Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 18 października 2006 r.
III SA/Po 194/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.).

Sędziowie: NSA Tadeusz M. Geremek, WSA Barbara Koś.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Parafii Rzymsko-Katolickiej w C,S, na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) roku, Nr (...) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia (...) roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz na podstawie art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, odmówił Parafii C.S. przyznania płatności na 2004 rok z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) i wymierzył karę pieniężną w wysokości (...) zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż wniosek z dnia (...) roku złożony w imieniu parafii podlegał załatwieniu odmownemu ze względu na to, że suma powierzchni działek rolnych, dla których wnioskowano o płatność jest zawyżona, co wynika z różnicy pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych, a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej powierzchnią posiadanych działek. Ponadto wskazał, że wymierzona kara pieniężna będzie potrącana z płatności pomocy, co do których parafia jest uprawniona w ramach wniosków składanych w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

W odwołaniu od decyzji reprezentujący parafię ks. W.S. wskazał, że nie miał zamiaru wyłudzić jakichkolwiek pieniędzy, ale pierwszy raz wypełniał wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i został wprowadzony w błąd przy jego wypełnianiu nie mając wiedzy o konsekwencjach jakie wiążą się z nieprawidłowym wypełnieniem formularza. Zaznaczył jednocześnie, że nie wnosi o przyznanie pieniędzy za 2004 rok, ale o zniesienie lub złagodzenie sankcji związanych z nałożoną karą pieniężną.

Decyzją z dnia (...)roku, Nr (...) Dyrektor Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264) oraz na podstawie art. 3. ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że parafia w przedmiotowym wniosku o dopłaty zadeklarowała między innymi działki rolne (nr 1/1, nr 280/2, 102 -gmina J., obręb C., nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) - gmina J., obręb Ł., nr (...), nr (...) - gmina J., obręb P.), które po weryfikacji wniosku okazały się działkami zgłoszonymi przez innego wnioskodawcę. Na tej podstawie stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych i w konsekwencji nałożono na parafię karę pieniężną w łącznej wysokości (...) zł do potrącenia z płatności pomocowych przez kolejne 3 lata. Organ podkreślił również, że strona wnioskująca nie użytkowała rolniczo zadeklarowanych działek o numerach (...),(...),(...),(...),(...) i tym samym nie spełniła wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Organ zaznaczył także, iż osoba składająca w imieniu parafii wniosek o dopłaty podpisała wniosek w sekcji X, w której oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego parafia w C.S. powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych są dokonywane w ramach wspólnej polityki rolnej prowadzonej przez Unię Europejską w stosunku do wszystkich państw członkowskich. W tym zakresie płatności są realizowane na podstawie prawa krajowego danego państwa członkowskiego z uwzględnieniem całego dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acąuis communautaiere) przyjętego przez Rzeczpospolitą Polską po przystąpieniu do Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6 z 2004 r., poz. 40 ze zm.) osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Płatności obejmują: jednolitą płatność obszarową oraz płatności uzupełniające do powierzchni uprawy chmielu i innych roślin (art. 2 ust. 3 ustawy).

Formalnym warunkiem otrzymania płatności jest złożenie wniosku przez posiadacza danego gospodarstwa rolnego (producenta rolnego) i to wyłącznie na specjalnym urzędowym formularzu, którego wzór zawarty jest w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.). Osoba ubiegająca się o uzyskanie powyższych płatności zobowiązana jest do złożenia w sekcji VII wniosku oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, obejmującego dokładne określenie ich położenia oraz dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków (wraz z informacją o powierzchni ogólnej oraz powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym). W sekcji VIII wniosku składa się natomiast oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolniczych dotyczące m.in. wskazania konkretnej rośliny uprawnej. Jednocześnie w sekcji X wniosku składa się oświadczenie o znajomości skutków składania fałszywych zeznań oraz znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a także zobowiązuje się do informowania o wszelkich zmianach oraz do umożliwiania wykonania czynności kontrolnych i utrzymywania posiadanych gruntów w dobrej kulturze rolnej. Uzyskane w ten sposób dane są podstawą do orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania konkretnej kwoty płatności.

Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem skarżącej parafii z dnia 30 czerwca 2004 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 (pismo nr (...)). Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności i zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych ujawnione zostały błędy, które wymagały wyjaśnień wnioskodawcy, ponieważ działki o numerach (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), zostały zgłoszone we wniosku o dopłaty bezpośrednie również przez innego wnioskodawcę. W tej sytuacji pismami z dnia 9 lipca 2004 r., Nr (...) oraz z dnia 19 lipca 2004 r., Nr (...) na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego wezwano parafię p.w. Św. Jakuba Apostoła do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych w przedmiotowej sprawie (niewłaściwie określenie powierzchni działek w stosunku do sumarycznej powierzchni typów działek uprawnionych do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej).

Na podstawie wyjaśnień wnioskodawcy organ I instancji bezspornie ustalił, że działki o numerach (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), na dzień składania wniosku, były użytkowane rolniczo przez innego producenta rolnego, a tym samym parafia wnioskowała o dopłaty bezpośrednie na działki rolne, których nie była faktycznym użytkownikiem, a tym samym zawyżyła obszar do którego przysługują płatności obszarowe.

W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. rozpatrując przedmiotową sprawę trafnie ustalił, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem spełniającym warunki przyznania pomocy w ramach systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest większa niż 50% (w przedmiotowym przypadku różnica ta wynosi 5209,24%) i zgodnie z art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, wyłączył parafię od przyznania wnioskowanej pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem ((...) zł) oraz orzekł, że będzie ona potrącona z płatności pomocowych do których parafia jest uprawniona w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę.

Jednocześnie organ I instancji prawidłowo ustalił, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem spełniającym warunki przyznania pomocy w ramach systemu pomocy Uzupełniającej Płatności Obszarowej jest większa niż 50% (w przedmiotowym przypadku różnica ta wynosi 60,34%) i zgodnie art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, wykluczył wnioskującą parafię od otrzymania pomocy do jakiej byłaby uprawniona w danym roku kalendarzowym oraz orzekł kwotę sankcji ((...) zł), która podlega odliczeniu od wszelkich wypłat pomocy w ramach jakichkolwiek systemów pomocy do których rolnik jest uprawniony w kontekście składanych przez niego wniosków w okresie trzech lat następujących po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia.

Parafia kwestionuje takie rozstrzygniecie podtrzymane przez organ II instancji wskazując, że czuje się oszukana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdyż została wprowadzona w błąd przez jej pracowników przy wypełnianiu wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich. Taki zarzut nie może jednak zostać uznany za zasadny w świetle wniosku wypełnionego przez ks. W.S. w imieniu Parafii Rzymsko -Katolickiej C.S., w którym oświadczył on, że zna zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z kodeksu karnego. W tym zakresie należy podkreślić, że brak należytej staranności w zakresie ustalenia stanu posiadania nieruchomości rolnych przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez skarżącą parafię nie może stanowić okoliczności wyłączającej sankcje finansowe związane z zawyżeniem obszaru posiadanego gruntu uprawniającego do uzyskania płatności obszarowych. Należy również zaznaczyć, że złożony wniosek o dopłaty nie został cofnięty, ani zmieniony lub uzupełniony przed poinformowaniem parafii o nieprawidłowościach, co skutecznie zamknęło możliwość zmiany procedury zastosowanej przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie, jednakże w przypadku gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola na miejscu wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętymi nieprawidłowościami (art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92).

Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa i brak podstaw do uwzględnienia skargi Parafii Rzymsko -Katolickiej C.S. która tym samym podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.).