Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 778006

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 27 sierpnia 2010 r.
III SA/Łd 382/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) znak (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia

1)

przyznać B. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi,

2)

odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie R.A.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 22 maja 2010 r. B. J. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) (znak (...)) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie, na żądanie Sądu, wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".

W uzasadnieniu wniosku wskazała na swoją trudną sytuację materialną podnosząc, iż utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości netto 563 zł, gdyż ok. 230 zł podlega egzekucji komorniczej. Podniosła także, iż wspólnie z mężem ciążą na niej zobowiązania w stosunku do Skarbu Państwa w wysokości ok. 80.000 zł oraz w stosunku do spółdzielni mieszkaniowej w wysokości ok. 40.000 zł Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem J. J. Skarżąca jest właścicielką mieszkania spółdzielczego o powierzchni 80 m2, nie posiada ponadto żadnych innych nieruchomości. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 927,42 zł; świadczenie emerytalne w kwocie 1.600,00 zł oraz dochody z tytułu prowadzonej przez J. J. działalności gospodarczej w wysokości ok. 1.600,00 zł. Daje to łączny dochód w wysokości ok. 4.127,42 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 2.060 zł Oświadczyła także, że nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.

Uzasadnienie prawne

Referendarz Sądowy zważył, co następuje:

Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.

Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Należało także mieć na uwadze, że część dochodów skarżącej podlega zajęciu komorniczemu. Zgodnie z oświadczeniem ciążą na niej także zobowiązania na rzecz Skarbu państwa w wysokości 80.000 zł oraz na rzecz spółdzielni mieszkaniowej w kwocie 40.000 zł.

Z drugiej jednak strony - w ocenie referendarza - w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym skarżącej zamykają się kwotą ok. 4.127,92 zł brutto (ok. 2.700 zł netto - zgodnie z wyliczeniami samej skarżącej). Skarżąca osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości ok. 927 zł brutto miesięcznie, a mąż skarżącej pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym również osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w kwocie 1.600 zł oraz z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 1.600 zł.

Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym skarżącej stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości (ok. 4.127 zł brutto), nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu zajmowana jest w związku z zajęciem komorniczym, skarżąca nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych.

W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie.

Wobec powyższego przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi.

Z kolei w ocenie referendarza wniosek skarżącej w części dotyczącej zwolnienia od ewentualnych innych kosztów sądowych nie zasługuje na tym etapie postępowania na uwzględnienie. Fakt zwolnienie skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zestawieniu z faktem, iż ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, pozwalają na przyjęcie, że ewentualna konieczność poniesienia tych kosztów w przyszłości nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącej i jej rodziny.

Wyjaśnić jednakże należy, że powyższe rozstrzygniecie nie wyłącza możliwości ubiegania się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy odnośnie innych dalszych kosztów na etapie dalszego postępowania, w przypadku zmiany sytuacji majątkowej skarżącej, pogorszenia się jej statusu materialnego.

Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.