Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3085763

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 9 stycznia 2020 r.
III SA/Lu 437/19
Zasada przekonywania w postępowaniu administracyjnym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak.

Sędziowie WSA: Anna Strzelec (spr.) Iwona Tchórzewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym

I. uchyla zaskarżoną decyzję;

II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz M. B. kwotę (...) zł (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z (...) czerwca 2019 r., po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej jako skarżący), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ, organ odwoławczy albo organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako organ I instancji) z (...) kwietnia 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu (...) kwietnia 2018 r. funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. Oddziału Celnego w Koroszczynie podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z dwuosiowego ciągnika samochodowego o nr rej. (...) oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej o nr rej. (...), wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru obciążenia osi pojazdu. Pojazdem przewożony był ładunek w postaci papieru samoprzylepnego w 37 opakowaniach (paletach) o masie brutto 20879 kg.

W wyniku przeprowadzonego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu uzyskano dane dotyczące nacisku na pierwszej oraz trzeciej osi składowej nienapędowej w potrójnej grupie osi naczepy - odpowiednio 8900 kg oraz 12250 kg, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na wyżej wymienione osie składowe odpowiednio o 900 kg (11,25%), oraz o 4250 kg (53,12%).

Wnioskiem z (...) kwietnia 2018 r. kierowca zwrócił się o wykonanie powtórnego ważenia pojazdu. W wyniku przeprowadzonego powtórnego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu uzyskano dane dotyczące nacisku na trzeciej osi składowej nienapędowej w potrójnej grupie osi naczepy - 10850 kg, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na tej osi składowej o 2850 kg (35,62%).

Ponadto, w dniu (...) kwietnia 2018 r. dokonano ważenia zespołu pojazdów na wadze statycznej. Uzyskany wynik wskazał normatywność pojazdu w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej.

Czynności dynamicznego ważenia nacisków osi pojazdu dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny: ASM 4301, RPT 98233, nr (...), posiadającą świadectwo legalizacji ponownej, oraz wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny ASM 4301, RPT 98233, nr (...), posiadającą świadectwo legalizacji ponownej.

Na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że pojazd jest nienormatywny i nie posiada wymaganego zezwolenia kategorii VII.

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze wykonali kserokopie okazanych dokumentów oraz sporządzili protokoły z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kierowca podpisał protokoły kontroli z adnotacją "Z wagą nie zgadzam się".

W tych okolicznościach Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjnego i decyzją z (...) kwietnia 2019 r. nałożył na M. B. karę pieniężną w wysokości (...) zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, wbrew zakazowi określonemu w art. 64 ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.) - jak za brak zezwolenia kategorii VII. Organ stwierdził przy tym brak zastosowania w sprawie art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym.

M. B. złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, jako opartej na błędnych pomiarach wagowych i umorzenie postępowania. Odwołujący zarzucił naruszenie:

- art. 105 ust. 7 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej k.p.a.), poprzez ich niezastosowanie w sytuacji braku spełnionych przesłanek do nałożenia kary z ustawy Prawo o ruchu drogowym;

- art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują że podmiot wykonujący przewóz dopełnił wszystkich należących do niego obowiązków;

- art. 107 § 3, art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez odmówienie wiarygodności dokumentom przedstawionym przez stronę podczas postępowania bez wskazania przyczyny ich odrzucenia,

- art. 7 oraz art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia niezgodności pomiędzy poszczególnymi dowodami, oraz naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez niewskazanie w treści decyzji, w jaki sposób te wątpliwości zostały rozstrzygnięte; w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji nie zwrócił się do strony białoruskiej o wyniki ważenia kontrolowanego pojazdu celem ich porównania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji na wstępnie odwołał się do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), wskazując, że do spraw dotyczących naruszeń, o których mowa w art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest przed dniem 3 września 2018 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ, a kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie. Zaś wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy (ust. 3). Stosownie do treści Lp. 7 załącznika, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII wydawane jest na przejazd po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu dla pojazdów nienormatywnych:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

W rozpatrywanej sprawie w związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisków osi przewidzianych dla ruchu po drogach publicznych, w tym dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, na przejazd kontrolowanego pojazdu nienormatywnego wymagalne stało się zezwolenie kategorii VII. Jak ustalono, wskazanym pojazdem przewożony był towar w postaci papieru samoprzylepnego w 37 opakowaniach (paletach) o łącznej masie brutto 20879 kg. Towar stanowił ładunek podzielny, istniała bowiem możliwość jego podziału na mniejsze ładunki. Przepis art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym formułuje zakaz przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym uprawnionym do poruszania się na podstawie zezwoleń innych niż zezwolenia kategorii I-II.

W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, powołanej ustawy za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym).

Tym samym, w ocenie organu, zasadnym było nałożenie w niniejszej sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym - jak za przejazd bez zezwolenia, przewidzianej w przepisach art. 140aa ust. 1 pkt 3 lit. c i art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Odnosząc się do natomiast do zarzutów strony w kwestii różnicy w pomiarze nacisków osi przy dwóch ważeniach dynamicznych organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kwestionowane ważenia dynamiczne pojazdu zostały przeprowadzone na dwóch różnych urządzeniach wagowych i wyniki obydwu pomiarów potwierdziły nienormatywność kontrolowanego pojazdu. W ocenie organu odwoławczego, nie ma podstaw do kwestionowania procedury ważenia pojazdu, gdyż obydwie wagi elektroniczne samochodowe, użyte do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu, posiadały ważne w dniu kontroli legalizacje, a zatem spełniały wymagania określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczasprawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345, dalej rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu). Organ II instancji przytoczył poszczególne unormowania tego aktu.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że bez wpływu na ocenę prawidłowości wyników ważenia uzyskanych przez polskie organy pozostają przedstawione przez skarżącego wyniki ważenia przez organy białoruskie, gdyż brak jakichkolwiek informacji dotyczących stanu technicznego urządzeń pomiarowych użytych do ważenia po stronie białoruskiej oraz warunków i okoliczności, w jakich dokonywane były te czynności, a ponadto proces ważenia odbywał się na podstawie przepisów prawnych innego państwa, inny mógł być też stan kontrolowanego pojazdu z jego wyposażeniem oraz znajdującymi się na nim rzeczami.

Organ II instancji zauważył, że dane zawarte w dokumencie przewozowym CMR oraz karnecie TIR wskazywały jednoznacznie na rodzaj przewożonego ładunku. Mając zatem na uwadze przywołane wyżej przepisy, skarżący jako profesjonalny przewoźnik mógł przewidzieć konieczność zapewnienia zgodnego z prawem sposobu wykonywania przejazdu po drogach publicznych, dokładając przy tym należytej staranności. Organ odwoławczy podkreślił, iż podmiotem odpowiedzialnym za transport towaru jest przewoźnik. Odpowiedzialność za właściwe załadowanie pojazdu obciąża również przewoźnika, który jako podmiot wykonujący profesjonalnie działalność gospodarczą w zakresie transportu rzeczy powinien być tym bezpośrednio zainteresowany zarówno ze względu na możliwość wykazania normatywności pojazdu podczas kontroli drogowej, jak i ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym prowadzącego pojazd i innych użytkowników dróg publicznych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, a w rozpatrywanej sprawie skarżący nie przedłożył dowodów, iż podejmował próby zważenia załadowanego środka przewozowego przed rozpoczęciem przewozu celem kontrolnego sprawdzenia parametrów pojazdu.

W ocenie organu odwoławczego, brak dowodów oraz okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, gdyż przekroczenie nacisku osi kontrolowanego pojazdu nie nastąpiło przy przewozie ładunków sypkich ani drewna.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy brak było podstaw faktycznych do nałożenia kary na skarżącego;

2) art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 i art. 16 k.p.a., a w szczególności poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przejawiające się w wydaniu decyzji na podstawie dowodu niewiarygodnego i niemiarodajnego, uzyskanego w sposób wadliwy z naruszeniem norm przewidzianych w załączniku nr 2 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe) tj. na podstawie pomiarów wagowych, których wynik budził uzasadnione wątpliwości i nie mógł stanowić podstawy faktycznej w niniejszym postępowaniu;

3) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego jak i prawnego i w większej mierze powielenie uzasadnienia decyzji organu I instancji;

4) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie wadliwe zastosowanie art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym i zakwalifikowanie pojazdu jako pojazdu nienormatywnego, skutkiem czego było naruszenie art. 64 tej ustawy, a finalnie naruszenie art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i nałożenie kary pieniężnej, podczas gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym przepisy te nie miałyby zastosowania, a przewóz był wykonywany zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów w postaci pisma skarżącego z (...) czerwca 2019 r. skierowanego do Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie i odpowiedzi z (...) lipca 2019 r.

Skarżący w uzasadnieniu zarzutów ponownie zwrócił uwagę na wyniki pomiarów dokonanych przez organy białoruskie i nie kwestionując samego faktu wydania świadectw legalizacji dla urządzeń pomiarowych wykorzystanych w postępowaniu administracyjnym podniósł, że zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego wskazują, iż każdy sprzęt, nawet ten, w stosunku do którego wydano urzędowe dokumenty potwierdzające jego sprawność, może ulec awarii i podawać błędne dane. Na tę właśnie okoliczność skarżący wniósł o dopuszczenie dołączonych do skargi dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten wyraża regułę, która równocześnie jest zasadą konstytucyjną. W myśl bowiem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to zatem działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej, konieczność prawidłowego ustalenia znaczenia tej normy oraz niewadliwego dokonania subsumcji i prawidłowe ustalenie skutków prawnych. Dotyczy to stosowania zarówno norm prawa materialnego, jak i procesowego.

Podstawowe zasady postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obligują organ do podjęcia wszelkie kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a następnie do wszechstronnej i wyczerpującej oceny całokształtu materiału dowodowego i wykazania na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisprawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy.

Bezspornie zatem prawidłowe ustalenia faktyczne, zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, mają podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy pozwala na prawidłowe zastosowanie odpowiednich norm prawa materialnego i dokonanie oceny okoliczności faktycznych sprawy w świetle właściwych przepisów prawa. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego musi zatem być dominującym celem postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tej jego części, która stanowi postępowanie dowodowe.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest sporne, że przeprowadzono dwa ważenia pojazdu w ruchu. Sporne od samego początku były jednak wyniki obu tych dynamicznych ważeń nacisków osi w grupie osi naczepy.

Nie da się nie zauważyć, że różnica pomiędzy wynikami pierwszego i drugiego ważenia, skupiając się na grupie osi jest znaczna. Według pierwszego ważenia zmierzono: 1 oś 8900 kg, 2 oś 3350 kg, 3 oś 12250 kg, przy dopuszczalnym limicie nacisków osi 8000 kg. W drugim ważeniu zmierzono: 1 oś 7450 kg, 2 oś 2050 kg i 3 oś 10850 kg, przy dopuszczalnym limicie nacisków osi 8000 kg. Znaczne jest też przekroczenie nacisku 3 osi nienapędowej w potrójnej grupie osi zarówno przy pierwszym jak i przy drugim ważeniu, bo odpowiednio 53,12% i 35,62%

Ta znaczona różnica pomiędzy wynikami dała podstawę wymierzenia skarżącemu najwyższej kary w wysokości (...) zł za przejazd pojazdem nienormatywnym wbrew zakazowi z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym - jak za brak zezwolenia kat. VII.

Skarżący od początku postępowania zwracał uwagę na okoliczność budzących wątpliwości wyników ważenia. Skarżący powoływał się na masę przewożonego ładunku (20879 kg brutto) i opatrzenie pojazdu plombą celną oraz na wyniki ważenia po stronie białoruskiej. Zgodzić się należy z organem, że polskie organy celne są związane polskimi przepisami prawa, polskimi normami, co uzasadnia odmowę uznania za dowód w postępowaniu dokumentu ważenia sporządzonego przez władze białoruskie, a także, że na wynik ważenia pojazdu w ruchu mogą wpływać różne czynniki, od techniki jazdy po przemieszczenie ładunku, jego zabezpieczenie czy stan techniczny pojazdu. Niemniej jednak istotna różnica pomiędzy wynikami pierwszego i drugiego ważenia (1 oś 1450 kg, 2 oś 1300, 3 oś 1400 kg) mogła być źródłem wątpliwości co do miarodajności tych wyników. Te wątpliwości co do prawidłowości wyników dokonanych ważeń i wartości ustalonych przekroczeń, pogłębia informacja zawarta w piśmie Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Siedlcach z (...) lipca 2019 r. Dlatego też sąd uznał za zasadne dopuszczenie dowodu z tego dokumentu wraz z pismem strony skarżącej z (...) czerwca 2019 r., na które wyżej wymienione pismo stanowi odpowiedź, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.).

We wskazanym piśmie Okręgowego Urzędu Miar z (...) lipca 2019 r., podpisanym przez Naczelnika Wydziału Zamiejscowego w Siedlcach, zwrócono uwagę na wielkości błędów granicznych określne rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczasprawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Naczelnik Wydziału Zamiejscowego w Siedlcach Okręgowego Urzędu Miar zauważył, że w świetle dostarczonych przez skarżącego protokołów ważenia nr (...) wartości te znaczenie odbiegają od wartości dopuszczalnych (± 4% podczas dynamicznego ważenia osi pojazdu oraz ± 2% dla sumarycznej masy pojazdu). W konkluzji wskazano, iż przy założeniu, że masa pojazdu nie uległa zmianie może świadczyć to o uszkodzeniu jednej lub dwóch wymienionych wag.

Organ II instancji odpierając zarzuty skarżącego co do znacznych różnic wyników uzyskanych w ważeniach i wysokich przekroczeń normy prawidłowość wyników wyprowadzał w istocie jedynie ze świadectwa legalizacji wag, podnosząc, że rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu określa wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, a także szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczasprawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, oraz sposoby i metody przeprowadzania badań i sprawdzeń. Organ odwoławczy wyjaśnił, że powołane rozporządzenie wskazuje m.in., iż waga elektroniczna, a takimi są użyte w przedmiotowej sprawie, powinna być skonstruowana i wykonana tak, aby w przypadku wystąpienia zakłóceń, które powodują znaczące odchylenia, podała sygnał ostrzegawczy, optyczny lub akustyczny albo przestała działać (§ 16). Zdaniem organu odwoławczego, wydane świadectwo legalizacji ponownej wagi oznacza, że waga spełnia wszystkie wymagania określone powyższym rozporządzeniem, w tym również to, że waga jest właściwie oznaczona (m.in. w zakresie maksymalnej i minimalnej prędkości pojazdu podczas ważenia i kierunku przejazdu podczas ważenia, wskazując tym sposób przeprowadzenia ważenia), jak też jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru.

W ocenie sądu, w okolicznościach sprawy, mają na uwadze treść pisma Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Siedlcach, powoływanie się na świadectwo legalizacji ponownej nie może być uznane za wystarczające. Trafnie przy tym zauważa skarżący, że nie można wykluczyć, mając również na uwadze zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, iż także urządzenie, w stosunku do którego zostało wydane świadectwo legalizacji może ulec awarii. Jak wynika z pisma Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Siedlcach z (...) lipca 2019 r., takiej ewentualności nie wyklucza także organ, który wydał wskazywane przez organ II instancji świadectwa legalizacji ponownej. Dlatego też, zdaniem sądu, organ odwoławczy powinien, koncertując się na rzeczywistym stanie sprawy, przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, w oparciu o dostępne mu środki dowodowe (art. 75 § 1 k.p.a) i wyjaśnić, czy istotnie można wykluczyć w tej sprawie okoliczność uszkodzenia wag, bądź nieprawidłowości samego ważenia. To rolą organu jest ustalenie i wykazanie czy rzeczywiście urządzenia, którymi się posługuje są sprawne. Zwrócić uwagę również należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy dwa ważenia pojazdu w ruchu odbywały się na dwóch różnych wagach tego samego typu. Jak sądowi wiadomo z urzędu nie jest to typowa praktyka organów administracji skarbowej. Organ nie wyjaśnił przy tym dlaczego, w jego ocenie, tak dokonane pomiary są bardziej miarodajne od wykonanego dwukrotnie pomiaru na tej samej wadze. Jakie za takim sposobem działania organu przemawiają argumenty.

Zdaniem sądu, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, również dowodów z dokumentów przeprowadzonych w postępowaniu sądowym, a przede wszystkim wyników dokonanych pomiarów i ich znacznych rozbieżności, nie wyjaśniono należycie wątpliwości skarżącego co do takiego stanu rzeczy. Przypomnieć należy, że w świetle art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W okolicznościach niniejszej sprawy tej staranności organu przy wyjaśnieniu przesłanek uzasadniających podjęte rozstrzygniecie zabrakło, czego właśnie efektem było wystąpienie strony do Urzędu Miar o wyrażenia stanowiska w zakresie możliwości wystąpienia takiego stanu rzeczy (znacznej różnicy w pomiarach). Z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. wiąże się konieczność właściwego uzasadnienia decyzji przedstawiającym tok rozumowania organu w kontekście stawianych przez stronę zarzutów, czy podnoszonych wątpliwości. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. W okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości strony co do prawidłowości wyników ważenia nie zostały należycie wyjaśnione, co strona podnosiła na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego, a jej stanowisko potwierdza dołączone do skargi pismo Okręgowego Urzędu Miar z (...) lipca 2019 r., które nie wyklucza uszkodzenia wagi (wag) mimo, iż organy dysponowały ważnymi świadectwami legalizacji urządzeń.

Zgodzić się należy z organem, że odpowiedzialność przewoźnika jest odpowiedzialnością obiektywną, niezależną od winy, niemniej jednak strona ma prawo wiedzieć, jakie argumenty przemawiają za ustaleniami dokonanymi przez organ. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest wystarczające powoływanie się w istocie jedynie na świadectwie legalizacji i wpływ czynników zewnętrznych na proces ważenia dynamicznego, zwłaszcza przy uzyskaniu istotnie rozbieżnych wyników pomiarów, na dwóch różnych urządzeniach wagowych.

W tych okolicznościach - mając na względzie, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę załatwioną decyzją organu I instancji - sąd uznał za zasadne uchylenia zaskarżonej decyzji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy zobowiązany jest zbadać zarzuty wniesionego odwołania i do nich się odnieść. W myśl zasady dwuinstancyjności postępowania nie każdy też dowód w sprawie musi być przeprowadzony i oceniony zarówno przez organ I, jak i II instancji, co byłoby sprzeczne z zasadą szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 k.p.a.), ale również nie do pogodzenia z art. 136 § 1 k.p.a., nakładającym na organ odwoławczy obowiązek prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Oceny tej nie zmienia powołanie się przez skarżącego na naruszenie norm przewidzianych w załączniku nr 2 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu. Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę wymieniony załącznik dotyczy sumarycznej masy pojazdu, a nie obciążenia osi.

Zauważyć na koniec tylko należy, że postępowanie prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy uczestnika (tu przedsiębiorcy) i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść strony. Zasady zaufania do organów nie można odczytywać w oderwaniu od zawartej w art. 6 i art. 7 k.p.a zasady legalizmu i praworządności.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy weźmie pod uwagę, wskazane wyżej stanowisko prawne, przeprowadzi w sposób dokładny i rzetelny analizę materiału dowodowego, poczyni stosowne, szczegółowe ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i dokonana ich oceny prawnej w świetle obowiązujących przepisów, a także rozważy zarzuty podniesione przez skarżącego, a następnie zawrze wszystkie wymienione elementy w uzasadnieniu decyzji, które odpowiadać będzie normie art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Na zasądzoną kwotę kosztów składają się wpis od skargi (450 zł), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (3600 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.