Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 kwietnia 2008 r.
III SA/Wa 360/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Spółka Jawna w likwidacji z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Spółka Jawna w likwidacji z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) stycznia 2008 r., Nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 4 marca 2008 r. Skarżąca -M. spółka jawna w likwidacji wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Spółka znajduje się bowiem w likwidacji od 31 października 2005 r. i nie dysponuje żadnym majątkiem ruchomym i nieruchomym, środkami obrotowymi ani innymi środkami finansowymi. Rachunek bankowy został zlikwidowany. Zysk za ostatni rok wyniósł ok. 46 tys. zł.

Na wezwanie referendarza sądowego likwidator spółki nadesłał bilanse, rachunki zysków i strat oraz odpisy zeznań podatkowych za lata 2006 i 2007, odpisy wyciągów z rachunków bankowych za sześć miesięcy przed jego likwidacją w 2005 r., oświadczenie o braku należności i zobowiązań (w tym podatkowych) wraz z zestawieniem należności i zobowiązań, oświadczenie o nieposiadaniu nieruchomości oraz ewidencję środków trwałych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w 2007 r. Skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 46.939,86 zł.

Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 360/08 odmówił zwolnienia Skarżącej od kosztów sądowych. W opinii referendarza sądowego sytuacja finansowa Skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pismem z 5 kwietnia 2008 r. likwidator spółki wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje, więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia.

Przechodząc do meritum sprawy, którym jest rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w

2

całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadmimstracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).

Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).

Rozpoznanie wniesionej przez Skarżącą skargi zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 9.612 zł.

W ocenie Sądu przyznanie Skarżącej prawa pomocy w całości w żądanym zakresie nie jest zasadne. Z informacji przestawionych w toku postępowania wynika, iż Spółka w 2007 r. (a więc w okresie gdy spór z organami podatkowymi był już w toku) uzyskała zysk w wysokości kilkukrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego.

Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ponosi więc wydatków korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu sądowego. Podkreślić również należy, iż należności stanowiące koszty sądowe stanowią dochody budżetu państwa i podlegają zaspokojeniu na równi z innymi zobowiązaniami strony (zarówno publicznoprawnymi jak i wynikającymi z prowadzonej przez nią działalności).

Spółka nie posiada wprawdzie innych należności, także od innych podmiotów, poza kwotą zysku przeznaczoną do podziału pomiędzy wspólników, jednakże wykazana kwota dochodu (ok. 46 tyś. zł) przekracza kilkakrotnie wymaganą należność z tytułu wpisu sądowego.

3

Sąd stwierdza ponadto, iż dla sposobu rozpatrzenia wniosku strony znaczenie ma też zestawienie dat. Mianowicie rachunek zysku i strat za 2007 r., z wykazanym dochodem, został sporządzony w P. w 14 lutego 2008 r., deklaracje podatkowe wspólników za 2007 r. z wykazanym udziałem w zysku wpłynęły do organów podatkowych w marcu 2008 r. (co wynika ze stempli prezentat), spór podatkowy w sprawie toczy się od 2006 r., natomiast zaskarżona decyzja (utrzymująca w mocy) została wydana (...) stycznia 2008 r., a skarga do Sądu nosi datę 31 stycznia 2008 r. Z porównania tych informacji wyraźnie wynika więc, że Skarżąca - w toku postępowania podatkowego - dysponowała środkami finansowymi, umożliwiającymi jej sfinansowanie ewentualnego sporu sądowego. Fakt, iż środki te zdecydowała się przeznaczyć na inne cele nie może natomiast uzasadniać przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zauważa przy tym, że w treści formularza PPPr Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które uniemożliwiałyby jej uiszczenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Okoliczności takich nie przywołała również w sprzeciwie, który na marginesie w ogóle nie zawiera uzasadnienia.

Podsumowując, zdaniem Sądu sam fakt postawienia jej w stan likwidacji nie uzasadnia przyznania Skarżącej prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, kiedy spółka wypracowała w roku podatkowym zysk do podziału między wspólników, nie posiada innych zobowiązań i nie prowadzi dalszej działalności, w związku z którą powinna zabezpieczyć środki pieniężne.

Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.