Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2688568

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 19 czerwca 2019 r.
III SA/Łd 271/18
Zwolnienie od zajęć służbowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby w Policji

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek.

Sędziowie Asesor: NSA Irena Krzemieniewska (spr.), WSA Małgorzata Łuczyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia

1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia (...), nr (...);

2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.

na rzecz skarżącego G. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), nr (...) Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty G. K. 20% uposażenia za okres od dnia 1 września 2016 r. do dnia 1 czerwca 2017 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Orzeczeniem z dnia (...), nr (...) Komisja Lekarska podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w Ł. uznała G. K. za trwale niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji. Jednocześnie w pkt 13 orzeczenia określono, że "związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby: nie istnieje". Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 31 maja 2016 r.

Rozkazem personalnym z dnia (...), nr (...) Komendant Powiatowy Policji w R., działając na podstawie art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.) oraz § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644), zwolnił z dniem 1 czerwca 2016 r. G. K. od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby w Policji.

Rozkazem personalnym z dnia (...) nr (...) Komendant Powiatowy Policji w R. zwolnił z dniem (...) G. K. z uposażeniem zasadniczym w wysokości 2 360 zł z zajmowanego stanowiska i przeniósł do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w R.

W dniu 2 sierpnia 2016 r. G. K. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w R. z wnioskiem o wypłatę zaległego uposażenia, tj. za opóźnienie od dnia następującego po dniu wymagalności do dnia zapłaty oraz wypłacanie uposażenia w kolejnych miesiącach w prawidłowej wysokości, czyli 100% uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia o charakterze stałym i innych należności pieniężnych należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Podał, że brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej, która uzasadniałby obniżenie wynagrodzenia do 80% z uwagi na uzyskanie przez funkcjonariusza orzeczenia o trwałej niezdolności do służby w Policji.

W piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek z dnia 2 sierpnia 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w R. wyjaśnił odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSP 16/13, że orzeczenie komisji lekarskiej MSWiA o trwałej niezdolności do służby, powodujące zwolnienie od zajęć służbowych - jest dokumentem równoważnym zwolnieniu lekarskiemu w tym sensie, że funkcjonariusz nie musi przedstawiać organowi zwolnienia lekarskiego. G. K. uznano za funkcjonariusza przebywającego na zwolnieniu chorobowym, do którego mają zastosowanie przepisy o uposażeniu policjanta w czasie choroby, a w szczególności art. 121b ust. 1 oraz ust. 5 i 6 ustawy o Policji.

W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia. Przepis art. 121b ust. 5 i ust. 6 ustawy o Policji zawiera zamknięty katalog przypadkówów, kiedy policjant zachowuje prawo do 100% uposażenia w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Wśród wyżej wymienionych wypadków uprawnienia funkcjonariuszy do 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniach lekarskich następują wtedy, gdy choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji). Pojęcie choroby powiązane jest z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). Zgodnie z tym przepisem za chorobę uznaje się chorobę spowodowaną działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku służby albo chorobę, która została wymieniona w wykazie chorób pozostających w związku z pełnieniem służby, tj. załączniku nr 1 do rozporządzenia MSWiA z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 866). W rozporządzeniu MSWiA z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1723), w załączniku nr 1 zamieszczony został wykaz chorób, o których mowa w art. 20 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.), tj. wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej, natomiast w załączniku nr 2 zamieszczony został wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach, oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia. Organ podkreślił, że stwierdzone u G. K. schorzenia figurują w cyt. powyżej rozporządzeniu MSWiA z dnia 29 września 2005 r., tj. w załączniki nr 2 pkt 2 i 11. Jednakże jedynie choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, tzw. choroba zawodowa uprawnia do zachowania 100% uposażenia na podstawie art. 125b ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o Policji. Z uwagi zatem na fakt, że w przypadku strony związek rozpoznanego schorzenia (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby - nie istnieje, za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, począwszy od dnia 1 czerwca 2016 r. stronie przysługuje 80% uposażenia.

Od powyższego pisma G.K. wniósł odwołanie. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. decyzja zostałą utrzymana w mocy. G. K. decyzję organu odwoławczego zaskarżył do WSA w Łodzi. WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r. III SA/Łd 80/17 oddalił skargę. Skarżący wniósł następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz rozkaz personalny II instancji i decyzję I instancji.

W dniu 14 czerwca 2017 r. G. K. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w R. z wnioskiem o wypłatę zaległego uposażenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następującego po dniu wymagalności do dnia zapłaty za miesiące począwszy od 1 września 2016 r. do dnia 1 czerwca 2017 r.

Pismem datowanym na 21 czerwca 2017 r. Komendant Powiatowy Policji w R. poinformował o braku podstaw do wszczęcia postępowania z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną z dnia (...), a ponowiony wniosek dotyczy tej samej sprawy, lecz różniącej się tylko okresem, co do którego wnioskodawca domaga się wypłaty świadczenia uzupełniającego.

W dniu 24 sierpnia 2017 r. G. K. wniósł zażalenie na "postanowienie" Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia (...) Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 § 1 w zw. z art. 61a § 1 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez zachowania wymagań formalnych, które powinny być dochowane przy stwierdzeniu odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego; art. 61a § 1 k.p.k. poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na skutek przyjęcia, że wniosek złożony przez skarżącego w dniu 14 czerwca 2017 r. dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, podczas gdy wniosek ten dotyczy okresu 1 września 2016 - 1 czerwca 2017 r., a wobec powyższego nie zachodzi tożsamość przedmiotowa spraw. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem nr (...) z dnia (...) Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismo z dnia 21 czerwca 2017 r. było jedynie pismem informacyjnym, w którym wyjaśniono, iż wypłata 20% uposażenia za dalsze okres tj. od września 2016 r. aż do dnia zwolnienia ze służby w czerwcu 2017 r. jest uzależniona od wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA. Wskazano także zasadność drugiego zarzutu, tj. uznano, że nie ma tożsamości spraw w sytuacji różnicy w okresach, za które strona żąda uzupełnienia uposażenia.

Decyzją z (...) nr (...) Komendant Powiatowy Policji w R. odmówił wypłaty 20% uposażenia z ustawowymi odsetkami za okres od 1 września 2016 r. do 1 czerwca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że orzeczeniem z dnia (...) Nr (...) Komisja Lekarska podlegała Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w Ł. uznała G. K. za trwale niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji. Jednocześnie w pkt 13 orzeczenia określono, że "związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby: nie istnieje".

Od powyższej decyzji G. K. złożył odwołanie, w którym wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez, doręczenie stronie pisma zatytułowanego decyzja bez podpisu osoby, która decyzję wydała, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez osobę nie mającą takich uprawnień,

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów, w szczególności brak wskazania, którym dowodem i dlaczego organ dał wiarę, który zaś odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 121b ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy również sytuacji, w których zostało wydane orzeczenie o trwałej niezdolności do służby w Policji, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że art. 121b ust. 1 ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy osoba przebywa na zwolnieniu lekarskim.

- art. 121 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że odwołujący dysponował orzeczeniem lekarskim MSWiA o trwałej niezdolności do służby w Policji, a inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki "zwolnienia od zajęć służbowych", a zatem uprawnia do uposażenia w wysokości 100%.

- art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o policji poprzez nieprawidłową wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że z treści tego przepisu wynika, że zwolnienie od zajęć służbowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej jest równoznaczne ze zwolnieniem od zajęć służbowych na podstawie zwolnienia lekarskiego w okresie choroby policjanta wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją nr (...) z dnia (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że kwestie uposażenia policjantów reguluje Rozdział 9 ustawy o Policji "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów". Zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Stosownie natomiast do treści art. 121b ust. 1 ustawy, w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia. Wyjątki od tej zasady ustawodawca przewidział w art. 121b ust. 5 i 6, kiedy to policjant zachowuje prawo do 100% uposażenia. Zgodnie z ust. 5 omawianego przepisu ma to miejsce w następujących przypadkach, kiedy policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu:

1. wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby,

2. choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby,

3. wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby,

4. choroby przypadającej w czasie ciąży,

5. poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów,

6. oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania lekarskiego dawców krwi,

7. przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską.

Ponadto zgodnie z art. 121b ust. 6 ustawy, prawo do 100% uposażenia przysługuje również, wtedy gdy policjant został zwolniony od zajęć służbowych:

1) podczas oddelegowania do pełnienia służby poza granicami państwa w kontyngencie policyjnym, o którym mowa w art. 145a ust. 1 pkt 1-3,

2) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez policjanta czynności służbowych, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ,

3) na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych, życia, mienia lub bezpieczeństwa obywateli.

G. K. na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia (...) został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji, przy czym związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 31 maja 2016 r. W konsekwencji powyższego orzeczenia, rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) Komendant Powiatowy Policji w R., zwolnił G. K. z dniem 1 czerwca 2016 r. od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Ponadto rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) policjant został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w R. Zgodnie z art. 121b ust. 1 ustawy, w takiej sytuacji policjantowi przysługuje uposażenie w wysokości 80%. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy, zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W niniejszej sprawie wypełniona została dyspozycja ww. przepisu. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem policjanta, że jego sytuacja, tj. zwolnienie od zajęć służbowych na skutek orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby w Policji, nie jest tożsama z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, o którym stanowi art. 121b ustawy. Orzeczenie komisji lekarskiej przesądza bowiem, że funkcjonariusz jest niezdolny do służby na skutek choroby, która w omawianym przypadku, jak ustaliła komisja lekarska nie ma związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W związku z powyższym policjant jest uprawniony do otrzymania 80% uposażenia.

Odnosząc się do zarzutu braku stosowanych podpisów organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja nr (...) Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia (...) zawierała wszystkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej przewidziane i wymagane przez ustawę. Została również opatrzona stosownym podpisem organu pierwszej instancji.

G. K. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisów tj. - art. 153 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie podczas gdy przepis ten dotyczy związania organu wyrokiem sądu administracyjnego w sprawie, w której wyrok był wydany, w niniejszej sprawie wyrok nie został jeszcze wydany, dlatego brak jest podstaw do zastosowania art. 153 p.p.s.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 121 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący dysponował orzeczeniem komisji lekarskiej MSWiA o trwałej niezdolności do służby w Policji, co jest równoznaczne w zaistnieniem przesłanki "zwolnienia od zajęć służbowych", a zatem uprawnia skarżącego do uposażenia w wysokości 100%,

- art. 121b ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy również sytuacji, w których zostało wydane orzeczenie o trwałej niezdolności do służby w Policji, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że art. 121b ust. 1 ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy osoba przebywa na zwolnieniu lekarskim,

- art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji poprzez nieprawidłową interpretację tego przepisu polegającą na przyjęciu, że z treści tego przepisu wynika, że zwolnienie od zajęć służbowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej jest równoznaczne ze zwolnieniem od zajęć służbowych na podstawie zwolnienia lekarskiego w okresie choroby policjanta.

Z uwagi na powyższe wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący wniósł także o uchylenie decyzji organu I instancji w całości. W skardze wniesiono także o zawieszenie postępowania z uwagi na postępowanie przed NSA.

W uzasadnieniu skargi przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że racjonalny ustawodawca w art. 121b ust. 1 ustawy o Policji dokonał rozróżnienia i wskazał, że dyspozycją tego przepisu są objęte jedynie zwolnienia lekarskie. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie również sytuacji, gdy funkcjonariusz jest zwolniony od służby z powodu uzyskania orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, to ująłby to chociażby w sposób opisany w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wskazując, że chodzi o sytuację gdy policjant jest zwolniony od zajęć służbowych m.in. z powodu choroby. Za niemożliwością stosowania art. 121b ust. 1 ustawy o Policji w niniejszej sprawie przemawia fakt, że przepisy dotyczące wynagrodzeń zawsze należy interpretować ściśle, tym bardziej że art. 121b ust. 1 stanowi lex specialis w stosunku do art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Skoro art. 121b ust. 1 stanowi, że tylko w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia, to nie można z tego wyprowadzać wniosków, że również osoba dysponująca orzeczeniem komisji o trwałej niezdolności do pracy powinna otrzymywać uposażenie w tej wysokości.

Ponadto skarżący podkreślił, że zgodnie z treścią art. 121c ust. 1 ustawy o Policji okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie skarżący nie posiada zaświadczenia, o którym mowa w art. 121c ust. 1 ustawy o Policji. Gdyby natomiast ustawodawca miał na celu zrównanie zwolnienia lekarskiego z orzeczeniem komisji lekarskiej, niewątpliwie dałby temu wyraz w treści tego przepisu, czego jednakże nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia (...) zawieszono postępowanie z uwagi na postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną w podobnej sprawie pod względem prawnym i faktycznym.

Postawieniem z dnia (...) podjęto zawieszone postępowanie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia (...) utrzymujący w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia (...) w przedmiocie odmowy wypłaty G. K. 20% uposażenia za okres od 1 września 2016 r. do 1 czerwca 2017 r.

Podstawę materialnoprawną w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t.Dz. U. z 2016 r. poz. 1782).

W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionował decyzję organu odmawiającą mu wypłaty 20% uposażenia (czyli wyrównania do 100% uposażenia) za okres od 1 września 2016 r. do 1 czerwca 2017 r. w związku ze zwolnieniem policjanta z dniem 2 czerwca 2016 r. od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby oraz zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w R. Zdaniem skarżącego organy błędnie interpretują art. 121b ust. 1 ustawy o Policji przyjmując, że zwolnienie od zajęć służbowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby w Policji jest równoznaczne zwolnieniu od zajęć służbowych na podstawie zwolnienia lekarskiego.

Na wstępie należy przypomnieć, że stosunek prawny funkcjonariusza Policji łączącego go z Policją ma charakter stosunku służbowego, w którym prawa i obowiązki są dokładanie określone w ustawie o Policji. Cechą tego stosunku prawnego jest, że policjant zobowiązuje się pełnić służbę z narażeniem życia lub zdrowia oraz podlegać szczególnej, wzorowanej na wojskowej dyscyplinie służbowej, a nadto znosić szczególne ciężary służby nieznane innym rodzajom zatrudnienia takie jak np. ograniczenia działalności związkowej (art. 67 ustawy o Policji), ograniczenia w działalności politycznej (art. 63 ustawy o Policji). W zamian za pełnienie służby funkcjonariusz otrzymuje uposażenie wraz z dodatkami. Przepisy o uposażeniu posiadają charakter ochronny, ponieważ określają one zasady na mocy, których funkcjonariusz otrzymuje świadczenie za wykonywaną szczególną służbę na rzecz Państwa. Stąd przepisy umożliwiające ograniczenia w zakresie otrzymywania uposażenia lub dodatków o charakterze pieniężnym powinny być wykładane w sposób wąski (por. wyrok NSA z 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK1314/11).

Dotyczy to szczególnie zasad związanych z obniżaniem uposażenia podczas zwolnienia z zajęć służbowych. W tym zakresie ogólną zasadę statuuje art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, wedle którego policjant w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Powyższy przepis zawiera regulację szczególną w stosunku do norm kształtujących ogólne zasady kształtowania uprawnień do uposażenia i innych świadczeń należnych funkcjonariuszowi Policji. Orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że ww. przepis posiada charakter ochronno-gwarancyjny (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1112/11, z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 90/12, z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1914/12). Policjantowi, który nie wykonuje obowiązków służbowych, w związku z zaistnieniem wskazanych okoliczności, co do zasady gwarantuje on prawo do otrzymywania świadczeń pieniężnych związanych ze służbą w wysokości należnej na ostatnio zajmowanym stanowisku. Ustawodawca wprowadzając regułę, że funkcjonariusz Policji m.in. w okresie zwolnienia od zajęć służbowych zachowuje prawo do świadczeń w dotychczasowej wysokości, od tej ogólnej zasady wprowadził określone odstępstwa. Takie odstępstwa - jako wyjątki od zasady stabilności wysokości świadczenia w okresach ochronnych - muszą być, o czym była już mowa - stosowane i interpretowane w sposób ścisły zgodnie ich brzmieniem. Niedopuszczalne są takie zabiegi interpretacyjne, które prowadzą do sformułowania dodatkowych przesłanek - pozytywnych lub negatywnych - mogących w konsekwencji prowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw przyznanych przez ustawę. Nie można więc, interpretując przepisy przewidujące określone uprawnienia czy gwarancje, wprowadzać warunków zaostrzających, jeżeli sam ustawodawca tego nie uczynił. W pewnych granicach uznaje się możliwość przyznania uprawnienia bez wyraźnej dyspozycji ustawowej, ale wyklucza się całkowicie dopuszczalność nałożenia obowiązku lub pozbawienia uprawnień bez wyraźnej podstawy prawnej.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że podstawą obniżenia G. K. uposażenia za wskazany w zaskarżonych decyzjach okres był fakt, że orzeczeniem z dnia (...) Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w Ł. został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji. W związku z powyższym jego bezpośredni przełożony rozkazem personalnym z dnia (...) na podstawie art. 6f ustawy o Policji zwolnił go od wykonywania zajęć służbowych na okres do zwolnienia ze służby. Funkcjonariusz został też tego samego dnia zwolniony ze stanowiska i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w R.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby nie może być zrównane ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Orzeczenie to wydawane jest w celu stwierdzenia, czy funkcjonariusz ze względu na stan zdrowia może dalej pozostawać w służbie, czy też utracił zdolność do jej pełnienia. W przypadku stwierdzenia przez komisję lekarską całkowitej trwałej niezdolności do służby, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, konsekwencją jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Tak daleko idących skutków nie wywołuje zwolnienie lekarskie z powodu czasowej niezdolności do służby. Już z tej przyczyny nieuprawnione jest zrównanie orzeczenia właściwej komisji lekarskiej ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Orzeczenie o całkowitej trwałej niezdolności do służby nie może też być podstawą do ustalenia wysokości wypłaty uposażenia za zwolnienie lekarskie.

Z powołanej przez organy orzekające w sprawie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 16/13 wynika tylko, że osoba uznana za niezdolną do służby przez właściwą komisję lekarską nie musi przedstawiać dodatkowo zaświadczeń lekarskich potwierdzających chorobę po wydaniu orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby. Bowiem na podstawie tego orzeczenia nie może być dopuszczona służby, a to z kolei powoduje obowiązek organu zwolnienia jej od zajęć służbowych. Sama natomiast uchwała rozstrzygała o dacie, od której należy liczyć bieg terminu okresu ochronnego w sytuacji, w której policjant przebywał w okresie przed wydaniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby na licznych zwolnieniach tj. stosowaniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Uznać zatem należy, że jeśli ustawodawca chciał zrównać sytuację funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim z powodu czasowej niezdolności do pełnienia służby z sytuacją funkcjonariusza, wobec którego właściwa komisja lekarska orzekła o całkowitej niezdolności do służby to taką regulację zawarłby w art. 121b ustawy o Policji. Skoro takiej regulacji wskazany przepis nie zawiera, to zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji przysługuje uposażenie w wysokości 100%.

Na koniec należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. Rację ma skarżący, wskazując, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w zakresie tej samej sprawy - tożsamej pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2013 r. I OSK 345/12).

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. a.l.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.