Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1941127

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 października 2015 r.
III SA/Wa 3846/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Jarosław Trelka, Marta Waksmundzka-Karasińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) września 2014 r. nr (...) w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r. oraz dokonania zabezpieczenia jej na majątku podatnika oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wystąpił pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zabezpieczenie na majątku podatnika przed wydaniem decyzji podatkowej. We wniosku wskazano, iż faktury wystawione przez dostawców towarów do Skarżącej, w tym przede wszystkim przez L. Sp. z o.o. oraz firmy osób fizycznych F.H.U. K. i P.H.U. Z., stwierdzały czynności, które z dużym prawdopodobieństwem można uznać za nie dokonane, w związku z tym nie mogą one stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Wyjaśniono, iż w toku przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. kontroli w L. Sp. z o.o. ustalono, że spółka L. Sp. z o.o. w kontrolowanym okresie nie udzielała nikomu jakichkolwiek pełnomocnictw ani upoważnień, nie wystawiała żadnych faktur, a na okazanych dokumentach tj. fakturach wystawionych na rzecz Skarżącej, figurują pieczęcie i podpisy sporządzane przez nieznane osoby. Ponadto z ustaleń Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., który prowadził kontrolę w F.H.U. K. w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r., wynika, iż podmiot ten nie przedłożył dokumentów podatkowo - księgowych związanych z prowadzoną działalnością. Podatnik oświadczył ponadto, iż nie ma pojęcia, czym zajmuje się jego firma. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. zachodzi podejrzenie, że przeprowadzone transakcje miały charakter fikcyjny.

W treści wniosku o dokonanie zabezpieczenia wnioskodawca wskazano również, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w toku przeprowadzonego w P.H.U. Z. postępowania kontrolnego wskazał m.in., że kontrolowany nie stawiał się na wezwania organu. Pomimo rejestracji podmiotu jako podatnika VAT oraz podatnika VAT UE nie składał żadnych deklaracji dla podatku od towarów i usług począwszy od momentu zgłoszenia działalności gospodarczej, ani żadnych deklaracji w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatek należny wynikający z faktur VAT wystawionych na rzecz Skarżącej nie został wykazany i zapłacony do Budżetu Państwa.

Ponadto wskazano, że rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości oraz ich przybliżona łączna wartość wskazują, iż zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Jednocześnie wartość zaległości znacznie przekracza wartość majątku trwałego i obrotowego, w związku z tym zachodzi obawa dokonania przez Skarżącą czynności polegających na zbyciu majątku, przez co może nastąpić utrudnienie lub udaremnienie ewentualnej przyszłej egzekucji.

Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia (...) marca 2014 r., na podstawie art. 26, art. 33 § 1 i § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2 i art. 33d § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej "O.p.") określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień, październik, listopad i grudzień 2011 r. i za miesiące od stycznia do października 2012 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zobowiązań podatkowych i postanowił o ich zabezpieczeniu na majątku Skarżącej. Organ I instancji wskazał na uzasadnioną obawę, że Skarżąca nie wykona przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług. Jako okoliczności przemawiające za spełnieniem przesłanki określonej w art. 33 § 1 O.p. wskazano, że wartość zaległości znacznie przekracza wartość majątku trwałego i obrotowego, w związku z tym zachodzi obawa dokonania przez Skarżącą czynności polegających na zbyciu majątku skutkująca utrudnieniem lub udaremnieniem ewentualnej przyszłej egzekucji.

W ocenie organu I instancji okoliczność przedstawione we wniosku z dnia 20 stycznia 2014 r. pozwalają na dokonanie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, październik, listopad i grudzień 2011 r. i za miesiące od stycznia do października 2012 r.

Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie oraz zarzuciła naruszenie art. 91 i art. 92 O.p. oraz wydanie decyzji wbrew bezspornemu stanowi faktycznemu.

Zdaniem Skarżącej przedstawione przez organ I instancji okoliczności nie uprawdopodabniają niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Zaznaczyła, iż wywiązała się wobec Skarbu Państwa ze wszystkich swoich zobowiązań podatkowych i nie posiada żadnych zaległości podatkowych, w tym w zakresie podatku VAT, wobec czego nie można dokonywać żadnych zabezpieczeń wobec podatku nienależnego i nieistniejącego, Podkreśliła, iż postępowanie kontrolne wobec Skarżącej nie wykazało żadnych nieprawidłowości. W jej ocenie nie ponosi ona żadnej odpowiedzialności za ewentualne zobowiązania podatkowe podmiotów trzecich, które nawet nie zostały w żaden sposób zmaterializowane i nie określono ewentualnych kwot tych zobowiązań.

Decyzją z dnia (...) września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytaczając treść art. 33 O.p., dotyczący zabezpieczenia należności podatkowych na majątku podatnika stwierdził, iż określona w decyzji organu I instancji wysokość zobowiązań, które miały zostać zabezpieczone, opierała się na dotychczasowych ustaleniach dokonanych w ramach postępowania kontrolnego. Organ odwoławczy wskazał, iż zebrany w toku kontroli materiał uzasadniał podejrzenie, że w związku z przybliżonym ustaleniem dużej kwoty zaległości podatkowej zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Stwierdzono, iż okoliczności faktyczne uzasadniają podejrzenie odliczenia podatku naliczonego z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżąca zaniżała wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Ponadto w sposób trwały, od sierpnia 2011 r. nie wykonywała w sposób prawidłowy wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Ujawnione w toku postępowania kontrolnego fikcyjne faktury zakupu świadczyły - w ocenie organu odwoławczego - o tym, że Skarżąca zaniżała zobowiązania podatkowe, przez co wypełniała przesłanki do zastosowania art. 33 § 1 O.p., ewidencjonując i rozliczając podatek naliczonego wynikającego z faktur niedokumentujących rzeczywistego obrotu. Zdaniem Dyrektora, fikcyjność zawieranych przez Skarżąca transakcji stwarzała uzasadnione domniemanie istnienia zagrożenia niewykonywania przewidywanych zobowiązań podatkowych, a brak zabezpieczenia może utrudnić lub udaremnić pobór należności.

Ponadto uznano, iż dotychczasowe postępowanie Skarżącej stwarzało obawę niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy.

Końcowo stwierdzono, iż okoliczność zaistnienia znacznej kwoty do jednorazowej wpłaty niewątpliwie spowoduje trudności w uregulowaniu ewentualnego zobowiązania i uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, przez co nie zostanie zabezpieczony interes Skarbu Państwa.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Jednocześnie potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w W. zawartego w decyzji z dnia (...) marca 2014 r. i jego uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła:

prowadzenie postępowania i zakończenie go wydaniem zaskarżonej decyzji bez rozpatrzenia wniosku zgłoszonego do protokołu w dniu 28 sierpnia 2014 r. o wyłączenie organu, wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji z dnia (...) marca 2014 r., pomimo niezalegania Skarżącej w podatkach, wydanie zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie art. 33 O.p. co skutkowało w ocenie Skarżącej powstaniem quasi-solidarnej odpowiedzialności z innymi podatnikami, wbrew i z pominięciem przepisów art. 91-119 O.p.

Uzasadniając zarzuty Skarżąca odwołała się do uzasadnienia zawartego w odwołaniu z dnia 2 kwietnia 2014 r. W załączeniu do skargi przedłożyła kopię protokołu z dnia 28 sierpnia 2014 r., którego wnioski o wyłączenie organu miały zostać zignorowane. Dodatkowo przedłożyła kopie zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach, datowane przed i po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji.

Końcowo wskazał, iż uiszczała wszystkie podatki, a przypisany jej podatek, to ewentualne i hipotetyczne zobowiązanie osoby trzeciej, wskazując jako uzasadnienie kopie załączonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że do protokołu w dniu 28 sierpnia 2014 r. został zgłoszony wniosek o wyłączenie osób prowadzących postępowanie, a nie wniosek o wyłączenie organu. Wniosek ten został rozpatrzony odmownie postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) września 2014 r. Nie można zatem uznać za zasadny zarzutu prowadzenia postępowania i zakończenia go wydaniem zaskarżonej decyzji bez rozpatrzenia zgłoszonego wniosku o wyłączenie organu.

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji z dnia (...) marca 2014 r. pomimo niezalegania Skarżącej w podatkach należy zauważyć, że zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami dotyczy stanu w dacie wydania zaświadczenia, to jest stanowi ono stwierdzenie, że w dacie wydania zaświadczenia podatnik nie zalega z zapłatą wymagalnych należności. Decyzja o zabezpieczeniu dotyczy natomiast przyszłych należności, które w dacie wydania tej decyzji nie są jeszcze wymagalne, a zatem nie można wywodzić, że podatnik zalega z ich zapłatą. Skoro wydano decyzję o zabezpieczeniu przyszłych należności, to nie było to podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami. Równocześnie wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami nie stanowi przeszkody dla wydania decyzji o zabezpieczeniu. Zaświadczenie wydane przez organ podatkowy jest przejawem wiedzy tegoż organu co do faktów i stanu prawnego w danym dniu i jako takie nie rozstrzyga ani o uprawnieniach, ani też o obowiązkach podmiotu, któremu je wydano (tekst jedn.: wnioskodawcy), nie tworzy określonej sytuacji prawno-faktycznej, a tylko tę sytuację, istniejącą w danym dniu, przedstawia w zaświadczeniu (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2011 r., I SA/Rz 671/11, LEX nr 1095932). Zaświadczenie nie jest aktem woli organu kształtującym fakty lub stan prawny (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2009 r., II SA/Bk 493/09, LEX nr 582926). Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego przestaje być ono aktualne (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2009 r., I SA/Gd 713/08, LEX nr 483122).

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie art. 33 O.p., co skutkowało w ocenie Skarżącej powstaniem quasi-solidarnej odpowiedzialności z innymi podatnikami, wbrew i z pominięciem przepisów art. 91-119 O.p., należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o przyszłe należności Skarżącej, które powstaną w przypadku, gdy zostaną potwierdzone przez właściwe organy podatkowe w odpowiednim trybie przypuszczenia, że faktury wystawione przez dostawców towarów do Skarżącej, w tym przede wszystkim przez L. Sp. z o.o. oraz firmy osób fizycznych F.H.U. K. i P.H.U. Z., stwierdzały czynności, które należy uznać za nie dokonane, w związku z tym nie mogą one stanowić podstawy do obniżenia przez Skarżącą podatku należnego. Tak więc w sprawie chodzi o to, że jeżeli Skarżąca istotnie uczestniczyła w fikcyjnych transakcjach z powyższymi podmiotami, to Skarżąca dokonując w tym czasie rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług dokonywała nienależnego odliczenia podatku naliczonego, zaniżając tym samym swoje zobowiązania podatkowe. Celem dokonanego zabezpieczenia jest zatem stworzenie możliwości wyegzekwowania w przyszłości potencjalnych należności Skarżącej wynikających z faktu zaniżenia podatku naliczonego.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.