Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2761523

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 18 listopada 2019 r.
III SAB/Gl 253/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.).

Sędziowie WSA: Beata Kozicka, Barbara Orzepowska-Kyć.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w S. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 11 lipca 2019 r. M.B. -dalej strona, skarżący - zam. UL. (...) S. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w S. w zakresie rozpatrzenia wniosku z 23 maja 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w tym w szczególności art. 13 ust. 1 i 2.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniosła o; zobowiązanie Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w S. do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu - Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w S. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania.

W treści skargi wskazała, iż po wniesieniu wniosku z dnia 23 maja 2019 r. gdzie w jego treści jako sposób i formę udzielenia informacji wskazała pocztę tradycyjną pomimo upływu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminu, nie otrzymała odpowiedzi. Skoro zatem organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania mojego wniosku, tj. nie została mi udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywistym jest dla strony, iż organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie.

Organ odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej odrzucenie i umorzenie postępowania. Wskazał, iż złożony przez skarżącą wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie mógł zostać przez Spółdzielnię uwzględniony, a to z uwagi na fakt, iż żądane informacje i dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Spółdzielnia jest osobą prawną nie wykonującą zadań publicznych, a zatem żądanie przedłożenia wymienionych we wniosku dokumentów winno zostać rozpatrzone wyłącznie w oparciu o przepisy Prawa spółdzielczego i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zauważył, iż ani przepis art. 18 § 3 Prawa spółdzielczego, ani przepis art. 8 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie przewidują obowiązku przekazania przez Spółdzielnię dokumentów wymienionych we wniosku. Skarżąca nie wykazała żadnego interesu prawnego co do otrzymania przedmiotowych dokumentów.

W konsekwencji organ skonstatował, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, stąd też wniosek o odrzucenie skargi i umorzenie postępowania jest uzasadniony.

Na marginesie sprawy organ wskazał, iż dokumenty wskazane we wniosku zostały Skarżącej udostępnione w dniu 26 lipca 2019 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019. Poz. 2325), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a wyżej wymienionej ustawy, w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność organu ma na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że dany podmiot był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji-dalej ustawa, u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 powyższej ustawy. Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy. W przypadku ubiegania się o udostępnienie informacji publicznej, która takiego statusu nie posiada organ administracji obowiązany jest do pisemnego poinformowania wnioskodawcy o tym, stosownie do postanowień art. 13 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie kontroli sądu poddano potencjalną bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej w S. w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 23 maja 2019 r. a dotyczących udostępnienia następujących-zdaniem strony - informacji publicznych:

1. Protokołu kontroli przewodów kominowych z dnia 26 listopada 2018 r. przeprowadzonej w budynku wielorodzinnym położonym w S. przy ul. (...),

2. Protokołu z przeglądu instalacji gazowej z dnia 26 listopada 2018 r. przeprowadzonej w budynku wielorodzinnym położonym w S. przy ul. (...),

3. Protokołu nr (...) dotyczącego instalacji elektrycznej z dnia 14 września 2018 r. przeprowadzonej w budynku wielorodzinnym położonym w S. przy ul. (...),

4. Protokołu z kontroli okresowej stanu technicznego obiektu z dnia 7 maja 2018 r. przeprowadzonej w budynku wielorodzinnym położonym w S. przy ul. (...),

5. Protokołu kontroli okresowej (5letni) z dnia 17 maja 2017 r. przeprowadzonej w budynku wielorodzinnym położonym w S. przy ul. (...), 6. dokumentacji związanej z robotami mającymi na celu polepszenie działania wentylacji w lokalu położonym w S. przy ulicy (...).

Przechodząc do meritum sprawy najpierw zbadać należy czy wniosek skarżącej z 23 maja 2019 r. skierowany został do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a przedmiot tego wniosku odnosi się do dokumentu wytworzonego przez ten organ, a tym samym udostępnianego w drodze dostępu do informacji publicznej.

Niewątpliwie podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są;

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. (art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p.).

W świetle przywołanych przepisów nie można zakwalifikować Spółdzielni Mieszkaniowej w S. jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych.

Nie budzi wątpliwości, że Spółdzielnia nie mieści się w pojęciu władzy publicznej, czyli w pierwszej kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Nie jest ona bowiem organem państwowym lub samorządowym, ani nie sprawuje w ich imieniu funkcji publicznych.

Nie można jej również zakwalifikować do kategorii podmiotów określonych w art. 4 ust. 2 u.d.i.p. Problematyczne może być natomiast zaliczenie Spółdzielni do kategorii podmiotów wykonujących zadania publiczne, w tym także do podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OPS 1/05 (dostępnej w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjął, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych.

Sąd ten analizując charakter prawny działalności podejmowanej przez spółdzielnie mieszkaniowe wskazał, że zgodnie z przepisami art. 1 i 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo Spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, która w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia może również prowadzić działalność społeczną i oświatowo - kulturalną na rzecz spółdzielców, zaś majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Szczególnym rodzajem spółdzielni są spółdzielnie mieszkaniowe prowadzące swoją działalność na podstawie ustawy - Prawo spółdzielcze, jak i ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.). Spółdzielnie te są dobrowolnym zrzeszeniem (korporacją) osób fizycznych, które w tej formie zmierzają do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin, a także służą realizacji ich innych potrzeb (gospodarczych, kulturalnych, oświatowych).

Stąd też brak jest podstaw prawnych, aby działalność spółdzielni mieszkaniowych można było utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., skoro ogranicza się ona do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że spółdzielnie mieszkaniowe mogą prowadzić działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, pod warunkiem że jest ona związana bezpośrednio z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członów spółdzielni oraz ich rodzin. Spółdzielnie mieszkaniowe w znaczeniu cywilnoprawnym pozostają podmiotami prawa i obowiązków w stosunku do ich majątku, który w znaczeniu ekonomicznym stanowi jednak prywatną własność członów zrzeszonych w danej spółdzielni. W związku z czym mienie spółdzielni nie jest mieniem państwowym, ani mieniem komunalnym, czy też majątkiem instytucji publicznoprawnej. Spółdzielnie mieszkaniowe nie dysponują więc majątkiem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani też nie reprezentują osób, które dysponują takim majątkiem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Powyższe oznacza, iż skoro Spółdzielnia do którego strona skarżąca kierowała swoje żądanie nie jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej gdyż nie można uznać, że zakres żądanych informacji związany jest z wykonywaniem przez nią zadań publicznych i nie można jej także zaliczyć do kategorii podmiotów reprezentujących osoby prawne i jednostki organizacyjne wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. nie można mówić o stanie bezczynności w tym zakresie.

Ustalenie, że podmiot do którego skierowano żądanie udostępnienia informacji publicznej nie należy - w świetle art. 4 u.d.i.p. - do kręgu podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia, stanowi wynik merytorycznej analizy zakresu działania danego podmiotu. Sąd musi bowiem ocenić, czy działalność danej jednostki mieści się w ramach wykonywania zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym. Brak spełnienia przez dany podmiot tych przesłanek prowadzić zatem musi do wydania merytorycznego orzeczenia, nie zaś do uznania istnienia przeszkody formalnej do prowadzenia postępowania sądowego (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 336).

W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, iż skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.