III SA/Kr 786/18, Przerwa w kształceniu a prawo do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2556968

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2018 r. III SA/Kr 786/18 Przerwa w kształceniu a prawo do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Kutzner.

Sędziowie WSA: Bożenna Blitek, Ewa Michna (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r., sprawy ze skargi K. P., M. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej

I.

skargę oddala,

II.

przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz radcy prawnego Ł. B. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z (...) 2018 r. Starosta zmienił własną decyzję z (...) 2013 r. w części dotyczącej okresu przyznania K. P. i M. P. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania M. P. w rodzinie zastępczej w ten sposób, że od 16 stycznia 2018 r. do 18 lutego 2018 r. odmówił przyznania ww. świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1, 1a i 1b ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 998 z późn. zm.) wskazał, że rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie i uczy się w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, w uczelni, u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego, przy czym świadczenia przysługują w czasie trwania odpowiednio roku szkolnego, roku akademickiego, kursu albo przygotowania zawodowego. Organ zaznaczył, że decyzją z (...) 2013 r. przyznano K. P. i M. P. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania M. P., urodzonej (...) 1995 r., tj. osoby pełnoletniej, pozostającej w dotychczasowej rodzinie zastępczej, do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nią 25 roku życia. W roku szkolnym 2017/2018, 15 stycznia 2018 r. M. P. ukończyła Szkołę Policealną w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zespole Szkół Technicznych i Ogólnokształcących, a następnie 19 lutego 2018 r. została przyjęta do Zaocznej Policealnej Szkoły dla Dorosłych "(...)", kształcącej w zawodzie technik rachunkowości. Organ stwierdził, że ponieważ okres od 16 stycznia do 18 lutego 2018 r. nie był okresem nauki pełnoletniej wychowanki, to należało uznać, że rodzina zastępcza w tym okresie nie była uprawniona do świadczenia przeznaczonego na pokrycie kosztów utrzymania wychowanki.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. P., M. P. i M. P. podali, że M. P. była do 15 stycznia 2018 r. uczennicą Centrum Kształcenia Ustawicznego i jeszcze przed zakończeniem nauki zostało ustalone, że będzie się ona dalej uczyć w Studium Policealnym "(...)". W dniu rozpoczęcia I semestru, tj. 19 lutego 2018 r. zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami wychowanka rozpoczęła dalszą naukę w szkole policealnej, jednakże przez cały czas nauki, a także w czasie spornego miesiąca, mieszkała w rodzinie zastępczej i jako domownik korzystała, m.in. z mediów, ogrzewania, wyżywienia oraz pozostawała wyłącznie na utrzymaniu rodziny zastępczej. Wskazano, że rodzina zastępcza nie ma wpływu na terminy w jakich szkoły zaczynają i kończą semestry i dlatego nie może ponosić z tego względu konsekwencji finansowych.

Decyzją z 9 maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Zdaniem Kolegium okres od 16 stycznia 2018 r. do 18 lutego 2018 r. nie był okresem nauki pełnoletniej M. P., zatem w świetle art. 82 ust. 1 i 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ww. świadczenie nie przysługiwało. Rodzinie zastępczej przysługiwało ww. świadczenie, jeżeli "dziecko po osiągnięciu pełnoletniości w dalszym ciągu przebywa w danej formie pieczy zastępczej i uczy się w prawem przewidzianej placówce oświatowej lub w szkole wyższej". W ocenie Kolegium rodzina zastępcza mogła otrzymać takie świadczenie wyłącznie wtedy, jeżeli zostałyby spełnione łącznie dwa warunki, tj. osoba pełnoletnia nadal przebywa w danej formie pieczy zastępczej i kontynuuje naukę.

W skardze skarżący podnieśli jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalanie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Na rozprawie 20 września 2018 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, na pytanie Sądu, wyjaśniał, że podopieczna miedzy zakończeniem nauki, a rozpoczęciem jej w kolejnej szkole - nie podjęła żadnej pracy, chociaż teoretycznie mogła to zrobić.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie była zasadna.

Przedmiotem sporu była wykładnia art. 82 ust. 1 i 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w sytuacji, gdy podopieczna rodziny zastępczej zakończyła 15 stycznia 2018 r. trójsemestralną szkołę policealną, a następnie, po upływie miesiąca (19 lutego 2018 r.), podjęła naukę w innej szkole policealnej.

Powołany w decyzji art. 82 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowi wyraźnie, że świadczenia oraz dodatki przysługują w czasie trwania odpowiednio roku szkolnego, roku akademickiego, kursu albo przygotowania zawodowego. Obie szkoły policealne, organ potraktował jako "przygotowanie zawodowe" - skoro pomiędzy nimi nastąpiła przerwa praktycznie jednomiesięczna (od 16 stycznia do 18 lutego 2018 r.) to prawidłowo, za ten okres nie zostało przyznane świadczenie.

Sąd docenia zarówno starania M. P. (z treści świadectwa wynika, że była bardzo dobrą uczennicą) jak i jej rodziny zastępczej - jednakże ta okoliczność nie może uzasadniać wykładni sprzecznej z obowiązującymi przepisami. Logika tych przepisów zakłada finansowanie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w sposób nieprzerwany w toku typowej ścieżki kształcenia tj. po uzyskaniu pełnoletniości - do zakończenia procesu kształcenia - w szkole zawodowej (obecnie branżowej) lub technikum lub policealnej szkole zawodowej lub na studiach. Tylko więc w sytuacjach kontynuowania kształcenia na coraz wyższym poziomie - okresy ferii i wakacji nie pozbawiają prawa do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania.

Skoro jednak M. P. po zakończeniu policealnej szkoły w zakresie szkolenia technika bezpieczeństwa i higieny pracy zdecydowała się podjąć dodatkowe szkolenie - na analogicznym poziomie dokształcania zawodowego - ale w zakresie technika rachunkowości - to prawidłowym była decyzja organu I instancji i utrzymująca w mocy tę decyzję - decyzja Kolegium, że okres jednomiesięcznej przerwy pomiędzy oboma typami szkół - nie uprawniał skarżących do pokrywania kosztów utrzymania podopiecznej.

Nie ma więc w sprawie znaczenia, że M. P. pozostawała na utrzymaniu rodziny zastępczej od 16 stycznia 2018 r. do 18 lutego 2018 r. - skoro okres ten, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie był wliczany do okresu kontynuacji kształcenia.

Sąd nie dopatrzył się więc nieprawidłowości w zakresie wykładni przepisów prawa oraz sposobu prowadzenia postępowania i skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) zasądzając na rzecz działającego z urzędu pełnomocnika 240 zł kosztów pomocy prawnej powiększone o należny podatek VAT.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.