Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1785646

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 8 września 2015 r.
III SA/Łd 582/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odrzucić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 582/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, z powodu nieusunięcia braków formalnych skargi.

Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 sierpnia 2015 r. (potwierdzenie odbioru przesyłki - k nr 38 akt sądowych).

W dniu 26 sierpnia 2015 r. Z.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że niezłożenie w wyznaczonym przez sąd terminie dwóch odpisów skargi nie było spowodowane jego winą. Wskazał, że w dniu 22 czerwca 2015 r. otrzymał przesyłkę z sądu, która zawierała tylko jedno wezwanie, tj. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na powyższe wezwanie skarżący niezwłocznie odpowiedział wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W kopercie nie było innych wezwań, gdyby bowiem były, zwłaszcza dotyczące tak drobnej sprawy, jak przesłanie kopii skargi, na pewno by na nie odpowiedział. Zdaniem skarżącego trudno jest wskazać racjonalny powód, dla którego odpowiedziałby tylko na jedno z wezwań sądu tym bardziej, że niniejsza sprawa jest dla niego ważna, ponieważ dotyczy gospodarstwa rolnego, stanowiącego jedyne źródło utrzymania. Wyjaśnił ponadto, że niniejszy wniosek złożył w ustawowym terminie 7 dni liczonym od ustania przeszkody. Podał, że "o problemie i jego rozwiązaniu dowiedział się dopiero od pełnomocnika z urzędu. Ze względu jednak na dużą odległość miejsca zamieszkania od Ł. oraz sezon żniw (gospodarstwo rolne prowadzi samodzielnie, nie zatrudnia nikogo do pomocy, a płody muszą być zebrane natychmiast gdy będą do tego gotowe - inaczej tracą na jakości a przez to i cenie), niniejszy wniosek składa w najszybszym możliwym terminie". Podkreślił, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi nie było zawinione - właściwe wezwanie po prostu nie zostało mu doręczone. Nie sprawdzał zawartości koperty przy listonoszu, podpis został złożony na elektronicznym wyświetlaczu, na którym nie było informacji, co zawiera przesyłka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Wniosek podlega odrzuceniu.

Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.)- dalej p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu.

Zgodnie natomiast z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

W niniejszej sprawie terminem, w którym należało przyjąć, że ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, był dzień 4 sierpnia 2015 r., kiedy to doręczono ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2015 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieusunięcia braków formalnych skargi. W terminie siedmiu od tej daty, tj. od dnia 5 sierpnia 2015 r. do dnia 11 sierpnia 2015 r. (wtorek) strona lub jej pełnomocnik mógł skutecznie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi skarżący złożył osobiście dopiero w dniu 26 sierpnia 2015 r.

W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi złożony w dniu 26 sierpnia 2015 r., jako spóźniony podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Podkreślić należy, że sąd odrzucając jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu, nie ocenia przesłanek uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej.

Na marginesie powyższych rozważań wskazać jedynie należy, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony (pełnomocnika) do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679

Obiektywny miernik staranności, o którym mowa powyżej jest podwyższony w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W takiej sytuacji bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez takiego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym.

W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany był przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika w osobie adwokata M. M. Z akt sprawy wynika, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik zapoznał się z aktami niniejszej sprawy w dniu 23 lipca 2015 r. (k nr 25 akt sądowych), a w dniu 4 sierpnia 2015 r. został mu skutecznie doręczony odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2015 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieusunięcia przez skarżącego braków formalnych skargi. W dniu 26 sierpnia 2015 r. skarżący osobiście złożył wniosek o przywrócenie braków formalnych skargi, w którym nie wskazał jednoznacznie daty, w której nastąpiło ustanie przyczyny uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Mając jednak na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, a w szczególność fakt, że skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego należało przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 4 sierpnia 2015 r. natomiast wniosek o przywrócenie uchybionego terminu skarżący złożył dopiero w dniu 26 sierpnia 2015 r.

Podkreślić bowiem należy, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika procesowego, który zawodowo trudni się reprezentacją uczestników postępowania w ramach udzielonego pełnomocnictwa obowiązuje podwyższony standard staranności. Profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest zatem do szczególnej dbałości (staranności) o interesy swoich mocodawców. Uchybienia pełnomocnika procesowego są uchybieniami strony, gdyż pełnomocnik działa w imieniu strony i na jej rzecz. Terminowe zatem dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu sądowym jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za ich treść i formę, ale i skuteczność formalną.

Z powyższych względów na podstawie art. 88 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w postanowieniu.

k.p.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.