Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1580210

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 13 lutego 2014 r.
III SA/Wa 2356/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Waldemar Śledzik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.

1)

uchyla zaskarżone postanowienie,

2)

stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości,

3)

zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Z. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Z akt administracyjnych wynika, iż postanowieniem z (...) kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (...) poinformował Z. K. (dalej zwany: Skarżącym) o zaliczeniu wpłaty z 21 marca 2013 r. w kwocie 198.202,00 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.

Skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie zarzucając mu naruszenie art. 54 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej zwana: O.p.) w związku z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie przewidzianego w tym przepisie ograniczenia okresu naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w przypadku, gdy postępowanie kontrolne nie zostało zakończone w terminie 6 miesięcy od dnia jego wszczęcia.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i zaliczenie wpłaty z 21 marca 2013 r. na poczet zaległego podatku dochodowego za 2008 r. wynikającego z korekty zeznania PIT-36L oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości naliczonych do dnia 5 października 2011 r., stosowanie do art. 54 § 1 pkt 8 O.p. w związku z art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że w dniu 6 października 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wszczął z urzędu postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności podstaw opodatkowania oraz wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. i podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. Skarżący wskazał, że 14 marca 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wydał postanowienie wzywające do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w związku z czym 21 marca 2013 r. korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 14c ustawy o kontroli skarbowej złożył korektę zeznania PIT-36L za 2008 r. uwzględniając błędy w rozliczeniu podatkowym stwierdzone przez kontrolujących w toku postępowania kontrolnego oraz dokonał wpłaty zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie odpowiadającej sumie kwoty zaległości podatkowej wynikającej ze skorygowanego zeznania PIT-36L oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości naliczonych od dnia 1 maja 2009 r. do dnia 6 października 2011 r.

W związku z powyższym zdaniem Skarżącego bezsporne jest, że postępowanie kontrolne nie zostało zakończone w terminie sześciu miesięcy od jego wszczęcia, przy czym w żadnym z wydanych postanowień w sprawie przedłużenia terminu do zakończenia postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. nie wskazał, że przedłużenie postępowania wynika z przyczyn leżących po stronie kontrolowanego, jego przedstawiciela lub niezależnych od organu. Zatem w ocenie Skarżącego w sprawie znajduje zastosowanie art. 54 § 1 pkt 8 O.p. w związku z art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej, zgodnie z którym nie nalicza się odsetek za zwłokę w zakresie przewidzianym w odrębnych przepisach, tj. w przypadku gdy postępowanie kontrolne nie zostało zakończone decyzją wydaną w terminie 6 miesięcy od wszczęcia postępowania, za okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji.

Postanowieniem z (...) lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wyjaśnił, iż Skarżący w związku z protokołem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z 18 lutego 2013 r., złożył zgodnie z art. 14c ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej korektę zeznania PIT-36L za 2008 r., w której wykazał m.in. podatek należny w kwocie 155.787,47 zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości 155.787,00 zł. Skarżący wpłacił 21 marca 2013 r. kwotę 198.202,00 zł.

Dyrektor wskazał, iż powyżej wymieniona korekta nie uwzględniła wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości, więc decyzją z (...) maja 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 290.030,00 zł oraz wskazał, że zaniżenie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego za 2008 r. wynosi 134.243.00 zł.

Zatem w dniu dokonania zaliczenia wpłaty w kwocie 198.202,00 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oraz odsetek za zwłokę, tj. 21 marca 2013 r. oraz w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, tj. (...) kwietnia 2013 r. w obrocie prawnym nie znajdowała się decyzja podatkowa, a jedynie korekta zeznania PIT-36L za 2008 r. złożona 25 marca 2013 r. Zaś przerwę w naliczaniu odsetek za zwlokę można zastosować jedynie od zaległości wynikających z decyzji podatkowej, a nie od zaległości wynikających z zeznania, deklaracji (korekty zeznania, deklaracji).

Ponieważ zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., na poczet której Skarżący dokonał wpłaty w dniu 21 marca 2013 r., wynikała z korekty zeznania PIT-36L brak było podstaw do zastosowania przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę, o której stanowi art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej.

Wobec powyższego zdaniem Dyrektora zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 8 O.p. naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej poprzez nie zastosowanie przewidzianego w tym przepisie ograniczenia okresu naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w przypadku, gdy postępowanie kontrolne nie zostało zakończone w terminie 6 miesięcy od dnia jego wszczęcia, jest niezasadny.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, któremu zarzucił naruszenie art. 54 § 1 pkt 8 O.p. w związku z art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej polegające na niezastosowaniu przewidzianego w tych przepisach ograniczenia okresu naliczania odsetek od zaległości podatkowych w przypadku, gdy podatnikowi nie została doręczona decyzja w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż w jego ocenie, w sytuacji kiedy podatnik składa korektę deklaracji podatkowej korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 14c ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej i w dacie składania tej korekty upłynął już 6 miesięczny okres trwania postępowania, o którym mowa w art. 25 ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej, to późniejsze wydanie decyzji przez organ kontroli skarbowej, czy nawet brak wydania decyzji z uwagi na zakończenie postępowania wynikiem kontroli, pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ustalenie spełnienia warunku przewidzianego w art. 25 ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej. Warunek ten ma bowiem charakter negatywny, tj. odnosi się do sytuacji braku wydania decyzji w określonym terminie, a ewentualne późniejsze wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, które podatnik już uiścił składając korektę zeznania lub deklaracji, nie ma już żadnego znaczenia z punktu widzenia art. 25 ust. 4 ustawy. Zdaniem Skarżącego, ani literalne brzmienie, ani też systemowe uwarunkowania dotyczące normy wynikającej art. 25 ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej nie stoją na przeszkodzie możliwości zastosowania tego przepisu przez organ podatkowy przy ustalaniu wysokości odsetek należnych od Skarżącego z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych powstałej na skutek złożenia korekty zeznania PIT-36L w okolicznościach przewidzianych w art. 14c ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W ocenie Skarżącego, organ podatkowy zobowiązany był uwzględnić wystąpienie okoliczności przewidzianych w art. 25 ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej oraz wynikające z tego przepisu ograniczenie okresu naliczania odsetek za zwłokę, przy obliczaniu wysokości tych odsetek należnych od Skarżącego na podstawie art. 53 § 4 i § 5 O.p., na podstawie art. 54 § pkt 8 O.p., nawet pomimo faktu, iż w sprawie Skarżącego nie została do dnia złożenia korekty zeznania podatkowego i zapłaty zaległego podatku wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia uwzględnienia w postanowieniu o zaliczeniu wpłaty na poczet należności publicznoprawnych odsetek za zwłokę za okresy, które w przekonaniu Skarżącego winny być wyłączone z naliczania odsetek, stosownie do treści art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej.

Organy podatkowe dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe uznały, że brak jest podstaw do uwzględnienia okresów przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej. W ocenie organu odwoławczego wskazany wyżej przepis można zastosować wyłącznie do odsetek dotyczących zaległości wynikających z decyzji podatkowej wydanej przez organ kontroli skarbowej.

Skarżący dowodził, że w przypadku skorzystania przez niego z wynikającego z art. 14c ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej prawa do złożenia korekty deklaracji, zapłata zaległego podatku poprzedziła wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (w sprawie niniejszej decyzja wydana została w zakresie nieobjętym korektą), ale przypadała już w okresie, w którym upłynął już sześciomiesięczny okres trwania postępowania, o którym mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej. W tym stanie rzeczy zdaniem Skarżącego uzyskał on wynikające z powołanego przepisu uprawnienie do ograniczenia okresu naliczania odsetek za zwłokę.

Zdaniem Sądu rację w tym sporze przyznać należy stronie skarżącej.

Zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej, w zw. z art. 54 § 1 pkt 8 O.p., jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2 (określająca wysokość zobowiązania podatkowego) nie została doręczona w terminie 6 miesięcy od wszczęcia postępowania kontrolnego, nie nalicza się odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji.

Słusznie Strona zauważa - odnosząc się do literalnego brzmienia art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej, że ograniczanie okresu naliczania odsetek zostało uzależnione do spełnienia warunku negatywnego, jakim jest niedoręczenie przez organ kontroli skarbowej decyzji w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego.

Uwzględniając kontekst systemowy dla wykładni omawianego przepisu, nie sposób pominąć regulacji zawartej w przepisie art. 14c ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej. Ustawodawca w powołanym artykule umożliwił podatnikowi, w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 24 ust. 4, złożenie korekty deklaracji w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym. Możliwość złożenia przez kontrolowanego korekty deklaracji podatkowej w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych w toku postępowania kontrolnego, stanowi instytucję tego postępowania, wprost przewidzianą przepisami prawa, mającą na celu dobrowolne zweryfikowanie przez podatnika stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości. Korekta deklaracji złożona w trybie art. 14c ustawy o kontroli skarbowej może uwzględniać ustalenia organu kontroli skarbowej w całości bądź - jak w niniejszej sprawie - w części. W pierwszym przypadku postępowanie zakończy się wynikiem kontroli: jeżeli korekta będzie tylko częściowa, wówczas wydawana jest decyzja, jeśli przepisy ustawy o kontroli skarbowej przewidują taką formę zakończenia postępowania kontrolnego.

Trafnie Skarżący dowodził, że w sytuacji, gdy skorzystanie przez Skarżącego z uprawnienia przewidzianego w art. 14c ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej oraz zapłata zaległego podatku poprzedziło wydanie decyzji wymiarowej, ale przypadało już w okresie, w którym upłynął wynikający z art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej 6- miesięczny termin trwania postępowania kontrolnego, to należało uwzględnić okresy, o których mowa w tym przepisie nie naliczania odsetek za zwlokę.

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której podatnik akceptując błędy w rozliczeniu podatkowym stwierdzone przez kontrolujących w toku postępowania kontrolnego, dla skorzystania z dobrodziejstwa zastosowania przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej, musiałby "czekać" na wydanie decyzji wymiarowej, pomimo przyznanego przez ustawodawcę w przepisie art. 14c ust. 2 prawa do złożenia korekty deklaracji w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym. Wprawdzie możliwość złożenia korekty w trybie art. 14c ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem podatnika, jednakże podatnik, który skorzysta z tego uprawnienia i w toku postępowania kontrolnego, przed wydaniem decyzji złoży korektę deklaracji i wpłaci wynikający z niej podatek nie może być "karany" brakiem możliwości ograniczenia okresu naliczania odsetek, mimo przedłużenia już w dacie składania korekty czasu trwania postępowania kontrolnego, ponad okres przewidziany w art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej.

Końcowo wskazać należy, że komentowany przepis art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej ma za zadanie dyscyplinować organy do prowadzenia postępowań bez zbędnej zwłoki i w czasie jak najkrótszym. Z drugiej strony ma chronić stronę postępowania przed skutkami prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. W myśl art. 24 ust. 6 ustawy o kontroli skarbowej przepisu ust. 5 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się kontrolowany lub jego przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. W niniejszej sprawie organy nie wykazały zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w powołanym przepisie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.