Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 20 marca 2007 r.
III SA/Po 761/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka.

Sędziowie WSA: Maria Kwiecińska (spr.) As. sąd. Małgorzata Bejgerowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania celnego

I.

uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) r. Nr (...),

II.

zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

III.

stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) r., Nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego w (...), na podstawie art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 5 lit. c, art. 269 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 71 § 4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity, Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) obciążył A.K. kosztami postępowania celnego w wysokości (...) PLN powstałymi w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego SAD nr (...) z dnia (...) r. Koszty te obejmują wynagrodzenie za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyzę dotyczącą określenia wartości celnej objętej zgłoszeniem odzieży.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu (...) r. A.K. zgłosił na podstawie dokumentu SAD nr (...), celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu odzież. Do zgłoszenia celnego załączono, zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, dokumenty wymagane do objęcia towarów wnioskowaną procedurą celną, w tym m.in. fakturę nr (...) z dnia (...) r., świadectwo pochodzenia nr (...) z dnia (...) r. oraz deklarację wartości celnej. Ponieważ do zgłoszenia celnego przedłożona została faktura, która była niewiarygodna w części dotyczącej ceny transakcyjnej towaru należało ustalić prawidłową jego wartości na rynku polskim i w związku z tym pobrano próbki odzieży celem przesłania do ekspertyzy mającej dostarczyć informacji potrzebnych do ustalenia wartości zgłoszonego towaru. Przeprowadzony dowód w postaci wyceny potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej odzieży i w związku z tym kosztem ekspertyzy obciążony został importer tj. A.K. Zakład "A".

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 191 w zw. z art. 267 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez uznanie, że dokonane zgłoszenie celne SAD nr (...) z dnia (...) r. jest nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i uzasadnia obciążenie strony kosztami wyceny towaru w kwocie (...) PLN. W ocenie strony, organ I instancji przyjmując, że została zaniżona wartość importowanego towaru, nie uwzględnił rzeczywistej jakości towaru będącego przedmiotem postępowania. Importowany towar charakteryzuje się bardzo niską jakością, niedbałym wykończeniem, zazwyczaj występującymi zabrudzeniami i uszkodzeniami, które stanowią istotną okoliczność dla ustalenia jego rzeczywistej wartości. Niska cena wynika również z posezonowej obniżki towarów oraz stosowanych przez sprzedającego znacznych upustów cenowych, a także ilości nabywanego przez importera towaru. Wszystkie te czynniki uzasadniają, zdaniem strony bardzo niską wartość transakcyjną towaru, która odzwierciedla jego rzeczywistą cenę. Ponadto zarzucono, iż znaczna różnica między wartością celną wycenianego towaru a wartością rynkową towaru przyjętego przez organ celny za materiał porównawczy wynika z błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, którego podstawą była wycena towaroznawcza oparta na materiale porównawczym nie odpowiadającym definicji towaru podobnego. Wskazano również, że ograniczenie zakresu badań porównawczych wyłącznie do terenu województwa w. nie pozwala na ustalenie wiarygodnych cen porównawczych z uwagi na fakt, iż odbiorcami towarów importowanych przez A.K. Zakład "A" są w głównej mierze kontrahenci z terenu W. i okolic, zatem materiał porównawczy z takiego właśnie źródła powinien stanowić podstawę ustaleń sporządzającego wycenę.

Postanowieniem z dnia (...) r., Nr (...) Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 267 § 1 pkt 4, art. 269 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 262 i art. 71 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji podkreślił, że ze względu na niemożność uzyskania miarodajnych materiałów porównawczych na podstawie, których możliwym byłoby ustalenie wartości celnej przedmiotowego towaru w myśl art. 25-28 Kodeksu celnego, organ celny wysłał próbki towaru do centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej celem ustalenia na rynku krajowym wartości hurtowej podobnych towarów ja te importowane przez stronę. W dniu (...) r. wydano ekspertyzę, którą następnie uzupełniono pismami z dnia (...) r., (...) r. i (...) r. Na bazie wywiadów w hurtowniach odzieżowych na terenie kraju, ustalono wartości hurtowe netto odzieży podobnej jak ta, która była przedmiotem importu w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że obciążenie strony kosztami postępowania wynikało z faktu przeprowadzenia badań i ekspertyz w związku z nieprawidłowo zgłoszonym towarem.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 71 § 4 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, iż w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, ze towar został zgłoszony nieprawidłowo, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu winna doprowadzić organy celne do wniosku, iż nie wykonano żadnych analiz i badań, o których mowa w powyższym przepisie, a na wypadek nieuwzględnienia tego stanowiska, wykonano wprawdzie badania i analizy, jednak wadliwy ich charakter uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że przedmiotowa opinia biegłego nie spełnia podstawowych standardów dotyczących ekspertyzy i ze względu na swą lakoniczność i wątpliwą trafność nie może zostać zaklasyfikowana jako analiza w rozumieniu art. 71 § 4 kodeksu celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem sporu w mniejszej sprawie jest obciążenie skarżącego kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy z dnia (...) r. wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej, na zlecenie Urzędu Celnego z dnia (...) r., Nr (...), której wynik stanowił podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru - odzieży, metodą zastępczą określoną w art. 29 Kodeksu celnego.

Zgodnie z treścią art. 40 § 1 i 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty tego badania nie obciążają organów celnych. Art. 71 § 1 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający.

Istotnym jest więc ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony oraz czy sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania ekspertyza, pozwalała na rzetelną weryfikację zgłoszenia celnego.

W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyza - wycena odzieży na zlecenie z dnia (...) r., Nr (...) nie pozwalała z uwagi na swą niejednoznaczność i ogólnikowość na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornej odzieży sprowadzonej przez skarżącego w dniu (...) r. W związku z tym nie można stwierdzić na jej podstawie, iż wartość celna przedstawionego do odprawy celnej towaru została zaniżona w stosunku do jego rzeczywistej wartości, a w konsekwencji, że zgłoszenie celne było nieprawidłowe.

Obciążenie strony kosztami postępowania, w tym przypadku kosztami sporządzonej ekspertyzy jest możliwe tylko wówczas, gdy dowód ten przeprowadzony jest w sposób rzetelny a zawarte w nim wnioski prawidłowo uzasadnione, co w konsekwencji pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. Przeprowadzona na zlecenie organu celnego ekspertyza wykonana w dniu (...) r. (k. (...)) nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest rzeczywista wartość celna towaru, a w konsekwencji na przyjęcie, iż zgłoszenie celne było nieprawidłowe. W ekspertyzie tej opisano próbki odzieży podając ich ceny hurtowe netto, pochodzące z poznańskich hurtowni i targowisk (m.in. "B" Hurtownia Odzieży i Bielizny, "C" Hurtownia Bielizny i Odzieży, Giełda Odzieżowa, "D" Hurtownia odzieży, hipermarket "E" hipermarket "F"). Biegły towaroznawca podał, też że wyceny dokonano na podstawie analizy cen towarów pochodzących z C., T. i K. (k. (...)). Przedmiotowa opina jako lakoniczna i ogólnikowa nie dawała podstawy w tym kształcie dla przeprowadzenia kontroli prawidłowości i ustalenia przez organy celne wartości celnej towarów. Okoliczności powyższe były podstawą uchylenia przez Sąd w składzie niniejszym decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia (...) r. Nr (...) (wyrok z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Po 750/06). Z przyczyn szerzej omówionych w uzasadnieniu wyroku w tej sprawie należy stwierdzić, iż opina biegłego towaroznawcy nie spełniała określonych kryteriów zawartych w art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, gdyż nie dostarczyła w istocie wyczerpujących danych, niezbędnych do prawidłowego określenia rzeczywistej wartości celnej towaru. W związku z tym obciążenie A.K.- Zakład "A" kosztami postępowania jest co najmniej przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.