III SA/Łd 72/18 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2500985

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 maja 2018 r. III SA/Łd 72/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak.

Sędziowie: WSA Ewa Alberciak (spr.), NSA Irena Krzemieniewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi R. D. i M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.), art. 222 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. D. i R. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w Ł. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w łącznej kwocie 24 000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 października 2013 r. w Restauracji "A" należącej do "B" s.c. w B., funkcjonariusze Urzędu Celnego (...) w Ł. przeprowadzili czynności kontrolne w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.). W miejscu kontroli funkcjonariusze stwierdzili dwa urządzenia do gier, tj. Apex o nr (...) i Apex o nr (...) włączone do sieci i udostępnione dla graczy. Urządzenia składały się z dwóch części: część górna zawierała napis z nazwą urządzenia oraz naklejki z danymi właściciela - tj. na urządzeniu Apex o nr (...) właścicielem był "C" Spółka z o.o., a na urządzeniu Apex o nr (...) właścicielem był "D" oraz informacja, że działalność na terenie RP przy użyciu tego automatu prowadzi na podstawie umowy dzierżawy (...) K. P. W części dolnej znajdowały się drzwi z zamkiem dostępu. Urządzenia nie były oznaczone numerem świadectwa rejestracji ani numerem zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.

W związku z podejrzeniem, że w kontrolowanym lokalu prowadzone są gry na automatach z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych, funkcjonariusze przeprowadzili eksperymenty na urządzeniach, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.). Eksperymenty na obu urządzeniach miały podobny przebieg. Wszystkie przeprowadzone eksperymenty wykazały, że gracz nie miał możliwości sterowania grą i nie miał wpływu na jej wynik. O odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm automatu, a nie działania gracza. Zatem gry na badanych urządzeniach miały charakter losowy. Uzależnienie uruchomienia gry od zasilenia urządzenia odpowiednią kwotą środków pieniężnych potwierdzało z kolei, że gry urządzane były w celach komercyjnych obliczonych na osiągnięcie korzyści finansowych. W związku z powyższym funkcjonariusze uznali, że gry urządzane na badanych urządzeniach spełniały przesłanki zawarte w art. 2 ust. 5 u.g.h.

W trakcie kontroli funkcjonariusze uzyskali dwie umowy dzierżawy powierzchni w Restauracji "A" firmy "B" s.c. w B.:

* umowę z dnia (...) podpisaną przez "C" Sp. z o.o. na wynajem 3 m2 pod instalację urządzenia do gier (...), za czynsz dzierżawny w wysokości w wysokości 40% od sumy uzyskiwanego przychodu z eksploatacji zainstalowanego urządzenia. W umowie zapisano, że w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia Wydzierżawiający jest zobowiązany niezwłocznie powiadomić właściciela urządzenia;

* umowę nr (...) z dnia (...) podpisaną z K. P. prowadzącym działalność gospodarczą (...) na wynajem 3 m2 w celu wstawienia automatów, za czynsz w wysokości 1500 zł netto kwartalnie. Z umowy wynikało, że kwota czynszu obejmowała wszelkie koszty związane z utrzymaniem urządzenia, w tym również koszty energii elektrycznej zużytej przez automaty. W umowie zapisano, że właściciel lokalu jest zobowiązany do sprawowania stałej opieki nad ustawionymi w jego lokalu automatami i do niezwłocznego informowania właściciela urządzeń o wszystkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach oraz że nie może w tym miejscu prowadzić działalności konkurencyjnej do działalności Najemcy ani nie może wynajmować lokalu jakiemukolwiek innemu podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w tym samym zakresie.

W trakcie kontroli funkcjonariusze przesłuchali w charakterze świadka M. S. - kelnerkę w barze, która zeznała, że pracuję jako kelnerka w restauracji "A " w miejscowości B., (...). Działalność gospodarcza prowadzona jest pod nazw "B" s.c. B., (...). Pracuję tutaj od 5 lat. W Zajeździe stoją dwa automaty do gier. Automat APEX nr (...), zgodnie z umową dzierżawy powierzchni z dnia (...) stoi w Zajeździe od tego właśnie dnia, tj. od (...). Właścicielem automatu, jest "C" sp. z o.o. Umowę podpisała M. D., która jest właścicielką firmy "B" s.c. Świadek zeznał, że nie wiem, kto podpisał umowę w imieniu firmy "C". Drugi automat APEX o nr ewidencyjny (...), zgodnie z umową najmu nr (...) zawartą w dniu (...) jest własnością (...) K. P. Umowę podpisała M. D. Świadek zeznał, że nie zna K. P. Na automatach czasami ktoś gra, nie był świadkiem, aby ktoś na nich coś wygrał.

Postanowieniem 29 stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego (...) w Ł. wszczął wobec M. D. i R. D. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Postanowieniem z dnia (...) Naczelnik Urzędu Celnego (...) w Ł. włączył do akt sprawy dowody z kontroli nr (...) z dnia (...) oraz z akt (...) nr (...), w tym protokoły przesłuchań świadków:

- M. S., który zeznał, że pracuje w restauracji "A" w B. prowadzonej przez "B" od 2008 r. jest kierownikiem, nadzoruje pracowników i kupuje towar. Na pytania dotyczące okoliczności wstawienia automatów do restauracji i ich działania, zawierania umów z właścicielami automatów odpowiadał, że nie wie lub nie pamięta i że nie interesował się ty,. Zeznał jedynie, że automaty były cały czas włączone do prądu oraz że pracownicy nie wypłacali pieniędzy graczom.

- J. P., która zeznała, że pracuje w restauracji "A" jako kelnerka od 4 lat. Zeznała, że w tym lokalu kilka razy (2 lub 3) były zatrzymywane urządzenia do gier przez funkcjonariuszy Służby Celnej. Widywała, że ktoś grał na automatach i słyszała, jak urządzenia same wypłacały wygrane, ale nie wie, jakie to były wygrane. Zeznała, żę M. D. nie prowadziła żadnych rozmów z pracownikami na temat tych automatów, nie prowadziła szkoleń z zakresu ich obsługi i sposobu gry, ani z zakresu sposobu zachowywania się w przypadku kontroli dokonywanej przez funkcjonariuszy, a jedynie nakazała informować o przypadkach kontroli dokonywanych przez funkcjonariuszy różnych służb.

- S. Ż., która zeznała, że pracuje w restauracji "A" jako kucharka od 13 lat. Zeznała, że nie wie od kiedy w lokalu w B. stało urządzenie do gier, które zostało zatrzymane z październiku 2013 r. Stało w korytarzu między barem a sklepem stacji paliw, zaraz przy drzwiach. Było to miejsce ogólnie dostępne, każdy kto chciał, to mógł zagrać, drzwi były otwarte bo stacja paliw jest całodobowa. W tym samym miejscu stały wszystkie urządzenia, które wcześniej były w lokalu. Często te urządzenia się zmieniały, bo zabierali je celnicy, a potem ktoś wstawiał nowe, nie wiem kto to był. Nie wiedziała kto był właścicielem urządzenia, właściciel lokalu nic na ten temat nie mówił. Zeznała, że maszyna służyła do grania, ale nie wiem o co chodziło w tej grze. Widziałam jak jakieś osoby, tj. klienci stały przy maszynie i na niej grały. Widziała, jak wrzucali do maszyny pieniądze i jak maszyna wysypywała pieniądze na rynienkę. Nie pośredniczyła przy wypłacie wygranych z urządzenia, nikt ją o to nie prosił.

- P. Ś., który zeznał, że dniu 28 października 2013 r. wraz z innymi funkcjonariuszami przeprowadzał kontrolę w przedmiotowym lokalu. W korytarzu pomiędzy stacją a restauracją stwierdził dwa urządzenia wyglądające jak automaty do gier - nazw i numerów nie pamiętał. Urządzenia były włączone i udostępnione dla graczy. Na automatach znajdowały się naklejki z nazwami firm - prawdopodobnie właścicieli automatów. Nie pamiętał nazw tych firm. Na automatach nie było oznaczeń z numerem zezwolenia i numerem poświadczenia rejestracji. W związku z powyższym przystąpił do przeprowadzenia eksperymentu na ww. urządzeniach. W toku eksperymentu stwierdził, że oba urządzenia eksploatowane są w celach komercyjnych, a gra na nich ma charakter losowy. Ponadto na jednym z urządzeń możliwe jest uzyskanie wygranej - w tym przypadku była to wygrana pieniężna. Z uwagi na brak zezwolenia urządzenia zatrzymano.

Ponadto do akt postępowania włączono dwie opinie mgr inż. R. R. - biegłego sądowego z informatyki, telekomunikacji i automatów do gier Sądu Okręgowego w C., z których wynika, że gry rozgrywane na ww. automatach APEX o nr (...) i (...) spełniały kryteria gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Biegły stwierdził, że automaty APEX o nr (...) i (...) były urządzeniami elektronicznymi, w których zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym. Gry rozpoczynały się od naciśnięcia klawisza Start, wskutek czego zaczynało się obracanie bębnów z symbolami (lub losowanie kart w grze Poker), które zatrzymywały się samoczynnie. Ich wzajemne ustawienie i wynik w momencie zatrzymania był losowy i niezależny od zręczności grającego lub jego zdolności psychomotorycznych. Jeżeli symbole na poszczególnych bębnach (lub karty w grze Poker) utworzyły określoną w planie gry kombinację w danych liniach, to grający otrzymywał wygraną w postaci punktów dopisywanych do licznika Bank. Grający jednak nie miał realnego wpływu na to, w jakiej konfiguracji zatrzymają się i ułożą symbole skutkujące wygraną. Na automatach tych możliwe było też prowadzenie gry w formie automatycznej poprzez przytrzymywanie klawisza Start - kolejne gry odbywały się bez wpływu grającego na przebieg gry. Ponadto zainstalowane w automatach oprogramowanie umożliwiało wypłatę wygranych, bowiem w automatach zainstalowany był hopper służący do wypłaty wygranych. Biegły stwierdził, że wyposażenie automatów umożliwiało prowadzenie działalności komercyjnej, a warunkiem ich uruchomienia było zakredytowanie ich przez grającego wybraną kwotą pieniędzy, za którą grający otrzymywał określoną liczbę punktów kredytowych na liczniku Kredyt przeznaczonych na prowadzenie gier losowych.

Na podstawie aktu oskarżenia z dnia 9 kwietnia 2015 r. ustalono, że M. D. została oskarżona m.in. o to, że w ramach działalności gospodarczej o nazwie "B" prowadziła gry na dwóch automatach do gier losowych, tj. od dnia 25 marca 2013 r. do dnia 28 października 2013. na urządzeniu o nazwie Apex nr (...) stanowiącym własność Spółki "C" oraz od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia 28 października 2013 r. na urządzeniu o nazwie Apex nr (...) stanowiącym własność firmy (...) K. P. bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ust. 1 u.g.h. tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s.

W trakcie postępowania Naczelnik uzyskał również od Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. umowę spółki cywilnej "B" z siedzibą w B. oraz aneks do umowy z dnia 19 września 2004 r., z których wynika, że wspólnikami spółki cywilnej od dnia 19 września 2004 r. są M. D. i R. D.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Naczelnik Urzędu Celnego (...) w Ł. decyzją z dnia 12 maja 2016 r. wymierzył wspólnikom spółki cywilnej "B" M. D., R. D. karę pieniężną w łącznej kwocie 24 000 zł z tytułu urządzania gier na dwóch automatach poza kasynem gry.

Od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. w imieniu skarżących odwołanie wnieśli pełnomocnicy.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji.

W skardze do skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. D. i R. D. zarzucili naruszenie:

- art. 121 § 1 i art. 122 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań, które winny zmierzać do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, podczas gdy analiza materiału dowodowego zebranego w tym w szczególności zeznań świadków prowadzi do wniosków, że skarżący ani zatrudnieni pracownicy nie urządzali gier na automatach, a jedynie wynajmowali (wydzierżawiali) powierzchnię w swoim lokalu, na której inne podmioty (najemcy) wstawiły urządzenia do gier będących własnością innych podmiotów, a nie skarżących, a ponadto skarżący nie dokonywali żadnych czynności związanych z organizowaniem, bądź urządzaniem gier, obsługiwaniem urządzeń, czy objaśnieniem zasad funkcjonowania urządzeń znajdujących się w lokalu, a zatem nie może być uznani za urządzających gry na automatach w rozumieniu u.g.h.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (tj. administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej).

W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokami: z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 691/17, z dnia 3 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 883/17 oraz sygn. akt III SA/Łd 884/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - po rozpoznaniu skarg M. D. i R. D. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia: (...), (...) oraz (...) w przedmiocie wymierzenia M. D. i R. D. kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry - uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie wymierzenia M. D. i R. D. kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 24 000 zł.

Powołane powyżej wyroki WSA w Łodzi są nieprawomocny. Podkreślić należy, że rozpoznawana sprawa dotyczy kontroli przeprowadzonych w restauracji "A" w B. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego (...) w Ł., a ponadto zarzuty skargi są takie same jak w tej sprawie.

Wobec powyższego, zdaniem sądu celowym jest zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowań w sprawach o sygn. akt: III SA/Łd 691/17, III SA/Łd 883/17 oraz III SA/Łd 884/17.

Wzgląd bowiem na jednolitość orzecznictwa sądowego oraz ekonomię procesową przemawia za tym, by do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia ww. spraw, postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.

a.k.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.