Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2720870

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 22 sierpnia 2019 r.
III SA/Po 380/19
Wyłączenie gruntu niebędącego uprawą rolną z pomocy ARiMR.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska.

Sędziowie WSA: Ireneusz Fornalik Walentyna Długaszewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w części oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w (...) z dnia (...) listopada 2018 r. o przyznaniu D. P. pomocy finansowej w części, w kwocie (...) zł.

Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

W dniu (...) października 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w (...) wpłynął wniosek D. P. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. We wniosku D. P. zadeklarował, że w dniu wystąpienia szkody posiadał ubezpieczenie, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, powołując przepis § 13r. ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.) wskazał, że wbrew deklaracji, w dniu szacowania strat przez komisję ds. oszacowania szkód, beneficjent nie posiadał ubezpieczonych upraw na co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co było powodem przyznania wnioskowanej pomocy jedynie w części.

W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji D. P. podniósł, że do wniosku dołączył polisę ubezpieczenia upraw na 24 ha, gospodarstwo to 52,26 ha, w tym 4,06 ha stanowią łąki i 0,76 ha (działka nr (...)) to lucerna na zieloną masę - działka ta przeznaczona jest tylko na uprawę koniczyny lub lucerny dla bydła, dlatego nie była uwzględniona do ubezpieczenia. Jak wskazał odwołujący, po odjęciu tych działek pozostaje 47,44 ha i w ten sposób wymóg ubezpieczenia połowy upraw został spełniony.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że zgodnie z § 13r. ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.) w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

Na podstawie § 13r. ust. 7 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, oraz stawki pomocy, której wysokość będzie uzależniona od rodzaju uprawy.

Zdaniem organu II instancji, okolicznością bezsporną w sprawie było poniesienie przez skarżącego szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy.

Zgodnie jednak z § 13r. ust. 12 wskazanego wyżej rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się, o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Skarżący zadeklarował we wniosku 52,26 ha powierzchni upraw rolnych, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy. Natomiast z protokołu wynika, że powierzchnia na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy wynosi 52,24 ha, w tym 4,06 ha łąk. Po odliczeniu powierzchni łąk powierzchnia gospodarstwa wynosi 48,18 ha, z czego 50% to 24,09 ha. Natomiast umowa ubezpieczenia upraw zawarta została przez skarżącego na łączną powierzchnię 24 ha.

Dalej organ wyjaśnił, że we wniosku obszarowym działka o powierzchnia 0,76 ha uprawy lucerny na zielonkę, która zdaniem skarżącego nie powinna być liczona do powierzchni gruntów ubezpieczonych, jest deklarowana we wniosku obszarowym do płatności jako uprawa roślin pastewnych, uprawianych na gruntach ornych, a nie jako pastwiska czy łąki trwałe. Z powyższego, zdaniem organu, wynika, że w dniu wystąpienia szkody uprawa nie była ubezpieczona na co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, z wyłączeniem łąk i pastwisk.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. P. zarzucił

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 4 § 1 pkt h rozporządzenia nr 1307/2013 polegające na nieuwzględnieniu działki nr (...) o pow. 0,76 ha zaliczanej do trwałych użytków zielonych

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 13r. ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR poprzez udzielenie pomocy w pomniejszonej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu (...) sierpnia 2019 r. skarżący nie zakwestionował tego, na co wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że w 2018 r. działka nr (...) była deklarowana do płatności jako uprawa roślin pastewnych na gruntach ornych. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że grunt został przekwalifikowany przez ARiMR z trwałych użytków zielonych na trawy na gruntach ornych ze względu na brak możliwości wpisania oznaczenia trwałych użytków zielonych. W okresie ostatnich 5 lat na gruntach była wysiewana jest lucerna. Roślina ta podlega ubezpieczeniu, jeżeli jest zbierana na nasiona, a nie przeznaczona na masę zieloną, tak, jak w przypadku upraw skarżącego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) z dnia (...) kwietnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w (...) z dnia (...) listopada 2018 r. o przyznaniu D. P. pomocy finansowej w części, w kwocie (...) zł.

Przyczyną przyznania skarżącemu pomocy finansowej w części, jak wynika z ustaleń organów, było to, że wbrew deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie pomocy, w dniu szacowania strat przez komisję ds. oszacowania szkód, beneficjent nie posiadał ubezpieczonych upraw na co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co stanowi istotę sporu w sprawie Zdaniem skarżącego, co wynika z treści zarzutów podniesionych w skardze, organy z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów, nie uwzględniły działki nr (...) o pow. 0,76 ha, przeznaczonej na uprawę zielonych roślin pastewnych, jako wyłączenie z ubezpieczenia, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej pomocy, na skutek braku ubezpieczenia obejmującego co najmniej 50% powierzchni upraw od jednego z ryzyk.

Zasady udzielania żądanej przez skarżącego pomocy uregulowano w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.).

Zgodnie z § 13r. ust. 1 rozporządzenia w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Na podstawie § 13r. ust. 7 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, oraz stawki pomocy, której wysokość będzie uzależniona od rodzaju uprawy.

Zgodnie natomiast z § 13r. ust. 12 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się, o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Jednocześnie, szkody o których mowa we wskazanych wyżej przepisach winny być szkodami w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Szkody te winny przy tym objąć, co najmniej 30% danej uprawy.

Ponadto, co należy również podkreślić, mając na uwadze treść podniesionych w skardze zarzutów, pomoc, o której mowa w rozporządzeniu, nie jest przyznawana do gruntu, wchodzącego w skład gospodarstwa, ale nie będącego uprawą rolną. Pojęcie uprawy rolnej przyjęte w powyższym rozporządzeniu odpowiada pojęciu uprawy rolnej zawartemu w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477).

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że całkowita powierzchnia gruntów w gospodarstwie skarżącego w 2018 r. wynosiła 52,26 ha. Umowa ubezpieczenia upraw zawarta przez skarżącego obejmowała powierzchnię 24 ha.

Z protokołu szacowania szkód wynika, że powierzchnia na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy wynosi 52,24 ha, w tym 4,06 ha łąk. Po odliczeniu powierzchni łąk powierzchnia gospodarstwa wynosi 48,18 ha, z czego 50% to 24,09 ha.

Bezsporne jest przy tym to, co podkreśla organ, a skarżący przyznaje i co przede wszystkim wynika z załączonego do akt sprawy wniosku obszarowego, działka o powierzchnia 0,76 ha uprawy lucerny na zielonkę, która zdaniem skarżącego nie powinna być liczona do powierzchni gruntów ubezpieczonych, jest deklarowana do płatności jako uprawa roślin pastewnych, uprawianych na gruntach ornych, a nie jako pastwiska czy łąki trwałe. Dzięki temu też, że skarżący zadeklarował we wniosku o płatności przedmiotową działkę jako obszar uprawy roślin pastewnych na gruntach ornych, możliwe było udzielenie pomocy, albowiem, jak wskazano wyżej, pomoc, o której mowa w rozporządzeniu, nie jest przyznawana do gruntu nie będącego uprawą rolną, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Uprawa roślin pastewnych, czy traw na gruntach ornych nie jest łąką lub pastwiskiem. Ponadto, co należy wyraźnie podkreślić, postępowania w przedmiocie przyznania pomocy z tytułu szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi toczy się na wniosek rolnika, który bierze pełną odpowiedzialność za jego treść. Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy oparły ustalenia odnośnie wskazanej powierzchni na podstawie danych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na rok 2018, tożsamych z danymi zawartymi w złożonym przez skarżącego wniosku o udzielenie pomocy finansowej w kontrolowanej sprawie.

W uzasadnieniu zarzutów podniesionych w skardze, skarżący zarzucił, że uprawa lucerny, przeznaczonej nie na nasiona, ale na masę zieloną, nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu. Należy jednak zauważyć, że wyłączeniu z ubezpieczenia, co wynika ze wskazanych wyżej przepisów i co ma wpływ na wysokość przyznanej pomocy, podlegają tylko łąki i pastwiska. Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, nie oznacza, że prowadzona przez niego uprawa nie mogła zostać objęta dobrowolnym ubezpieczeniem, na co zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Natomiast, w świetle przedstawionych wyżej ustaleń, pozostaje ona bez znaczenia dla oceny rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie Zdaniem Sądu zatem, organy prawidłowo ustaliły i przyjęły, że w dniu wystąpienia szkody uprawa w gospodarstwie rolnym skarżącego nie była ubezpieczona na co najmniej 50% powierzchni upraw, z wyłączeniem łąk i pastwisk, wobec czego zaistniała podstawa do zmniejszenia przyznanej pomocy finansowej.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.