Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722432

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 25 kwietnia 2019 r.
III SA/Wr 597/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier poza kasynem gry, sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 597/18 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 lutego 2019 r.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z (...) r.k.r.N. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł skargę na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości (...) zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania wskazał, że nie posiada majątku ani dochodów, prowadzone są w stosunku do niego liczne postępowania egzekucyjne i nie stać go na uiszczenie opłaty sądowej w kwocie (...) zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwoma synami, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej otrzymuje dochód w wysokości (...) zł miesięcznie. Jego żona jest osobą bezrobotną i sprawuje opiekę nad chorym synem. Do sowich stałych miesięcznych wydatków zaliczył koszty leczenia onkologicznego syna w kwocie około 600-700 zł, koszty utrzymania mieszkania - około 1.200 zł oraz koszty bieżące utrzymania rodziny - około 1.700 zł.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej w dniu (...) r. osobie upoważnionej do odbioru poczty kierowanej do pełnomocnika procesowego skarżącego doręczono wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie czternastu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, dodatkowych informacji i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego.

Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Postanowieniem z (...) r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna i rodzinna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. W treści wniosku skarżący ograniczył się jedynie do oświadczenia o swojej trudnej sytuacji życiowej, uchylił się jednak od wykazania tych danych w jakikolwiek sposób, w tym w sposób określony w doręczonym wezwaniu.

W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wskazał, że wszystkie dane zawarł w formularzu. Podkreślił, ze nie posiada środków pieniężnych ani majątku na pokrycie kosztów sądowych. Do sprzeciwu skarżący nie dołączył żadnych dokumentów.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjnym zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).

Na wstępie podkreślić należy, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Dodać także trzeba, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ponadto kosztami koniecznymi są takie koszty, których poniesienie spowodowałoby rzeczywiste zagrożenie dla utrzymania skarżącego, a nie takie, które prowadziłyby tylko do pewnych niedogodności lub nawet utrudnienia w funkcjonowaniu.

Zauważyć także trzeba, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Dodatkowo należy zauważyć, że na mocy art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tymczasem w niniejszej sprawie strona nie dostarczyła, mimo wezwania, informacji wskazanych przez referendarza sądowego. Jednocześnie nie przedstawiła innych dokumentów, których treść choćby uprawdopodobniłaby jej sytuację materialną i życiową, która wynika z jej oświadczeń i której uprawdopodobnienie pozwoliłoby w tej sprawie na uwzględnienie złożonego wniosku. W konsekwencji nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawcy. Słusznie zatem referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna i rodzinna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący uchylił się od ich wykazania lub choćby uprawdopodobnienia w sposób określony w doręczonym wezwaniu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 i art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.