Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1523019

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 19 marca 2014 r.
III SA/Łd 158/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski.

Sędziowie: WSA Ewa Alberciak (spr.), NSA Irena Krzemieniewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. M. - P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) r. nr 68/2013/RED w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 z późn. zm.) odmówił T. M. - P. umorzenia odsetek naliczonych na dzień 1 października 2013 r. od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.

Powyższa decyzja została doręczona T. M.-P. w dniu 20 listopada 2013 r.

W dniu 5 grudnia 2013 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) T. M.-P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia (...), nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 123 i art. 83b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja z dnia (...) została doręczona skarżącej w dniu 20 listopada 2013 r., natomiast w dniu 9 grudnia 2013 r. do organu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nadany został w za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 5 grudnia 2013 r. Ze zestawienia powyższych dat wynika, że wniosek został złożony po upływie przewidzianego w ustawie terminu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że wniosek o ponowne rozpoznania sprawy został złożony z uchybieniem przewidzianego w ustawie terminu, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012. 270) - dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej nie naruszył przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 83 ust. 4 ustawy, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 83b ust. 1 cytowanej ustawy, jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 129 § 2 k.p.a.). W myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Skoro do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, to przepis art. 134 k.p.a. ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Art. 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 584).

Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060).

Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art.129 § 2 k.p.a.). Rozpoznanie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby naruszenie wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Przy czym pamiętać należy, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Kluczowe znaczenie ma zatem dokładne (staranne) ustalenie daty doręczenia decyzji, od której należy liczyć termin do wniesienia środka zaskarżenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z akt sprawy bezspornie wynika, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 20 listopada 2013 r. Powyższe skarżąca potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.

Tym samym 14-dniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg od dnia 21 listopada 2013 r., a upłynął w dniu 4 grudnia 2013 r. (środa). Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożył środka zaskarżenia. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadała w urzędzie pocztowym w dniu 5 grudnia 2013 r.

Skoro na dokumencie urzędowym, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, została wskazana data odbioru przesyłki, tj. 20 listopada 2013 r., a na kopercie załączonej do wniosku data nadania przesyłki do organu, to trudno uznać twierdzenie skarżącej za prawdziwe, że nie uchybiła terminowi do złożenia wniosku. W wyroku z dnia z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1493/10, LEX nr 784355, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). Pogląd ten w pełni podziela sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) wniesiony został przez skarżącą z uchybieniem terminu.

Za niezasadne zatem należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 134 k.p.a. oraz art. 127 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

k.ż.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.