III SA/Kr 866/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2579270

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2018 r. III SA/Kr 866/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner.

Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak (spr.), Maria Zawadzka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2018 r. nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta decyzją z dnia (...) 2018 r. znak: (...), na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180), § 2, § 3, § 4, § 5 rozporządzenia RM z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 - z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), odmówił przyznania skarżącej T. N. dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że złożony w dniu 27 lutego 2018 r. wniosek był niekompletny, zatem wezwano stronę do dostarczenia zaświadczenia o dochodach H. P. uzyskanych w okresie od listopada 2017 r. do stycznia 2018 r. oraz dokonania korekty w deklaracji o dochodach za ww. okres - pod rygorem odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Strona nie zastosowała się do treści wezwania w wyznaczonym terminie, zatem organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na rozpatrzenie sprawy zgodnie z żądaniem strony i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego.

W odwołaniu T. N. podniosła, że w związku z kłopotami jej wnuka H. P. z uzyskaniem wszelkich dokumentów zażądanych przez organ I instancji kategorycznie wycofuje tego wnuka z wniosku o dofinansowanie. Wskazała, że na wniosku podała 6 osób i tak ma zostać. Odwołująca wyjaśniła, że wnuk jest studentem, synem jej córki B. N. z nieformalnego związku z P. P., który to nieudany związek źle wpłynął na wnuka. Opisała swoje zaangażowanie w wychowanie wnuka, brak jego zaufania do rodziców oraz swoje relacje z nim. Wskazała też, że "ochraniając jego kłopoty ze studiami" kategorycznie wycofuje go z 7-dmiu ostatecznie podanych osób i zostawia 6 osób, tak, jak na początku zadeklarowała.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 czerwca 2018 r. znak: (...), działając na podstawie art. 4, art. 5, art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że na etapie rozpatrywania sprawy przez organ I instancji kwestia członków rodziny T. N. nie budziła żadnych wątpliwości. Skarżąca wskazała w swym wniosku, że w jej gospodarstwie domowym jest 6 osób. Jednocześnie na deklaracji o wysokości dochodów z dnia 19 stycznia 2018 r. oświadczyła, że w skład jej gospodarstwa domowego wchodzą: córka D. N., wnuczka J. N., wnuk O. N., wnuk H. P., wnuczka K. N., przyszły zięć P. F. Jak wyjaśnił organ, nie podsiada on wątpliwości co do składu gospodarstwa domowego strony pomimo wyraźnego oświadczenia skarżącej w odwołaniu, że wycofuje wnuka H. P. z wniosku. W odwołaniu nie wskazano bowiem, by wnuk H. P. nie zamieszkiwał już ze stroną, co mogłoby wpłynąć na rozstrzygnięcie. Usunięcie tej osoby z grona członków rodziny nie nastąpiło więc w związku ze zmianą okoliczności faktycznych istotnych dla rozpoznania sprawy, a jedynie, jak wprost wskazała skarżąca, w związku z kłopotami H. P. z uzyskaniem dokumentów żądanych przez organ I instancji. W konsekwencji, oświadczenie skarżącej, zdaniem Kolegium, nie może wpłynąć na ustalenia organów administracyjnych co do składu gospodarstwa domowego skarżącej. Jak podkreślił organ II instancji, niewątpliwie H. P. należy do rodziny strony, a skoro jest osobą pełnoletnią, to prawidłowo organ I instancji podjął działania celem ustalenia jego sytuacji dochodowej. Zgodnie z oświadczeniem H. P. złożonym w dniu 1 marca 2018 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k., w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku skarżącej o dodatek mieszkaniowy, uzyskał on dochody z tytułu umowy zlecenia. W aktach sprawy brak jest jednak dowodów pozwalających ustalić wysokość dochodów uzyskanych z tego tytułu w okresie od listopada 2017 r. do stycznia 2018 r.

Zasadnie więc, zdaniem Kolegium, organ I instancji, wezwał wnioskodawczynię do dostarczenia m.in. zaświadczenia o dochodach H. P. za ww. okres oraz dokonania korekty w deklaracji o wysokości dochodów. Wezwanie to zostało doręczone, w trybie doręczenia zastępczego w dniu 12 kwietnia 2018 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin 7 - dni wyznaczony przez organ na złożenie żądanych dowodów i upłynął bezskutecznie w dniu 19 kwietnia 2018 r. SKO wskazało też, że dowody nie zostały złożone również w postępowaniu odwoławczym, a skarżąca nie wnioskowała o wyznaczenie dodatkowego terminu celem ich złożenia.

W ocenie organu zaistniały więc podstawy do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Kolegium wskazało przy tym, że odmowa przyznania wnioskowanego dodatku nie stoi na przeszkodzie ponownemu ubieganiu się o to świadczenie.

Kolegium wyjaśniło również, iż ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, w szczególności zaś, by to od decyzji tego organu zależało w sposób bezpośredni przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokość, względnie by organ miał możliwość "w szczególnie uzasadnionych wypadkach" odstąpienia od zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. N. podniosła, że jej wnuk H. P. ma problemy ze studiami i ciągle się przemieszcza w trakcie studiów, w związku z czym zmuszona ona była wykreślić go z wniosku o dofinansowanie jako siódmego członka rodziny. W jego miejsce skarżąca zmuszona była wyrazić zgodę na zamieszkanie narzeczonego córki P. F. Dalej skarżąca podała, że najstarszy wnuk "włóczy się" po świecie, "zawala" studia już 3 lata i nie zaliczył żadnego roku. Wskazała, że wnuk właściwie fizycznie z nią nie mieszka. Prawdopodobnie wnuk zamieszkuje z dziewczyną we Wrocławiu. Dodała, że nie wie, dlaczego wnuk H. P. nie dostarczył uzgodnionych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzko Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest nieuzasadniona.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180), które normują materialnoprawne oraz proceduralne aspekty przyznawania i ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych. W świetle tych unormowań wynika, iż wyznacznikiem ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego są: dochód przypadający na członka rodziny, powierzchnia zajmowanego lokalu oraz poniesione na ten lokal wydatki.

I tak, zgodnie z art. 3 ust. 1- 3 powołanej ustawy:

1. Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.

2. Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887, 1948, 2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2 i 38).

3. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 60) oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575, 1583 i 1860 oraz z 2017 r. poz. 60).

Przepisy art. 7 ust. 1 i 5 cytowanej ustawy stanowią, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.

Jak wynika z powyższych przepisów organ rozpoznający wniosek jest zobowiązany przepisami prawa ustalić, czy zachodzą ww. przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zaznaczyć należy, iż decyzje w przedmiocie dodatku mieszkaniowego są decyzjami związanymi i nie przewidującymi w żadnym zakresie orzekania w ramach uznania administracyjnego, zatem organy administracji nie mają tzw. luzu decyzyjnego w zakresie ustalenia przesłanek przyznania i kwoty dodatku.

Dla rozpoznania wniosku konieczne jest zatem ustalenie m.in. średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skoro zatem skarżąca nie oświadczyła, że wnuk H. P. (podany we wniosku) przestał być członkiem gospodarstwa domowego, to organy zasadnie przyjęły, że problemy w dostarczeniu dokumentów o osiągniętych przez niego dochodach, nie mogą być podstawą jego pominięcia (i jego dochodów) przy obliczeniu średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego.

Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przepisów postępowania. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały jego oceny, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Organy wskazały bowiem na jakich okolicznościach oparły swoje rozstrzygnięcia oraz jakie przepisy mają w sprawie zastosowanie i dlaczego. W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy prawidłowo zastosowały przepisy ww. ustawy i uznały, że wobec nieuzupełnienia wniosku poprzez dołączenie żądanych dokumentów, jego pozytywne rozpoznanie nie jest możliwe. Organy administracyjne są bowiem związane treścią przepisów prawa, a te mówią wprost, jakie warunki muszą zostać spełnione aby otrzymać dodatek mieszkaniowy. Ustawodawca ustanowił przytoczone wyżej przepisy jako przepisy bezwzględnie obowiązujące nie pozostawiając tym samym organom administracyjnym możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają wyliczeniu arytmetycznemu zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek i wysokości zadeklarowanych dochodów w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpiono z wnioskiem.

Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.