III SA/Wa 1887/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2548221

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2018 r. III SA/Wa 1887/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) marca 2017 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

J. P. (dalej jako "Skarżący") po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) marca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2014 r. złożył pismo, w którym wniósł o odstąpienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Powyższe pismo zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 maja 2018 r. przesłano Skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i podpisania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawiania wniosku bez rozpoznania.

W dniu 30 maja 2018 r. wpłynął do tut. Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym Skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący będąc świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia podał, że w 2015 r. zakończył działalność gospodarczą ze stratą 161.929,43 zł. Pomimo, iż miał opłacone składki w ZUS, płaci 571,36 zł miesięcznie. Wskazał ponadto, że otrzymuje rentę z ZUS. Nie może świadczyć pracy z powodu następujących chorób: choroba wieńcowa serca, bezdech senny ciężki, cukrzyca typu II, zwyrodnienie kręgosłupa. Ponadto Skarżący jest po wymianie stawu biodrowego.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jego zasoby pieniężne wynoszą 67 zł w (...) S.A., natomiast w gotówce Skarżący posiada 450 zł oraz 238 GBP. Dochód Skarżącego stanowi renta z ZUS w wysokości 1714,08 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki Skarżący wymienił: zajęcie ZUS - 571,36 zł, strata z działalności za 2015 w wysokości 161.929,43 zł, czynsz 150 GBP, koszty leczenia 300 zł.

Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) wezwano Skarżącego do:

- nadesłania dokumentu, z którego wynika wysokość uzyskiwanej przez Skarżącego renty (np. ostatni odcinek renty lub ostatnia decyzja określająca wysokość renty);

- wskazanie, czy Skarżący oprócz renty uzyskuje inne dochody, a jeśli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości (np. wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie za czynności wykonywane w związku z pełnioną funkcją w przypadku, jeśli Skarżący pełni np. funkcje w spółkach prawa handlowego - również w spółkach zagranicznych);

- nadesłanie kopii dokumentów dotyczących rozliczenia podatku dochodowego za rok 2017 (zarówno w Polsce jak i za granicą) lub zaświadczenia właściwego urzędu o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie przez Skarżącego;

- nadesłanie wyciągów wszystkich posiadanych przez Skarżącego rachunków bankowych (również kont zagranicznych), w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich sześciu miesięcy, z wyszczególnieniem operacji dokonywanych na tych rachunkach w tym okresie i aktualnych sald rachunków a w odniesieniu do lokat - wysokości środków zgromadzonych na lokatach;

- nadesłanie dokumentów obrazujących wysokość miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (dowód dokonania wpłat za mieszkanie bądź inny dokument, z którego wynika wysokość ponoszonych kosztów np. umowa najmu, rachunki bądź faktury za leki, inne rachunki, dowody wpłat obrazujące ponoszone przez Skarżącego koszty utrzymania),

- wskazanie, czy Skarżący otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające taką pomoc.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący w piśmie z dnia 25 czerwca 2018 r. wskazał, że nie otrzymywał świadczeń z pomocy społecznej i nie składał wniosków o takie świadczenia. Do pisma dołączył: decyzję o przyznaniu renty z 12 września 2017 r. oraz pismo z 1 marca 2018 r. dot. rewaloryzacji renty; pismo skierowane do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o dochodach uzyskanych w 2017 r. i prośbą o bezpośrednie przesłanie tego dokumentu do Sądu; wyciągi z rachunku bankowego w (...) S.A. od 1 stycznia 2018 r. do 24 czerwca 2018 r. oraz rachunku walutowego od 1 listopada 2017 r. do 24 czerwca 2018 r.; kopie rachunków za zakupy leków i leczenia oraz dokumenty medyczne.

Ponadto, w dniu 2 lipca 2018 r. wpłynęło do tut. Sądu zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z którego wynika, że łączny dochód Skarżącego w 2017 r. wyniósł 65.917,91 zł.

W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zwrócić należy uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.

Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W przedmiotowej sprawie, wobec wątpliwości co do sytuacji finansowej Skarżącego i jego możliwości płatniczych, wezwano Skarżącego do nadesłania określonych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. Z wniosku Skarżącego nie wynikało przede wszystkim, czy Skarżący uzyskuje dochody z innych źródeł niż renta (np. z wynagrodzenia z pracę, czy też wynagrodzenie za czynności wykonywane w związku z pełnioną funkcją w przypadku, jeśli Skarżący pełni np. funkcje w spółkach prawa handlowego - również w spółkach zagranicznych).

Skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego dotyczące wskazania, czy posiada on inny dochód niż renta. Udzielenie informacji dotyczącej wysokości ewentualnego innego dochodu jest istotne, bowiem ma wpływ na możliwości płatnicze Skarżącego (w tym możliwość pokrycia kosztów sądowych). Skarżący pominął jednak milczeniem powyższą kwestię. Wątpliwości referendarza sądowego dotyczące wysokości uzyskiwanych dochodów wynikają przede wszystkim z faktu, że Skarżący figuruje w rejestrze Izby Spółek Handlowych Zjednoczonego Królestwa (...) (jako dyrektor spółki (...), czego jednak nie wykazał.

Wątpliwości referendarza sądowego co do rzetelności wykonania wezwania, budzi również fakt, że Skarżący nadesłał jedynie wyciąg bankowy z rachunku walutowego, którego saldo wynosi 4,69 EUR i na którym brak jest operacji od 1 listopada 2017 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego o numerze (...) obejmujący okres od stycznia do 24 czerwca 2018 r. Z powyższego wyciągu wynika, że we wskazanym okresie dokonano 3 uznań na rachunku na łączną kwotę 800 zł (200 zł wpłata gotówkowa w kasie, 100 zł wpłata gotówkowa w kasie oraz 500 zł przelew od E. W.) oraz 18 obciążeń rachunku na łączną kwotę 931,27 zł, z czego 250 zł to rozliczenie miesięczne kart (...), 300 zł rozliczenie karty (...), pięć opłat za prowadzenie rachunku w wysokości po 50 zł (łącznie 250 zł), dwa przelewy wychodzące - jeden na kwotę 50 zł a drugi 71,01 zł. Pozostałe obciążenia rachunku to niewielkie opłaty z tytułu debetu. Z powyższego wynika, że Skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy dokonał jedynie 2 przelewów na łączną kwotę 121,01 zł, a pozostałe obciążenia tj. kwota 810,26 zł to różnego rodzaju opłaty bankowe. Niezrozumiałym jest zatem, dlaczego Skarżący twierdząc, iż jest w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje rachunek bankowy (z którego praktycznie nie korzysta), a za prowadzenie którego ponosi wysokie opłaty. Powyższe świadczyć może o niegospodarności Skarżącego, bądź o fakcie, iż z powyższym rachunkiem są powiązane inne rachunki, z których Skarżący regularnie korzysta, a których wyciągów nie nadesłał.

Referendarz sądowy zauważa również, że z nadesłanych przez Skarżącego wyciągów z dwóch rachunków bankowych nie wynika, aby na którymś z nich odnotowano wpływały z tytułu renty. Świadczyć to może, iż Skarżący posiada jeszcze co najmniej jeden rachunek bankowy, bowiem nadesłana przez Skarżącego decyzja o przyznaniu renty zaliczkowej wskazuje, że należności z ZUS zostaną przekazane na rachunek w banku. Nadto, z nadesłanych przez Skarżącego kserokopii rachunków za zakup leków wynika, że zakupów dokonano płacą kartą (np. paragon fiskalny nr (...) z 7 maja 2018 r.). Na przedstawionych przez Skarżącego wyciągach brak jest jednak tych transakcji.

Powyższe świadczy, że Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji finansowej w sposób niebudzący wątpliwości. Skarżący pomimo wezwania referendarza sądowego nie wyjaśnił, czy uzyskuje oprócz renty jeszcze inny dochód. Skarżący nie przedstawił również wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych. Nie nadesłał również dokumentu, z którego wynikałoby, iż ponosi koszty opłat za czynsz w wysokości 150 GBP. Powyższe uniemożliwia referendarzowi sądowemu zbadanie rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżącego, a co za tym idzie, ocenę spełnienia przez Skarżącego przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09).

Wobec powyższego, referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie spełnia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkujących przyznanie prawa pomocy

Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.