

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 15 grudnia 2020 r.
III UK 18/20
Skuteczne wykazanie we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Bohdan Bieniek.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z odwołania "G." Sp. z o.o. we W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. z udziałem D.D., "G" Sp. z o.o. we W. o podstawę wymiaru składek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 grudnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...).

z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III AUa (...),

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Apelacyjny w (...)., wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., oddalił apelację "G." Sp. z o.o. we W. od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 3 września 2018 r., mocą którego oddalono odwołanie Spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział we W. z dnia 4 maja 2017 r., ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne D.D. - pracownika Spółki.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł pełnomocnik Spółki, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (...). Jednocześnie w skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie przesłanki z art. 3989 § 1, 2 i 4 k.p.c.

Zdaniem skarżącego, w stanie faktycznym sprawy powstają istotne zagadnienia prawne, które sprowadzają się do oceny zasadności zakwalifikowania prac wykonanych przez ubezpieczonego na rzecz zleceniobiorcy i odbieranych docelowo przez płatnika. W przekonaniu autora skargi kasacyjnej taki stan rzeczy wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy znaczenia pojęć opisanych w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Nadto z publikowanych wystąpień judykatury nie sposób doszukać się jednoznacznego rozstrzygnięcia przedstawionego wyżej zagadnienia prawnego, zwłaszcza że ma ono precedensowy charakter, który przedstawiono w skardze kasacyjnej. W rezultacie przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wpłynie na jednolitą wykładnię przepisów ustawy systemowej, usuwając z obrotu prawnego zgłaszane wyżej wątpliwości.

Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania i przepisy prawa materialnego opisane w zarzutach skargi kasacyjnej, co skutkuje jej oczywistością. Tym samym Sąd Apelacyjny w sposób oczywiście błędny rozpoznał apelację, przyjmując ogólnie do wszystkich umów skutek wykonywania ich na rzecz pracodawcy, z którym ubezpieczony pozostawał w stosunku pracy, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, że część umów dotyczyła czynności niezwiązanych z pracodawcą.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie wskazuje ustawowych przesłanek umożliwiających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, co zostało już wyjaśnione przez Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2020 r., w sprawie III UK 404/19 (niepublikowane). Zatem stronie skarżącej pozostają znane okoliczności prowadzące do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie okoliczności są tożsame, podobnie jak redakcja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tego względu przypomnieć należy, że skarżący powołał się na istotne zagadnienie prawne, lecz go nie sformułował, co już samo w sobie dyskwalifikuje daną przesłankę. Za pomocą tej podstawy nie można zwalczać dotychczasowego mechanizmu stosowania prawa, zwłaszcza jeśli jego wykładnia jest powszechnie przyjęta w orzecznictwie i została uwzględniona przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003 Nr 18, poz. 436).

W sprawie nie podano żadnych przesłanek świadczących o ziszczeniu się podstawy związanej z potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, gdyż tylko takie uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ergo, kwalifikowana potrzeba wykładni przepisów nie jest tożsama z istotnym zagadnieniem prawnym, stanowi bowiem odrębną podstawę przedsądu (art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Idąc dalej, z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wynika jakakolwiek rozbieżność, gdyż w tej części skargi kasacyjnej nie przytoczono w ogóle poglądów judykatury.

W końcu skarżący nie wskazał kwalifikowanych, widocznych prima facie defektów stosowania prawa procesowego czy też prawa materialnego. Przyjęty model blankietowego odesłania do zarzutów skargi kasacyjnej (podobnie jak w odniesieniu do dwóch wcześniej omówionych przesłanek) jest ułomny, bowiem te ostatnie obecnie nie podlegają badaniu i nie mogą służyć za wzorzec oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Niemniej należy skarżącemu wyjaśnić, a w zasadzie powtórzyć za Sądem Apelacyjnym, że problematyka stosowania art. 8 ust. 2a stanowiła przedmiot wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. uchwała z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46; wyroki: z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266; z dnia 22 października 2013 r., III UK 155/12, OSNP 2014 Nr 9, poz. 138; postanowienie z dnia 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15, OSNP 2017 Nr 3, poz. 34) jak też doktryny (zob. I. Jędrasik-Jankowska: Konstrukcja uznania za pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego, PiZS 2011 Nr 8, poz. 22-28; S. Koczur: Beneficjent pracy jako kryterium objęcia systemem ubezpieczeń społecznych M.P.Pr. 2013 nr 9, s. 471 - 474;

P. Prusinowski: Obowiązek zapłaty składek a definicja pracownika w prawie ubezpieczeń społecznych, M.Pr. 2011 nr 6, s. 291 - 294). Stanowiła również przedmiot zainteresowania Trybunału Konstytucyjnego (zob. postanowienie z dnia 27 marca 2018 r., P 1/16, OTK - A 2018, poz. 15), który - co warte odnotowania - wyraził pogląd, że jeżeli określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty, a zwłaszcza jeśli znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego (lub NSA), to należy uznać, że przepis ten w praktyce nabrał takiej właśnie treści, jaką odnalazły w nim najwyższe instancje sądowe naszego państwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2020 r., III UK 104/19, LEX nr 2805036).

Bogaty dorobek judykatury wynika z tego, że poszczególne stany faktyczne w kolejnych sprawach różnią się między sobą. Ewoluują także schematy organizacyjne pracodawców, przedmioty ich działalności. W ostatnim czasie zagadnienie dotyczące problemu podmiotów zależnych, grup kapitałowych oraz sposobu rozumienia "korzyści pracodawcy" analizował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r., II UK 477/17 (OSNP 2020 Nr 2, poz. 16). Przyjęta tam optyka nie przemawia na rzecz którejkolwiek z podstaw powoływanych przez skarżącego. Zatem i z tej perspektywy skarga kasacyjna nie może być przyjęta do rozpoznania, co obliguje do orzeczenia w myśl art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 39821 w związku z art. 108 § 1

k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.