Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 29 czerwca 2006 r.
III SA/Po 190/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska.

Sędziowie NSA: Tadeusz M. Geremek (spr.), Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie rozporządzania nieruchomościami gruntowymi

I.

stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w P. dnia (...) nr (...);

II.

stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.

Uzasadnienie faktyczne

Prokurator Rejonowy, działając na podstawie przepisów art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze i art. 50 § 1,art. 52 § 1 oraz art. 53 par.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późn. zm.) zaskarżył w całości uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia (...) nr (...), zmieniającą uchwałę Rady Miejskiej w P. nr (...) z dnia (...) określającą zasady rozporządzania nieruchomościami gruntowymi.

Zaskarżonej uchwale Prokurator Rejonowy zarzucił naruszenie prawa materialnego a w szczególności przepisu art. 94 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. poz. 142 ze zm.) poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i dokonanie subdelegacji na rzecz Zarządu Miasta i Gminy w P. kompetencji do określania zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata.

W konsekwencji Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi podniesiono co następuje.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a powołanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata.

Przepis ten obowiązywał w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały.

Uchwałą nr (...) z dnia (...) Rada Miejska w P., określiła zasady rozporządzania nieruchomościami gruntowymi, wprowadzając obowiązek uzyskania w sprawach sprzedaży oraz oddawania nieruchomościami użytkowanie wieczyste, uprzedniej opinii właściwej komisji Rady i podejmowania decyzji w sprawie przez Zarząd w drodze uchwały.

Zasady te nie dotyczyły sprzedaży lub oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości na cele zabudowy mieszkaniowej.

W pozostałym zakresie kwestie nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata nie zostały uregulowane przez Radę, w związku z czym obowiązywały ustawowe zasady ogólne.

W dniu (...) Rada Miejska w P. podjęła uchwałę nr (...) zmieniającą uchwałę tej Rady nr (...) z dnia (...) przy czym zmiana ta polegała na dodaniu do § 1 uchwały z dnia (...) punktu 3 w brzmieniu "W sprawach nabycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata Zarząd otrzymuje pełne kompetencje"

Zdaniem Prokuratora uchwała tej treści narusza prawo i nie może się ostać w obrocie prawnym jako przepis prawa miejscowego.

Rada Miejska w P. skarżoną uchwałą przekazała Zarządowi Miasta i Gminy w P. kompetencje do uregulowania kwestii nabycia i obciążenia n nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, nie określając tych zasad samodzielnie, lecz uprawnienia te scedowała na Zarząd, który w świetle zaskarżonej uchwały, może w sposób swobodny kształtować te zasady.

W tej sytuacji Rada dokonała dalszej delegacji swoich uprawnienia na Zarząd który tym samym uzyskałby uprawnienia nie tylko do realizowania zasad nabycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata lecz także sam mógłby te zasady określać.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ingerencja organów administracji publicznej w sytuacje prawną obywatela, w tym poprzez stanowienie prawa miejscowego, dopuszczalna jest wyłącznie w oparciu o przepis ustawy lub przepis wydany na podstawie i w celu wykonania ustawy w granicach ustawowego upoważnienia.

Zgodnie z art. 94 Konstytucji akty prawa miejscowego wydawane są w granicach ustawowego upoważnienia a Konstytucja jak i przepisy o samorządzie gminnym nie przewidują możliwości przekazania kompetencji normodawczych innemu organowi.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Burmistrza Miasta i Gminy w P. upoważniony do działania w imieniu Rady w tej sprawie oświadczył, że nie składa do żadnych wniosków poza wnioskiem o rozstrzygnięcie sprawy, stwierdzając jednocześnie, że skarga jest przedwczesna skarżący bowiem nie wypełnił obowiązku wezwania organu do usunięcia prawa.

Jednocześnie pełnomocnik załączył uchwałę Rady Miejskiej w P. nr (...) z dnia (...) z której wynika że nie zamierza ona zajmować stanowiska w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady z dnia (...).

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga Prokuratora Rejonowego zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Rady Miejskiej podjęta została z naruszeniem prawa.

W szczególności zaś zaskarżona uchwała nr (...) z dnia (...) zmieniająca uchwałę Rady Miejskiej z dnia (...) nr (...) z narusza przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /jedn. tekst Dz. U. Nr 142 z 2001 r.poz. 1591 ze zm.)

Stosownie do treści tego przepisu, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących:

a)

określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.

Jak to zatem wynika z jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu, określanie zasad nabycia zbycia, wydzierżawiania lub najmu nieruchomości gruntowych należących do gminy stanowi wyłączną właściwość rady gminy, czyli inaczej tylko ona może podejmować uchwały stanowiące w tym zakresie, z wyłączeniem innych organów gminy.

Uprawnienia gminy stanowią jej kompetencje przypisane ustawą o samorządzie gminnym.

Wobec powyższego powstać może kwestia czy rada gminy może swoje kompetencje w tym zakresie lub ich część przekazać innemu organowi gminy np. zarząd, wójt gminy.

W świetle przepisów cyt. ustawy o samorządzie gminnym a zwłaszcza jej ar.18 ust. 2 pkt 9 lit. a, a także zasad tworzenia prawa miejscowego wynikających także z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP,stwierdzić należy że uprawnienia rady w omawianym zakresie nie mogły być przekazane innemu organowi rady.

Tymczasem zaskarżona uchwałą nr (...) z dnia (...) Rada Miejska w P. w § 1 dodała do poprzedniej uchwały nr (...) z dnia (...) punkt 3 w brzmieniu W sprawach nabycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu u na okres dłuższy niż trzy lata Zarząd otrzymuje pełne kompetencje.

W § 2 tej uchwały jej wykonanie powierzono Zarządowi Miasta i Gminy.

Z treści tej uchwały wynika zatem że rada przekazała Zarządowi kompetencje w omawianym wyżej zakresie które należą do jej wyłącznej właściwości.

Uchwała ta zatem podjęta została bez podstawy prawnej i z naruszeniem wskazanego wyżej przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a cyt. ustawy, w związku z czym nie może być aprobowana i stosowana w obrocie i porządku prawnym.

Z tego względu uznając skargę Prokuratora Rejonowego za uzasadnioną w oparciu o art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. należało orzec jak w sentencji wyroku.