III SA/Łd 102/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2646181

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2019 r. III SA/Łd 102/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek.

Sędziowie: WSA Małgorzata Łuczyńska, NSA Irena Krzemieniewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2017 rok

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia (...) nr (...);

2. zasądza od Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej A. T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), nr (...) wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a.; art. 19 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz.UE.2014.L.181.48) - dalej: rozporządzenie 640/2014; art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1936)- dalej: ustawa PROW; § 2 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 7, pkt 8, pkt 10 lit.b, § 6 ust. 1, § 7, § 9, ust. 1, ust. 2, § 11 ust. 1, § 12 ust. 1, ust. 3, § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 370 z późn. zm.)- dalej: rozporządzenie z 2015 r.; § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 kwietnia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 807)- dalej: rozporządzenie z 2017 r.; § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 września 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1775) - dalej: rozporządzenie z 15 września 2017 r., Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia (...), nr (...) orzekającą o odmowie przyznania A.T. płatności ekologicznej na rok 2017 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariant:5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji oraz odmówił kwoty przeznaczonej na refundacje kosztów transakcyjnych na rok 2017.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 31 maja 2017 r. A.T. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o przyznanie płatności na rok 2017, w tym płatności ekologicznej oraz o przyznanie kosztów transakcyjnych na rok 2017. Wnosząc o powyższe płatności strona zadeklarowała realizację wariantu 5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji na powierzchni 95,22 ha. Jednocześnie strona złożyła oświadczenie zwierzętach zadeklarowanych do płatności do bydła (17 sztuk), oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do krów (15 sztuk), a nadto trzy zaświadczenia o liczbie koni, w tym dwa z przedłożonych oświadczeń wystawione przez A, nie zostały podpisane przez uprawniony podmiot. Ponadto w wyżej wskazanych dwóch zaświadczeniach brak jest nr PESEL strony wnioskującej o płatność, a podany nr REGON nie należy do ww. Z uwagi na powyższe zaświadczenia te nie zostały uwzględnione w toku postępowania administracyjnego, a wymienione w nich zwierzęta nie zostały uwzględnione przy wyliczana wskaźnika DJP (duże jednostki przeliczeniowe) stanowiącego sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia z 2015 r. Osiągnięty przez skarżącą wskaźnik DJP wyniósł 23,62900.

Następnie decyzją z (...) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmówił przyznania A.T. płatności ekologicznej na rok 2017 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariant:5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji oraz odmówił kwoty przeznaczonej na refundacje kosztów transakcyjnych na rok 2017 z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawczynię warunków ustawowych do otrzymania wnioskowanych płatności, to jest posiadania zwierząt w ilości co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia 640/2014.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie, w którym wskazała, iż zakwestionowane przez organ zaświadczenia A zostały przez nią złożone wraz z wnioskiem o płatność w dniu 31 maja 2017 r. Tym samym skoro organ administracji miał wątpliwość, co do ich poprawności pod względem formalnym, to uwzględniając fakt, iż zawity termin na złożenie zaświadczenia o liczbie koni, o którym mowa w § 9 pkt 12 rozporządzenia z 2015 r., upływał w dniu 31 października każdego roku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. był zobowiązany do poinformowania skarżącej o stwierdzonych nieprawidłowościach i wezwać ją do poprawienia tych dokumentów, zgodnie z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, gdyż w ocenie skarżącej miały one charakter oczywistego błędu, który pozostawał bez wpływu na merytoryczną treść wniosku. Ponadto skarżąca podkreśliła, iż organ wystawiający powyższe zakwestionowane zaświadczenia jest osobą prawną, nad którą nadzór sprawuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a tym samym nie powinna ponosić odpowiedzialności za nieprawidłowe sporządzenie dokumentów przez pracownika administracji publicznej. Skarżąca oświadczyła także, ze pomimo stwierdzonych nieprawidłowości spełnia warunki do otrzymania wnioskowanych płatności, gdyż wbrew stanowisku organu I instancji, posiada liczbę zwierząt, których liczba w przeliczeniu osiąga co najmniej 0,3 DJP. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił dotychczasowe ustalenia faktyczne sprawy oraz przywołał przepisy prawne regulujące kwestie przedmiotowych płatności ekologicznej, w szczególności rozporządzenia z 2015 r. Dalej organ odwoławczy, przytaczając treść § 9 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r., wskazał, iż jednym z warunków otrzymania płatności ekologicznej w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 (w tym pakietu 5) płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów:

1) utrzymywanych zgodnie z przepisami wymienionymi w ust. 1, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 oraz 6 i 12, z wyłączeniem gruntów, o których mowa w ust. 14 i 14a, lub

2) których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach wszystkich realizowanych pakietów, z wyłączeniem gruntów:

a) ornych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach: pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2 i 8, wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b,

b) o których mowa w ust. 2a, 14 i 14a. Przy czym jak wskazał organ, stosownie do treści § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia z 2015 r. przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia z 2015 liczbę DJP oblicza się jako sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, które są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego w ust. 9, przy czym liczba zwierząt jest: 1) ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz, owiec i świń; 2) ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b-w przypadku koni;

3) wskazana w wykazie, o którym mowa w art.

17 ust. 1 pt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 209 r. o rolnictwie ekologicznym-w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 2. Ponadto, jak wynika z § 9 ust. 12 rozporządzenia z 2015 r., zaświadczenie, o którym mowa w pkt 1 lit. b (to jest zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję-w przypadku koni), rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji, w terminie do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż skarżąca wraz z złożonym w dniu 31 maja 2017 r. wnioskiem o przyznanie przedmiotowej płatności ekologicznej, złożyła dwa zaświadczenia wystawione przez A z siedzibą w W., które to zaświadczenia nie został podpisane przez upoważniony podmiot. Ponadto umieszczony na przedmiotowych zaświadczeniach nr REGON nie należał do skarżącej. Na powyższych dokumentach brak było także nr PESEL skarżącej. Tym samym wskazane wyżej dokumenty nie mogły zostać uwzględnione, a wyliczenie wskaźnika DJP nastąpiło na podstawie danych zawartych w rejestrach zwierząt gospodarskich oznakowanych dostępnych organowi z urzędu i danych zawartych w zaświadczeniu wydanym przez B w K. W oparciu o powyższe organ ustalił, że skarżąca nie spełnia warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów: 1) utrzymywanych zgodnie z przepisami wymienionymi w ust. 1, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Uwzględniając bowiem zadeklarowaną do wniosku o płatność powierzchnię 95,22 ha, minimalne DJP warunkujące przyznanie płatności ekologicznej ramach pakietu 5 wynosi 28,566 (95,2 ha x 0,3 na hektar). Tymczasem jak już wcześniej wskazano wskaźnik DJP skarżącej wyniósł 23,62900, co oznacza, że skarżąca nie spełniła warunku otrzymania płatności ekologicznej na rok 2017.

Odnośnie zarzutu niewezwania skarżącej, na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy PROW w zw. z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 640/2014, do uzupełnienia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie załączonych do wniosku zaświadczeń A z siedzibą w W., organ odwoławczy wywiódł, iż zróżnicowanie przez ustawodawcę materialno - prawnego terminu składania wniosku o przyznanie płatności ekologicznej - 31 maja (§ 17 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.) oraz procesowego terminu przewidzianego dla złożenia dokumentu uzupełniającego ten wniosek - zaświadczenia o posiadanych i wpisanych do rejestru koni- 1 października (§ 9 ust. 12 rozporządzenia z 2015 r.) skutkuje uznaniem, iż do tego drugiego nie znajduje zastosowania norma określona w art. 25 ustawy PROW. Co prawda w uzasadnieniu decyzji organu I instancji niewłaściwie wskazano, iż termin określony w § 9 ust. 12 rozporządzenia z 2015 r. jest terminem zawitym, a nie procesowym, niemniej jednak uchybienie o pozostaje bez pływu na wynik spawy, a skarżąca nie wnosiła o przywrócenie powyższego terminu. Natomiast złożone wraz z odwołaniem, w dniu 3 lipca 2018 r., zaświadczenie A z siedzibą w W. o liczbie posiadanych przez skarżącą koni uznać należy za oczywiście spóźnione, wniesione po terminie 31 października 2017 r. Ponadto, jak wskazał organu odwoławczy analiza treści art. 27 ust. 1 pkt 1-4 oraz ust. 2 ustawy PROW wskazuje na odmienne, zmodyfikowane zasady procesowe w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności, przenoszące ciężar udowodnienia faktów i przedstawienia dowodów je potwierdzających na stronę ubiegającą się o płatność. Ograniczone zostały również obowiązki procesowe organów procedujących w sprawie, które nie są zobowiązane do działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ograniczona także stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Tym samym skoro postępowanie w przedmiocie przyznania płatności ma charakter wnioskowy, a jego ramy zakreśla treść wniosku, którego złożenie stanowi uprawnienie beneficjenta, a nie jego obowiązek, to uznać należy, iż organ do którego wniosek jest kierowany, jest związany danymi w nim zawartymi. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wbrew stanowisku skarżącej stwierdzona w powyższym zakresie nieprawidłowość nie może zostać uznana za brak oczywisty, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. Z uwagi na powyższe, skoro skarżąca nie spełniała warunków przyznania płatności ekologicznej na rok 2017, to tym samym stosownie do treści § 16 rozporządzenia z 2015 r., nie przysługiwała jej płatność na refundację kosztów transakcyjnych na 2017 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w szczególności poprzez:

- nieuwzględnienie, ze skarżąca do wniosku z 31 maja 2017 r. o przyznanie płatności złożyła komplet dokumentów, w tym dwa zaświadczenia A z siedzibą w W., które co prawda zawierały wady formalne, jednakże do poprawienia których organy administracji publicznej procedujące sprawie były zobowiązane wezwać skarżącą, czemu zaniechały;

- nieuwzględnienie powyższych zaświadczeń przy wyliczaniu wskaźnika DJP, co skutkowo nieuzasadnioną odmową przyznania przedmiotowych płatności;

- naruszenie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o stwierdzonych nieprawidłowościach złożonego przez nią wniosku;

- uznanie, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zaświadczenia, o którym mowa w § 9 pkt 1 lit. rozporządzenia z 2015 r., w sytuacji, gdy w uzasadnieniu decyzji organu I instancji błędnie wskazano, iż termin dla tej czynności, określony w § 9 ust. 12 rozporządzenia jest terminem zawitym;

a nadto naruszenie prawa materialnego, to jest:

- § 9 ust. 12 rozporządzenia z 2015 r. poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy skarżąc złożyła w terminie niezbędne dokumenty, a organ nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia powstałych wątpliwości, co do złożonych załączników;

- art. 25 ust. 1 ustaw PROW poprzez zaniechanie niezwłocznego poinformowania skarżącej o stwierdzonych nieprawidłowościach i wskazanie na stwierdzone braki zakwestionowanych zaświadczeń dopiero decyzji organu I instancji;

- § 9 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r. poprzez jego błędną wykładnię i brak przyznania skarżącej płatności pomimo spełniania przez nią warunków rozporządzenia dotyczących realizacji zobowiązani a ekologicznego w ramach wariantu 5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji;

- rozporządzenia Rady (WE) z 28 czerwca 207 r. nr 834/207 poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy przy uwzględnieniu rzeczywistej liczby bydła i koni zgłoszonej do wniosku skarżącą z 31 maja 2017 r. przedmiotowe płatności winy zostać przyznane.

Z uwagi na powyższe uchybienia pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając przedstawił argumentację, która w jego ocenie czyni skargę zasadną.+

W odpowiedzi na skargę Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: p.p.s.a., w przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przy czym co istotne sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano, przedmiotem skargi A.T. uczyniła decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z (...) orzekające o odmowie przyznania skarżącej płatności ekologicznej na rok 2017 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariant:5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji oraz przyznania kwoty przeznaczonej na refundacje kosztów transakcyjnych na rok 2017.

Zasady i warunki przyznawania płatności ekologicznych uregulowane zostały w wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1936)- dalej: ustawa PROW, rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 370 z późn. zm.) - dalej: rozporządzenie ekologiczne.

Przy czym podkreślenia na wstępie wymaga, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ww. rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu aktualnym na dzień 21 kwietnia 2017 r., nadanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 kwietnia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 807).

Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W niniejszej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia 31 maja 2017 r. wystąpiła o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu:5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji, wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego.

Dalej wskazać należy, iż stosownie do § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów:

1) utrzymywanych zgodnie z przepisami wymienionymi w ust. 1, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 oraz 6 i 12, z wyłączeniem gruntów, o których mowa w ust. 14 i 14a, lub

2) których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art.

2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach wszystkich realizowanych pakietów, z wyłączeniem gruntów:

a) ornych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, spełniających warunki przyznania płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach:

- pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2 i 8,

- wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b,

b) o których mowa w ust. 2a, 14 i 14a.

Zgodnie z § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 pkt 2 i ust. 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:

a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec;

b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni.

Liczbę DJP oblicza się jako sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, które są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym liczba zwierząt jest:

1) ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz, owiec i świń;

2) ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b-w przypadku koni;

3) wskazana w wykazie, o którym mowa w art.

17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 2 (§ 9 ust. 10 pkt 1-3 rozporządzenia ekologicznego).

Na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego skarżąca do złożonego wniosku o płatność załączyła między innymi oświadczenie o zadeklarowanych do płatności 17 sztuk bydła, oświadczenie o z zadeklarowanych do płatności do 15 sztuk krów oraz trzy zaświadczenia o posiadanej liczbie koni, w tym jedno wystawione przez B w K. oraz dwa zaświadczenia wystawione przez A z siedzibą w W., które to zaświadczenia, co w sprawie bezsporne, nie spełniały warunków, o których mowa w § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego, zgodni z którym zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka;

2) w przypadku:

a) rolnika będącego osobą fizyczną lub jego małżonka - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli rolnik lub jego małżonek nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości;

b) rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

3) wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni.

Przy czym jak wynika z treści § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej Zakwestionowane przez organ dwa zaświadczenia A z siedzibą w W. nie zostały podpisane przez uprawniony podmiot, nie zawierały nr PESEL skarżącej, a wskazany w nich nr REGON nie należał do skarżącej. Tym samym nie zostały one uwzględnione przez organ administracji do wyliczenia wskaźnika DJP, co skutkowało nieuzyskaniem przez skarżąca minimalnego poziomu tego wskaźnika, który uwzględniając zadeklarowaną we wniosku powierzchnię 95,22 ha, wynosił w 28,566 (95,2 ha x 0,3 na hektar). Tymczasem wyliczony wskaźnik DJP skarżącej wyniósł 23,62900, co oznacza, że skarżąca nie spełniła warunku otrzymania płatności ekologicznej na rok 2017, a co za tym idzie nie spełniała także warunku do otrzymania kwoty przeznaczonej na refundacje kosztów transakcyjnych na rok 2017, która jak wynika z § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego przysługuje rolnikowi spełniającemu warunki otrzymania płatności ekologicznej w ramach danego pakietu.

Podkreślenia w tym miejscy wymaga również, że o nieuwzględnieniu ww. zaświadczeń A z siedzibą w W. skarżąca dowiedziała się dopiero z uzasadnienia decyzji organu I instancji o odmowie przyznania wnioskowanych płatności.

Dalej wskazać należy, iż dokonana przez Sad analiza stanowiska skarżącej wyrażonego we wniesionej skardze oraz w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również treść uzasadnień wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, pozwala na stwierdzenie, że zasadniczą kwestią sporną pozostaje, czy organ administracji publicznej dokonujący oceny formalnej wniosku skarżącej z dnia 31 maja 2017 r. o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017 oraz kwoty przeznaczonej na refundacje kosztów transakcyjnych na rok 2017, winien poinformować wnioskodawczynię, w trybie art. 25 ust. 1 ustawy PROW, o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie ww. dwóch zaświadczeń A z siedzibą w W., stanowiących obligatoryjny załącznik do złożonego wniosku, przed wydaniem merytorycznej decyzji w przedmiocie przyznania bądź też odmowy przyznania przedmiotowych płatności, wraz z wskazaniem na konsekwencje nieusunięcia dostrzeżonych braków.

W ocenie strony skarżącej zaniechanie organu w powyższej kwestii stanowiło zarówno naruszenie przepisów procedury administracyjnej w szczególności, wyrażonego w art. 7 k.p.a. obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy też zawartej w art. 9 k.p.a. zasady obowiązku informacyjnego organu, jak również naruszenie wskazanych przez stronę przepisów prawa materialnego.

Natomiast w ocenie organu administracji, za zasadnością zaskarżonego rozstrzygnięcia przemawia treść art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy PROW, z której wynika, iż w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy PROW, wynikające z k.p.a. obowiązki dowodowe organów administracji doznały istotnych ograniczeń poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę oraz ewentualnie innych uczestników postępowania. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów, nie jest więc zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. (por. wyrok NSA z 25 listopada 2016 r., II GSK 113/15; wyroki WSA w Białymstoku z 26 lutego 2019 r., I SA/Bk 719/18; WSA w Kielcach z 7 lutego 2019 r., I SA/Ke 409/18; WSA w Krakowie z 15 lutego 2018 r., I SA/Kr 9/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu nie sposób jednak pominąć treści art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy PROW, który stanowi, iż w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, lub w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Sąd stwierdza, iż wyżej wymieniony przepis nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zawiadomienia beneficjenta o stwierdzonych brakach o charakterze formalnym złożonego wniosku o płatność, jak i jego załączników, które stanowią integralną cześć wniosku, wraz ze wskazaniem na konsekwencje nieusunięcia stwierdzonych w tym zakresie nieprawidłowości, w terminie w jakim można dokonać poprawek, określonym w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. Przy czym jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych regulacja art. 25 ust. 1 ustawy PROW nie przyznają organom administracji kompetencji do określenia terminu na uzupełnienie wniosku, co oznacza, ze wystosowane w tym trybie do strony zawiadomienie nie pełni takiej funkcji jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz służy wyłącznie poinformowaniu strony o dostrzeżonych brakach. Co więcej z treści przywołanej wyżej normy prawnej nie wynika, by działania organu mogły modyfikować ostateczny termin do złożenia kompletnego wniosku (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 stycznia 2019 r., I SA/Go 532/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż wniosek skarżącej o przyznanie pomocy został złożony w ramach działania "rolnictwo ekologiczne", wymienionym w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy PROW. W związku z powyższym, znajdują do niego zastosowanie regulacje, o których mowa w ww. art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy PROW. Istotnym pozostaje również dla przedmiotowego rozstrzygnięcia, a na co Sąd już wcześniej wskazywał, iż ustawodawca, odrębnie uregulował w rozporządzeniu ekologicznym kwestie terminu przewidzianego na złożenie wniosku o przyznanie płatności ekologicznej oraz terminu przewidzianego do złożenia zaświadczenia po którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia, to jest zaświadczenia o liczbie posiadanych koni. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego wniosek o przyznanie płatności ekologicznej składa się do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co oznacza, iż wniosek ten należy złożyć do dnia 31 maja roku, w którym producent ubiega się o przyznanie płatności. Natomiast w myśl § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej.

W ocenie Sądu treść powyżej powołanych przepisów oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego wskazuje, iż skoro złożone przez skarżącą, wraz z wnioskiem w dniu 31 maja 2017 r., dwa zaświadczenia A z siedzibą w W., które to zaświadczenia, co podkreślić należy raz jeszcze stanowiły integralną część wniosku o płatność ekologiczną, obarczone były wadami, które uniemożliwiały ich uwzględnienie, a nadto stwierdzone nieprawidłowości, nie były uchybieniem w rozumieniu art. 64 § 1 k.p.a., to stosownie do powołanego wyżej art. 25 ust. 1 ustawy PROW organ administracji publicznej dokonując oceny formalnej złożonego wniosku, winien poinformować skarżącą o stwierdzonych uchybieniach oraz o skutkach ich nieuzupełnienia. Skoro bowiem określony prawem termin złożenia zaświadczenia o liczbie posiadanych koni upływał w dniu 31 października 2017 r., to po złożeniu przedmiotowego wniosku, to jest po dniu 31 maja 2017 r. skarżąca mogła usunąć stwierdzone nieprawidłowości wniosku, w tym załączonych do niego załączników, zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. Dopiero brak reakcji skarżącej na takową informację, upoważniał organ do rozpatrzenia wniosku na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów, w tym ww. dwóch zaświadczeń, które z uwagi na wskazane braki formalne, nie mogły zostać uwzględnione przy wyliczaniu wskaźnika DJP.

Tym samym w ocenie Sadu zaniechanie organu administracji w zakresie poinformowania skarżącej, w trybie art. 25 ust. 1 ustawy PROW o stwierdzonych nieprawidłowościach, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. k.ż.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.