Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3099393

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 kwietnia 2020 r.
III SA/Wa 2305/19
Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Trelka.

Sędziowie Asesor, WSA: Piotr Dębkowski, Waldemar Śledzik (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) sierpnia 2019 r. nr (...) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej również: "organem egzekucyjnym") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec A. B. (zwanego dalej: "Skarżącym") na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...) września 2018 r. wystawionego przez P. P. S.A. (zwanej dalej: "wierzycielem") obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2013 r. do maja 2018 r. w łącznej kwocie należności głównej 1.372,30 zł.

Następnie na podstawie zawiadomienia z dnia 3 października 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w (...) Banku S.S.A.

Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 października 2018 r., natomiast Zobowiązanemu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu 8 października 2018.

W dniu 9 października 2018 r. Skarżący złożył do organu egzekucyjnego zarzut nieistnienia obowiązku do prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...) września 2018 r. Skarżący wyjaśnił, iż nieistnienie opłaty abonamentowej wynika z faktu, że nigdy nie zarejestrował i nie posiadał, ani nie użytkował jakichkolwiek odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych. Ponadto numer identyfikacyjny przypisany mu w upomnieniu nigdy nie został mu skutecznie nadany, bowiem przed doręczeniem upomnienia nie został mu wcześniej dostarczony.

Organ egzekucyjny mając na uwadze wniesione przez Skarżącego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pismem z dnia 12 października 2018 r., przekazał zarzuty złożone przez Skarżącego do wierzyciela, celem zajęcia stanowiska oraz wydania postanowienia w tej sprawie.

Dyrektor (...) P. P. S.A., postanowieniem z dnia (...) lutego 2019 r. postanowił uznać zgłoszony zarzut za niezasadny.

W uzasadnieniu wierzyciel stwierdził, że w niniejszej sprawie rejestracja odbiorników rtv używanych pod adresem: ul. Z. (...) W. (po zmianie danych adresowych: ul. S. (...) W.) zgłoszona została na nazwisko A. B. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła ona do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) został Skarżącemu nadany indywidualny numer identyfikacyjny (...). Zawiadomienie o nadaniu A. B. indywidualnego numeru identyfikacyjnego (...) (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika telewizyjnego i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki zostało wysłane Skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Wierzyciel wyjaśnił również, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że dopiero w dniu 29 czerwca 2018 r., Zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiorników rtv za pośrednictwem strony internetowej P. P. S.A., a więc zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku uznać należy za niezasadny.

Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie.

Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2019 r., Dyrektor (...) P. P. S.A. postanowił utrzymać w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia (...) lipca 2019 r., organ egzekucyjny postanowił uznać zgłoszony zarzut za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia, organ egzekucyjny powtórzył stanowisko wierzyciela.

W dniu 12 lipca 2019 r. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie.

W uzasadnieniu, Skarżący podniósł tożsame argumenty co w zarzutach z dnia 9 października 2018 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Organ nadzoru stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał za niezasadny zarzut zgłoszony w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, podkreślając jednocześnie, że organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

Organ nadzoru zauważył również, że wierzyciel odmawiając uznania zarzutów za zasadne miał ku temu podstawy, gdyż na potwierdzenie sformułowanego przez siebie stanowiska przesłał dowody w postaci kopii dokumentów: wniosku o rejestrację odbiornika telefonicznego z dnia 2 października 1997 r. oraz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiowych/ telewizyjnych z dnia 18 sierpnia 2008 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia organu nadzoru z dnia (...) sierpnia 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego z dnia (...) lipca 2019 r., w sprawie zarzutów wobec egzekucji wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego nr (...). Skarżący wniósł także o uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku za uzasadniony i umorzenie egzekucji.

W uzasadnieniu odnosząc się do twierdzeń wierzyciela i zawartych w zaskarżonych postanowieniach organu egzekucyjnego i organu nadzoru, Skarżący podtrzymał zarzuty, w szczególności podkreślił, że:

- nigdy skutecznie nie zarejestrował jakichkolwiek odbiorników w rozumieniu ustawy abonamentowej, w tym w rzekomej dacie 2 października 1997 r.

- nie posiadał żadnej książeczki radiofonicznej ani opłaty abonamentowej

- nigdy nie posiadał i nie używał odbiorników

- nie wysłano mu numeru identyfikacyjnego (do 29 czerwca 2018 r.). Skarżący zaznaczył, że twierdzenie wierzyciela i organu egzekucyjnego o rejestracji odbiorników jest bezpodstawne, bowiem:

a) "wniosek o rejestrację" nie został wypełniony przeze Skarżącego, pismo i podpis nie są jego Wniosek nie pochodzi od Skarżącego i jest niezgodny z jego wolą, tym samym nie dowodzi zarejestrowania,

b) wniosek załączony przez wierzyciela nie stanowi dowodu rejestracji w rozumieniu ustawy z rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r., bowiem nie jest zgodny z wzorem stanowiącym załącznik rozporządzenia.

Dodatkowo Skarżący podkreślił, że w okresie rzekomej daty wniosku tj. 2 października 1997 r. obowiązywało rozporządzenie ministra łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w którym § 2.2 mówi że "dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna". Skarżący zaznaczył, że żadnej książeczki mu nie wydano, a wierzyciel nie przedstawił dowodu np. w postaci pokwitowania jej odbioru. Brak wydania książeczki nawet przy faktycznym złożeniu "wniosku" nie świadczy więc o skutecznej rejestracji. Nadto stare książeczki w zgodnie z wymienionym rozporządzeniem z 2007 r. utraciły moc dowodu rejestracji.

Dodatkowo Skarżący zaznaczył, że przesłana przez wierzyciela "karta radiofoniczna" zawiera nieprawdziwe dane, została spreparowana na potrzeby niniejszego postępowania, jest jedynie wewnętrznym pismem wierzyciela o nieznanej dacie powstania, na którym nic nie napisał, nie podpisał, nie pokwitował. Pojawia się na niej dwukrotnie skrót "ksiaż. rad." przy dwóch różnych numerach, co powoduje, że nie może stanowić więc jakiegokolwiek dowodu rejestracji.

W dalszej części uzasadnienia Skarżący wskazał, że nie wysłano i nie nadano mu prawidłowo numeru identyfikacyjnego, bowiem:

a) w treści wydruku jest nr "imiennej książeczki opłaty abonamentowej", gdy tymczasem w rzekomej dacie rejestracji obowiązywały książeczki radiofoniczne, a żaden przepis nie daje podstawy uznania, że to taka sama książeczka.

b) ponieważ nie wydano mu książeczki radiofonicznej ani opłaty abonamentowej, zawiadomienie jest bezpodstawne.

Skarżący podkreślił, że numer nie musiał być doręczony, ale P. P. nawet go nie wysłała. Załączony duplikat stanowi jedynie informację w wewnętrznym systemie P. P., a nie jest dowodem, że cokolwiek było wysyłane albo nadane. Poczta spreparowała/sfałszowała ten duplikat na potrzeby niniejszego postępowania. Nie mieszkałem pod wskazanym adresem. Skarżący zaznaczył, że w latach 2008-2009 w ogóle nie mieszkał w Polsce (przebywał w Niemczech) i miał w Polsce meldunek tylko w T.

Skarżący podkreślił, że w jego przypadku adres wskazany na "wniosku o rejestrację" i duplikacie zawiadomienia jest zupełnie inny niż adres pod którym mieszkał w okresie objętym roszczeniem wierzyciela.

Do 2015 r. mieszkał w T. (okresowo w Niemczech) a od 2015 w W., ale pod adresem S. Ponadto sam wierzyciel w postanowieniu (...) czerwca 2019 r. przyznał, że po 2002 r. nie mieszkał pod adresem rzekomej rejestracji.

Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu pomiędzy stronami koncentruje się wokół kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku, obejmującego należność z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2013 r. do maja 2018 r. w łącznej kwocie należności głównej 1.372,30 zł. Skarżący kwestionując powyższe zobowiązanie podnosi, iż wskazane adresy we "wniosku o rejestrację" i duplikacie zawiadomienia są zupełnie inne niż adresy, pod którym mieszkał w okresie objętym "roszczeniem wierzyciela" na potwierdzenie czego wnosi o ustalenie swoich adresów zameldowania na podstawie bazy PESEL oraz o zbadanie autentyczności pisma i podpisu na "wniosku o rejestrację" oraz okazania mu jego oryginału.

W ocenie organu nadzoru zarzut nieistnienia obowiązku jest bezpodstawny albowiem w "spornym" okresie rejestracja odbiorników rtv (używanych pod adresem: ul. Z., (...) W. a po zmianie danych adresowych: ul. S., (...) W.) zgłoszona została na nazwisko A. B. i po zgłoszeniu rejestracji wydana została mu książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła ona do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv, których jednak Skarżący nie dokonywał.

Przy tak zakreślonych granicach sporu oraz stanowiskach stron, w punkcie wyjścia rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać należy na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, mogących stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgłoszony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku oraz jego przedawnienia zawiera się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel (Dyrektor (...) P. P. S.A.) postanowieniem z dnia (...) lutego 2019 r. uznał zgłoszony zarzut za niezasadny, stwierdzając m.innymi, iż rejestracja odbiorników rtv używanych pod adresem: ul. Z., (...) W. (po zmianie danych adresowych: ul. S., (...) W.) zgłoszona została na nazwisko A. B. oraz, że po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła ona do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv, zaś zawiadomienie o nadaniu A. B. indywidualnego numeru identyfikacyjnego (...) (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika telewizyjnego i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki zostało wysłane Skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Na to postanowienie wierzyciela Skarżący wniósł zażalenie, po którego rozpatrzeniu wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia (...) czerwca 2019 r. postanowił utrzymać w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu podkreślić należy, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, mając na uwadze powyższe, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia (...) lipca 2019 r. postanowił uznać zgłoszony zarzut za nieuzasadniony.

Reasumując tę część rozważań, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym, wbrew twierdzeniom Skarżącego, postanowienie organu nadzoru jest prawidłowe i nie narusza prawa, w szczególności poprzez przyjęcie, że "załączony duplikat stanowi jedynie informację w wewnętrznym systemie P. P., a nie jest dowodem, że cokolwiek było wysyłane albo nadane".

W postępowaniu tym zarówno wierzyciel, jak i organ nadzoru, nie mógł także prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność rozbieżności pomiędzy adresami wskazanymi we "wniosku o rejestrację" a duplikacie zawiadomienia oraz o ustalenie adresów zameldowania Skarżącego na podstawie bazy PESEL, o co wnosił Skarżący.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że pomimo, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza możliwość wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to kontrola przez sąd administracyjny takiego aktu jest jednak - w praktyce - realizowana na etapie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru.

Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.

Taki zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela, daje się wyprowadzić z treści art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W związku z tym, ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia organu nadzoru wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - występuje między tymi rozstrzygnięciami bezpośredni związek (zależność) polegający na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu (wierzyciela) jest wiążąca dla drugiego organu (nadzoru)

Uwzględniając zatem treść art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela, uznających wniesiony przez zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. dla przykładu: wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1904/09, Lex nr 992243)

Dokonując takiej oceny, Sąd uznał, że postanowienia wierzyciela wydane w niniejszej sprawie nie naruszają prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowienia organu egzekucyjnego i następnie wydanego postanowienia organu nadzoru, które zapadły z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Skarżący wskazuje, iż nigdy nie rejestrował ani nie używał jakichkolwiek odbiorników rtv oraz, że nie wysłano i nie nadano mu prawidłowego numeru identyfikacyjnego. Ponadto podnosi, iż P. P. S.A. spreparowała duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na potrzeby niniejszego postępowania, a nadto, że postanowienie z dnia (...) czerwca 2019 r. zostało wydane przez nieuprawniony podmiot, niebędący wierzycielem.

W ocenie Sądu, powyższe twierdzenia pozostają w opozycji do zgromadzonych w sprawie dowodów.

W aktach sprawy znajdują się bowiem kopie takich dokumentów, jak wniosek o rejestrację odbiornika telefonicznego z dnia 2 października 1997 r. oraz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiowych/ telewizyjnych z dnia 18 sierpnia 2008 r. (numer identyfikacyjny (...)).

Przedmiotowe zawiadomienie o nadaniu powyższego indywidualnego numeru identyfikacyjnego (...) (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat), stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika telewizyjnego i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki, zostało wysłane Skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2008 r. Z akt sprawy wynika, że nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Sąd podziela w takiej sytuacji stanowisko Organu nadzoru, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego, zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia.

Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie zawiadomienia. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 z późn. zm.), tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat, nałożonych ustawą abonamentową.

Jednocześnie zaznaczyć należy, iż obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Skutkiem rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. była bowiem utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.

Poza tym, zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaakcentowania wymaga, że użyte w § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, iż przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegając jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16).

Wskazać również należy, że zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (obecnie t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Powyższe stanowisko jest zbieżne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który podkreślił, że abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (vide: wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22).

Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek (...) P. P. S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora (...) jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży zatem na osobie od momentu ich zarejestrowania. Chcąc uwolnić się od tego obowiązku, Skarżący zobowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zaprzestaniu używania odbiornika, czyniąc to zgodnie z § 4 wskazywanego już wyżej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (obowiązującego od dnia 13 grudnia 2007 r.), tj. poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określał załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia.

Dodać można, że tożsame rozwiązanie prawne w tym zakresie przewiduje także § 11 oraz § 12 obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Jeżeli zatem abonent nie dokona skutecznego prawnie (tzn. w formie przewidzianej przepisami rozporządzenia) wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

Sytuacja taka ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Skarżący był zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia operatora publicznego (tj. P. P. S.A.) o zaprzestaniu używania odbiorników RTV - poprzez złożenie w placówce tego operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych", zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia. Potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników byłby w takiej sytuacji wypełniony i podpisany przez zobowiązaną stosowny formularz (uzupełniony przez pracownika operatora publicznego o datę jego przyjęcia, jego podpis i odcisk datownika), przekazany zgłaszającemu wyrejestrowanie odbiorników.

Tymczasem Skarżący - jak już wskazano na wstępie - dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV w formie przewidzianej wskazanymi wyżej przepisami prawa dopiero 29 czerwca 2018 r., co słusznie podniósł wierzyciel.

Reasumując powyższe, Skarżący zobowiązany był zatem do uiszczania opłat abonamentowych od stycznia 2013 r. do maja 2018 r. - w łącznej kwocie należności głównej 1.372,30 zł, zaś domaganie się przez Skarżącego przeprowadzenia dowodów na okoliczność rozbieżności pomiędzy adresami wskazanymi we "wniosku o rejestrację" a duplikacie zawiadomienia oraz o ustalenie adresów zameldowania Skarżącego na podstawie bazy PESEL, jak słusznie zauważył organ nadzoru, było w świetle przedstawionych rozwiązań prawnych, bezpodstawne.

Reasumując tę część rozważań, w ocenie Sądu, należało więc uznać, że wydane w niniejszej sprawie postanowienia wierzyciela są prawidłowe.

Końcowo Sąd zauważa, że organy administracji publicznej w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów prawa, dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i właściwego zastosowania przepisów prawa. Organy te w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący uzasadniły też podjęte rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.