Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 stycznia 2009 r.
III SA/Wa 3454/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Marcin Piłaszewicz (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2009 r. po rozpoznaniu wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) listopada 2008 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Uzasadnienie faktyczne

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowane przez stronę, obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje wnioskowane zwolnienie od kosztów sądowych oraz - nadto - ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z 16 stycznia 2009 r. J. T. - dalej jako skarżący - zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Jego zdaniem nie jest on w stanie ponieść kosztów, ponieważ warunki materialne i zdrowotne, w których egzystuje, są "fatalne". Skarżący powołał się na zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że od (...)-u lat jest rencistą - nieuleczalnie chorym. Poinformował o tym, że zajmował się - przez piętnaście lat - starsza kobietą. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnych dóbr, z wyjątkiem mieszkania o powierzchni 47,- m. kw. Jego żona zmarła w (...) r. Utrzymuje się z renty w wysokości o 808,- zł miesięcznie. W piśmie, które wpłynęło do Sadu 5 stycznia 2009 r., skarżący poinformował, że cierpi na (...), ma urwany mięsień (...), chorą (...) i wymaga stałej opieki lekarza. Po opłaceniu mieszkania, gazu, prądu, telefonu pozostaje mu niespełna 200,- zł miesięcznie na życie. Skarżący dołączył do wniosku zawiadomienie płatnicze ze Wspólnoty Mieszkaniowej opiewającej na ok. 370,- zł miesięcznie, kserokopię zaświadczenia lekarskiego z NZOZ M. sp. z o.o., odcinki renty.

Referendarz sądowy zauważa, ze skarżący, pomimo doręczonego mu 14 stycznia 2009 r. wezwania o udzielenie dodatkowych informacji o jego sytuacji majątkowej, nie zrealizował wskazań z wezwania w pełni. Wyjaśnił natomiast, w piśmie przewodnim do wypełnionego formularza PPF z 16 stycznia 2008 r., że żądane dokumenty przesłał pocztą. Załączył dowód nadania przesyłki z 2 stycznia 2009 r., co wskazuje na tożsamość przesyłki-na którą się powołuje, z tą, która zainicjowała postępowanie o prawo pomocy.

Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy wskazuje, że skarżący nie nadesłał informacji o stanie rachunku bankowego, zestawienia pełnych dochodów za 2008 r., oraz aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia. Ten ostatni element - zaświadczenie o stanie zdrowia - jest o tyle istotny, że kserokopię "Recepty" wystawionej przez NZOZ M. sp. z o.o. referendarz uznał za nieczytelną.

Zapewniając skarżącemu realizację prawa do sądu sformułowanego w art. 45 Konstytucji RP oraz w art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm - dalej jako EKPCz lub Konwencja) referendarz dał wiarę subiektywnym odczuciom skarżącego o jego kondycji finansowej oraz zdrowotnej, wyrażonym w treści nadesłanych pism i zadecydował o ocenie jego zdolności do uczestniczenia w kosztach postępowania z uwzględnieniem otrzymywanych na bieżąco dochodów. Poza zakresem rozważań pozostała wartość spadku, która wynika z treści akt podatkowych, a o opodatkowanie których toczy się spór przed Sądem

Z zestawienia bieżących dochodów i wydatków wynika, że skarżący jest w stanie przeznaczyć na swoje miesięczne potrzeby, po opłaceniu należności "mieszkaniowych", ok. 200,- zł. Kwota ta, pomijając wydatki na podtrzymanie zdrowia, nie wystarczy do uiszczenia wymagalnych obecnie należności z tytułu postępowania sadowego, tj kwoty wpisu. Przy podejmowaniu tej decyzji, z uwagi na szczupłość środków, którymi dysponuje skarżący, referendarz nie rozważa nawet wyczerpująco przesłanki możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Mając na uwadze wymaganą kwotę wpisu od skargi -. 500,- zł - brak zasobów finansowych, bieżące przychody skarżącego oraz stan zdrowia wynikający z objęcia go ubezpieczeniem rentowym, nie można uznać, że posiada on zdolność - nie tylko uiszczenia pełnej kwoty wymaganych kosztów sądowych - ale nawet zdolność partycypowania w wymagalnych kosztach w jakimkolwiek zakresie. Kwota - ok. 800,- zł, którą dysponuje skarżący, wystarcza - być może - przy dokonaniu daleko posuniętych oszczędności i limitacji zaspokajania dóbr, na zaspokojenie podstawowych kosztów egzystencji, ale już nie umożliwia ponoszenia wymagalnych obecnie nakładów związanych z uczestnictwem w procesie sądowym.

Zawężenie zakresu przyznanej skarżącemu pomocy jest uwarunkowane tym, że wymagalny obecnie w sprawie jest tylko wpis od skargi we wskazanej wysokości 500,- zł, zaś sytuacja skarżącego może zmieniać się, niezależnie od tego, że nie wykazał on należycie swojej sytuacji - o czym wyżej. Prawo skarżącego do Sądu jest zabezpieczone w ten sposób, że, w razie wystąpienia w sprawie kolejnych kosztów, może zwrócić się z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy.

Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. uznał, jak w sentencji.