III SA/Wa 2304/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1804095

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r. III SA/Wa 2304/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23/9/2015 r. po rozpoznaniu wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) /6/2015 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji postanawia Zwolnić stronę od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej u.p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona - tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.

Strona skarżąca, tj B. J. zwróciła się na formularzu PPF z 16/7/2015 r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała, że: - nie ma żadnych środków na opłatę kosztów sądowych; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem (ur (...) r); - posiada dom do rozbiórki w B. oraz dwie inne nieruchomości, z których prowadzona jest egzekucja; - utrzymuje się z emerytury żony (1100 zł) oraz z dochodu z dzierżawy nieruchomości (583 zł); - syn J. nie pracuje, jest na utrzymaniu rodziców; - żona choruje na (...), (...) i nie może pracować.

Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 7/9/2015 r. wskazał, że: - mieszka z żoną i z trzema synami (ur (...), (...), (...) r); - utrzymuje bądź wspomaga finansowo dwóch synów, trzeci syn ponosi wydatki za mieszkanie; - opłaty za mieszkanie wynoszą 672 zł miesięcznie, za gaz - 188 zł, za telefony - 300 zł, za energię - 133 zł, za upc- 135 zł, za energię na działce - 112 zł, za przynależność do izby zawodowej - 114, leczenia - 150 zł. Ogółem koszty wynoszą 1530 zł; - na leczenie skarżącego ((...)) i leczenia (...) żony brakuje środków finansowych; - na koszty miesięcznego utrzymania rodziny skarżącego składają się wydatki na środki czystości (papier toaletowy, mydło, pasta do zębów, szampony, dezodoranty) w kwocie 74 zł, wydatki na wyżywienie (szczegółowo wymienione) w kwocie 3280 zł, "koszty komunikacji". Skarżący wskazał, że nie jest w stanie pokryć wydatków na ubrania oraz "inne" potrzeby. Nadto posiada zaległości w opłatach na ZUS, za podatek od nieruchomości, energię elektryczna, wskutek czego majątek trwały strony został "zablokowany", a przeciwko stronie wszczęto postępowania sądowe.

Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny koszt sądowy) w kwocie niespełna 100 zł, zatem do tej kwoty przede wszystkim należy odnieść zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania. Skarżący zaznaczył, że dochody z działalności gospodarczej i emerytury za ostatnie trzy miesiące wyniosły ok 7300 zł netto, natomiast wydatki wynosiły 4072 zł, ale miesięcznie. Różnicę miedzy dochodami a wydatkami opłaca syn D. Skarżący zaznaczył, ze nie może prowadzić działalności gospodarczej z uwagi na zajęcie składników majątku oraz zablokowanie konta bankowego, co ma wpływ na wielkość uzyskiwanego dochodu. Z uwagi na zajęcie rachunków bankowych, wszelkie wpływy z działalności gosp są przekazywane na rachunek K.J. - tak by rodzina skarżącego nie była pozbawiona środków do życia. Jak strona wskazał, pełnomocnik strony, z uwagi na trudną sytuację życiową reprezentowanego, zgodzi się na przyjęcie wynagrodzenia w terminie późniejszym. Skarżący załączył deklaracje podatkowe PIT poszczególnych członków gospodarstwa domowego, wyciągi z rachunków bankowych, ksero z sądowego wezwania do zapłaty, potwierdzenie wpłat składek do (...), ksero zwolnienia lekarskiego, kartę informacyjną leczenia, wypis ze szpitala i in.

Z uwagi na charakter sporu (postępowanie egzekucyjne), wysokość wymaganego wpisu od skargi (100 zł), postulat zapewnienia stronie dostępu do Sądu referendarz sądowy nie przydaje decydującego znaczenia faktowi posiadania bieżących wpływów na rachunek bakowy strony - także z uwagi na znikomość "wpływających" środków. Referendarz sądowy, pomimo wnikliwej analizy - także akt administracyjnych i danych zawartych w "sieci" - nie uzyskał podstaw do uznania, że oświadczenia strony w formularzu PPF, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, są nieprawdziwe lub niezupełne. W szczególności, na wiarę zasługują twierdzenia strony o zablokowaniu rachunku bankowego, licznych zobowiązaniach strony i nękających ją (i jej najbliższych) problemach zdrowotnych. Wysokość dochodu strony - nie mająca znamienia "nadmierności" - oprócz ze złożonych przez nią deklaracji pisemnych do sprawy, wynika także z przedłożonych przez stronę zeznań podatkowych. Także zadeklarowana struktura wydatków w piśmie z 10/9/2015 r. (wydatki na ziemniaki, cebulę, mąkę, papier toaletowy, pastę do zębów i in.) nie nosi cech "zbytkowności". Trudno zatem z faktu pokrywania niezbędnych kosztów życia wnioskować o możliwości przeznaczenia, dodatkowo, środków na poczet kosztów postępowania sądowego, zwłaszcza, że jak wynika z zestawień bilansowych przedstawionych przez stronę, korzysta ona i tak z comiesięcznej pomocy najbliższych, w tym syna. W ciągu ostatnich trzech miesięcy syn D. "dołożył" rodzicom brakującą kwotę 2880 zł. Skoro strona nie jest w stanie pokryć samodzielnie ciążących na niej miesięcznych wydatków na podstawowe potrzeby, ciąży na stronie (i zonie strony) obowiązek wspomagania przynajmniej jednego z synów, a nadto strona posiada liczne zobowiązania i prowadzone względem niej są postępowania egzekucyjne, to - ale zdaniem referendarza sądowego - nie można uznać, ze jest ona w stanie pokryć ciążące na niej wymagalne koszty postępowania - i to bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego! Co więcej sytuacja strony jest tym bardziej niekorzystna, ze cierpi ona na udokumentowane schorzenia, które ograniczają jej zdolność zarobkową, a na problemy zdrowotne narzeka też żona strony.

Analizując te okoliczności referendarz sądowy uznał, że strona nie jest w stanie pokryć (nawet) wymagalnych kosztów sądowych (tekst jedn.: 100 zł) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Kwota, która dysponuje na miesięczne utrzymanie gospodarstwa domowego, nie powinna być uszczuplona nawet o kwotę symbolicznej wpłaty, ponieważ może doprowadzić to do znaczącego naruszenia podstaw egzystencji: w tym zakresie niedopuszczalna byłaby ocena inna, niż podejmowana w stosunku do innych osób o zbliżonej sytuacji. Ocena zdolności strony do ponoszenia kosztów sądowych w niniejszym postanowieniu uwzględnia fakt, że - jak wynika z twierdzeń strony - będzie w przyszłości zobowiązana do pokrycia kosztów działania pełnomocnika, zatem jej wydatki ulegną zwiększeniu.

Dlatego, referendarz sądowy, uwzględniając też regułę "iura non in singulas personas, sed generaliter constituuntur" (Praw nie ustanawia się dla poszczególnych osób, lecz dla ogółu), na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.