III SA/Lu 3/18 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2442485

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2018 r. III SA/Lu 3/18

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu "PPF" zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Motywując wniosek skarżący podał "ciężką sytuację firmową". Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną oraz dwojgiem małoletnich dzieci (ich wspólną córką i synem konkubiny). Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. (...) m2, a źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości (...) zł miesięcznie. Jako stale zobowiązania finansowe skarżący wskazał raty leasingowe i kredytowe w kwocie (...) zł. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 i 2016 r., deklaracje w podatku VAT za lipiec-grudzień 2017 r., podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za lipiec-grudzień 2017 r., umowę o kredyt mieszkaniowy, czternaście umów leasingu i umowę pożyczki oraz pismo skarżącego zawierające oświadczenie, że konkubina pobiera alimenty na syna w kwocie (...) zł. Skarżący nie nadesłał natomiast wyciągów z posiadanych rachunków i kont bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku.

Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje:

Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając żądanie skarżącego w pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie (...) złotych - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty (...) zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast koszty wynagrodzenia należnego radcy prawnemu za prowadzenie sprawy są ustalane w umowie pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem, jednakże odniesieniem są tu stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia, stawkę minimalną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oblicza się na podstawie § 2. W myśl § 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy powyżej (...) zł do (...) zł stawka minimalna wynosi (...) zł. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (kara pieniężna w wysokości (...) zł), stawka określona w § 2 pkt 3 tego rozporządzenia będzie podstawą ustalenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.

Porównując wielkość wymienionych obciążeń finansowych do przedstawionej w urzędowym formularzu i wynikającej z nadesłanych dokumentów sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy w całości lub w części oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów).

Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu i przedstawionych na wezwanie dokumentów prowadzi do wniosku, że sytuacja materialna skarżącego jest dobra. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga znaczny dochód. Działalność ta jest rozwijana, na co wskazują zeznania podatkowe skarżącego - w 2015 r. przychód z prowadzonej przez skarżącego działalności wyniósł (...) zł, a w 2016 r. (...) zł. W okresie drugiego półrocza 2017 r. obroty prowadzonej przez skarżącego firmy nie malały, co potwierdzają przedłożone deklaracje VAT-7, jak również podsumowania księgi przychodów i rozchodów za wymieniony okres. Natomiast dochód skarżącego z prowadzonej działalności w okresie ostatnich sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku kształtował się na poziomie powyżej (...) zł miesięcznie (najniższy był w grudniu 2017 r. i wynosił (...) zł, a najwyższy był w październiku 2017 r. i wynosił (...) zł). O tym, że skarżący znajduje się w dobrej kondycji finansowej, świadczy m.in. udzielenie mu kredytu mieszkaniowego na budowę domu jednorodzinnego w wysokości (...) zł (art. (...) umowy z (...) r.), którego miesięczna rata w grudniu 2016 r. wyniosła (...) zł (pismo banku z 17 listopada 2016 r.). W świetle tych okoliczności, nie znajduje potwierdzenia złożone w urzędowym formularzu oświadczenie skarżącego, że dochód z działalności gospodarczej wynosi jedynie (...) zł miesięcznie. Przy ocenie zdolności płatniczych skarżącego, nie można pominąć, że skarżący wraz z rodziną mają zabezpieczone dobre warunki mieszkaniowe (dom o pow. (...) m2), a ponadto skarżący posiada majątek służący prowadzeniu działalności gospodarczej (samochody, nieruchomość w miejscu siedziby firmy). Z kolei fakt, że skarżący nie przedstawił wyciągów z posiadanych rachunków i kont bankowych świadczy o tym, że skarżący nie chciał ujawnić rzeczywistych wpływów i operacji finansowych przeprowadzanych w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że skarżący spłaca raty leasingowe/kredytowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na kwotę (...) zł miesięcznie, nie przemawia za udzieleniem mu prawa pomocy. W ocenie referendarza fakt, że skarżący zawarł kilkanaście umów leasingu, których przedmiotem są środki transportu służące prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy o dobrej kondycji prowadzonej przez niego firmy, rozwijaniu działalności, a jednocześnie o zdolności kredytowej potwierdzającej możliwość spłaty zaciągniętych zobowiązań. Podnieść należy, że powyższe obciążenia nie stanowią koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny, wchodzą bowiem w skład kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że zobowiązania prywatnoprawne (umowy kredytu/pożyczki, umowy leasingu) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty wszczętego przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Koszty te nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania.

W ocenie referendarza skarżącego nie można zaliczyć do osób ubogich. Mając na uwadze wysoki poziom dochodów skarżącego, wielokrotnie przekraczający wymienione powyżej koszty postępowania sądowoadministracyjnego, a także posiadany majątek stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie uprawnia do uznania, że spełnia on kryteria przyznania pomocy z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.