Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2974408

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 18 września 2018 r.
III SA/Wa 4068/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska.

Sędziowie WSA: Matylda Arnold-Rogiewicz, Asesor Agnieszka Wąsikowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) września 2017 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia (...) września 2017 r., nr (...) po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez k.k. i A.K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia (...) lipca 2017 r., Nr (...) w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku k.k., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w dniu 21 kwietnia 2017 r. wystawił na małżonków k.k. i A.K. (odpowiedzialnych solidarnie) tytuł wykonawczy Nr (...) obejmujący zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie należności głównej 56.768,00 zł plus odsetki za zwłokę. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) zawiadomieniami z dnia 22 czerwca 2017 r. podjął próbę zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku (...) w K. oraz Banku (...) w B. Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisami ww. tytułu wykonawczego zostały doręczone k.k. w dniu 30 czerwca 2017 r. Tego samego dnia zajęcia otrzymała również A.K. Pismami z dnia 22 czerwca 2017 r. dłużnicy zajętych wierzytelności poinformowali, iż nie prowadzą rachunku bankowego dla k.k. oraz A.K. Następnie zawiadomieniem Nr (...) z dnia 22 czerwca 2017 r. NUS dokonał skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę należnego A.K. w (...) w S. Przedmiotowe zajęcie zostało doręczone Pracodawcy w dniu 27 czerwca 2017 r., natomiast A.K. wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 30 czerwca 2017 r.

Pismami z dnia 5 lipca 2017 r., tożsamymi w treści k.k. oraz A.K. wnieśli zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na powyższe, NUS W., na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej u.p.e.a., postanowieniem z dnia (...) lipca 2017 r. Nr (...) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku A.K. m.in. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 kwietnia 2017 r. Nr (...), a następnie postanowieniem z dnia (...) lipca 2017 r. Nr (...) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wobec majątku k.k. Przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały doręczone Stronom w dniu 7 sierpnia 2017 r.

Pismem z dnia 18 lipca 2017 r. Nr (...) NUS zawiadomił (...) w S. o wstrzymaniu do odwołania, dokonanego na podstawie zawiadomienia z dnia 22 czerwca 2017 r. Nr (...) zajęcia wynagrodzenia za pracę należnego A.K.

NUS W. przy piśmie z dnia 25 lipca 2017 r. Nr (...) wystąpił do Wierzyciela, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów. Nie godząc się z powyższym, k.k. oraz A.K. dwoma odrębnymi i tożsamymi w treści pismami z dnia 10 sierpnia 2017 r., nadanymi w dniu 14 sierpnia 2017 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu prawa pocztowego, wnieśli zażalenie na postanowienie NUS W. z dnia (...) lipca 2017 r., Nr (...) w przedmiocie zawieszenia prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 kwietnia 2017 r. Nr (...) postępowania egzekucyjnego. Skarżonemu postanowieniu Zobowiązani zarzucili naruszenie: art. 58 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia wszystkich czynności egzekucyjnych, w tym zajęcia wynagrodzenia za pracę należnego A.K. (...) oraz zaliczeniu wyegzekwowanej kwoty w wysokości 2.382,28 zł na poczet kosztów egzekucyjnych, w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych we wskazanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, iż "na gruncie niniejszej sprawy, w dniu 5 lipca 2017 r. A.K. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i skargę na czynności egzekucyjne (...). A.K. zarzuciła naruszenie przez NUS W.: art. 72 § 1-4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wniosła o uchylenie środka egzekucyjnego oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. W ocenie Skarżącej wystąpiły podstawy do uchylenia dokonanych uprzednio czynności egzekucyjnych, w szczególności wynagrodzenia za pracę oraz zaliczenia wyegzekwowanych kwot na poczet kosztów egzekucyjnych. O konieczności zastosowania art. 58 § 2 u.p.e.a. świadczy treść (nierozpoznanej jeszcze) skargi i zarzutów A.K. z dnia 5 lipca 2017 r. Pozostałe w mocy czynności egzekucyjne nie mogą być uznane za zgodne z prawem, bowiem postępowanie egzekucyjne zostało nieprawidłowo wszczęte". Nadto Strona wskazała, iż tytuł wykonawczy Nr (...) został wystawiony na podstawie decyzji, którą zaskarżono do WSA w Gdańsku. Skoro decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy została zaskarżona, to niedopuszczalnym było prowadzenie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Jednocześnie Strona wniosła o zwrot wyegzekwowanej kwoty na rachunek A.K.

DIAS po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem wskazanym na wstępie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS W. z dnia (...) lipca 2017 r. W ocenie organu odwoławczego, NUS prawidłowo, w stanie faktycznym sprawy powołując się na art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. dokonał zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 58 § 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia wszystkich czynności egzekucyjnych, DIAS wyjaśnił, że zawieszenie prowadzonego wobec majątku k.k. postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wniesionych pismem z dnia 5 lipca 2017 r. zarzutów, tj. z mocy prawa, a nie na skutek złożonego wniosku w przedmiotowej sprawie, bądź też wniosku o uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego. Wobec tego też NUS W. zawieszając w trybie art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. prowadzone wobec majątku k.k. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 kwietnia 2017 r. Nr (...) postępowanie egzekucyjne, nie był zobligowany do uchylenia zastosowanych środków egzekucyjnych. Dodatkowo organ nadzoru wskazał, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z powodu tymczasowej niemożności prowadzenia egzekucji. Fakt zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie jest zatem wynikiem stwierdzenia, że postępowanie to jest niedopuszczalne. Tym samym czynności egzekucyjne dokonane przed zawieszeniem postępowania nie są wadliwe i zgodnie z art. 58 § 1 u.p.e.a., pozostają w mocy. Natomiast rozstrzygnięcie co do uchylenia (bądź odmowy uchylenia) czynności egzekucyjnych dokonanych przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, ustawodawca pozostawił tzw. uznaniu administracyjnemu, dopuszczając wyłącznie możliwość, a nie obowiązek uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Złożenie przez Stronę zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 35 § 3 u.p.e.a.), nie jest natomiast równoznaczne ze spełnieniem przesłanek z art. 58 § 2 u.p.e.a., w tym z wystąpieniem ważnego interesu zobowiązanego.

Ustosunkowując się natomiast do stwierdzenia k.k. i A.K., iż tytuł wykonawczy z dnia 21 kwietnia 2017 r. Nr (...) został wystawiony na podstawie nieprawomocnej decyzji, którą zaskarżono do WSA w Gdańsku, więc niedopuszczalnym było prowadzenie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, DIAS wyjaśnił, iż dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie może być przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

k.k. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie DIAS z dnia (...) września 2017 r. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy zarzuty podniesione w zażaleniu uzasadniały uchylenie postanowienia organu I instancji w zaskarżonym zakresie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, w szczególności zajęcia wynagrodzenia należnego A.K. za pracę w (...) w S. oraz zaliczenia wy egzekwowanej kwoty w wysokości 2.382,28 zł na poczet kosztów egzekucyjnych;

- art. 58 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 2 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i zaniechanie uchylenia wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych w sytuacji, gdy wystąpiły do tego przesłanki.

W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że w jej ocenie wystąpiły podstawy do uchylenia dokonanych uprzednio czynności egzekucyjnych, w szczególności zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz zaliczenia wyegzekwowanych kwot na poczet kosztów egzekucyjnych. O konieczności zastosowania art. 58 § 2 u.p.e.a. świadczy treść skargi i zarzutów A.K. z dnia 5 lipca 2017 r. Dalej Strona podniosła, że tytuły wykonawczy nr (...) z 21 kwietnia 2017 r. został wystawiony na podstawie nieprawomocnej decyzji DIS w G., która została zaskarżona do WSA w Gdańsku. Z tego względu - w ocenie Strony - zawieszenie postępowania egzekucyjnego stało się konieczne, jednakże z równoczesnym uchyleniem wszystkich wcześniej dokonanych czynności egzekucyjnych, skoro decyzja, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze została zaskarżona, to niedopuszczalnym było prowadzenie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1032), dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie zgodne z prawem.

Sprawa w przedmiocie rozpoznania niniejszej skargi została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5).

W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez pojęcie czynności egzekucyjnej rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne zostały zaś wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Wśród nich wymieniono egzekucję z wynagrodzenia za pracę (art. 1a pkt 12a) tiret 2 u.p.e.a.).

W niniejszej sprawie w toku postępowania egzekucyjnego dokonano m.in. czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wynagrodzenia za pracę, tj. wymienioną w treści art. 1a pkt 12a tiret 2 u.p.e.a.

Sąd podziela w niniejszej sprawie stanowisko organu nadzoru w kwestii oceny podniesionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia art. 58 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia wszystkich czynności egzekucyjnych.

Organ nadzoru odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnił Skarżącemu, że zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wniesionych pismem z dnia 5 lipca 2017 r. zarzutów, tj. z mocy prawa, a nie na skutek złożonego wniosku w przedmiotowej sprawie, bądź też wniosku o uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego. Dlatego też NUS W. zawieszając w trybie art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. prowadzone wobec majątku k.k. na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) postępowanie egzekucyjne, nie był zobligowany do uchylenia zastosowanych środków egzekucyjnych.

Stosownie do art. 58 § 2 u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności, nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a. jest postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania egzekucyjnego, o stosunkowo wąsko zarysowanym zakresie, a jego istotę stanowi ustalenie, czy w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie przesłanek zawartych tym przepisie, możliwe jest podjęcie mającego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych. Postępowanie to nie może natomiast służyć badaniu prawidłowości i zgodności z prawem całego postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego aspektach i fazach (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 2033/10, Lex nr 1218934).

Sam fakt zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie oznacza automatycznego uchylenia czynności egzekucyjnych, wręcz przeciwnie, czynności zgodnie z art. 58 § 1 u.p.e.a. pozostają w mocy. Oznacza to, że złożenie przez Stronę zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, co stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 35 § 1 u.p.e.a.), nie jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanek z art. 58 § 2 u.p.e.a., w tym z wystąpieniem ważnego interesu zobowiązanego. O istnieniu tej przesłanki nie decyduje subiektywne przekonanie zobowiązanego; oceny tej przesłanki należy dokonywać według kryteriów zobiektywizowanych. Poza tym uchyleniu czynności egzekucyjnych nie może stać na przeszkodzie interes wierzyciela.

Sąd zgadza się ponadto ze stanowiskiem organu nadzoru w kwestii oceny twierdzeń Skarżącego, że tytuł wykonawczy z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr (...) został wystawiony na podstawie nieprawomocnej decyzji, którą zaskarżono do WSA w Gdańsku, więc niedopuszczalnym było prowadzenie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych przed wydaniem orzeczenia przez Sąd. Organ słusznie podniósł, że dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie może być przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nadto kwestia nieuwzględnienia w wystawionych przez NUS w B. tytułach wykonawczych przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę wynikających z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacja podatkowa, również nie może być przedmiotem rozpatrzenia w niniejszym postępowaniu, bowiem dotyczy ono wyłącznie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego, Organ prawidłowo wskazał, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w G. z (...) lutego 2017 r. będące podstawą wystawienia przez NUS w B. na k.k. i A.K. tytułu wykonawczego z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr (...), jest ostateczna i dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, egzekucja na jej podstawie jest możliwa.

Odnosząc się do podniesionego przez Skarżącą zarzutu naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 58 § 2 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i zaniechanie uchylenia wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych w sytuacji, gdy wystąpiły do tego przesłanki, Sąd wskazuje, że zarówno postanowienie organu nadzoru, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego spełniają wymogi określone w przepisach art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiony został stan faktyczny niniejszej sprawy oraz wyjaśniona została istota środka zaskarżenia w formie zarzutów przewidzianych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Ponadto organ ustosunkował się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącą zarzutów, przedstawiając wyczerpujące uzasadnienie zawierające własne stanowisko w przedmiocie wniesionych zarzutów.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi. Ponadto Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa pozwalających na uwzględnienie skargi.

Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.