Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 640626

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 5 marca 2010 r.
III SA/Kr 480/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Karcz (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 marca 2009 r. nr (...) w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący w złożonym dnia 2 lutego 2010 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

Określając swój majątek podał, że w jego skład wchodzi 28 metrowe mieszkania. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych ani stałych dochodów.

Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że swój wniosek składa z uwagi na ciężką sytuacją finansową.

Wezwany o wyjaśnienie z jakich pieniędzy dokonuje zakupu żywności, odzieży i podstawowych środków czystości oświadczył, że pieniądze na utrzymanie dostaje od starszej siostry i brata którzy dokonują na jego rzecz tzw. zrzutki w wysokości 300 zł Z tej kwoty opłaca prąd, gaz i środki czystości. Odzież nosi po bracie. Do oświadczenia załączył ostateczne wezwanie do zapłaty z Zarządu Budynków Komunalnych, zaświadczenie z Grodzkiego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej oraz pokwitowania dokonania wpłaty należności za gaz i prąd. Przedstawione dokumenty źródłowe uwidaczniają, że z tytułu opłat za korzystanie z lokalu mieszkalnego skarżący posiada zadłużenia na ponad 28 tysięcy złotych. Jako osoba bezrobotna jest zarejestrowany od maja ubiegłego roku. Za gaz zapłacił ostatnio 32,59 zł, a za prąd 31,11 zł.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zacząć należy od tego, że skoro niniejsza sprawa odnosi się do decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji nakazującej skarżącemu opróżnienie lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych a rozstrzygniecie wydano w oparciu o przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji regulujące kwestie przydziałów i opróżniania mieszkań przeznaczanych dla policjantów i jeśli w postępowaniu sądowoadministracyjnym jej przedmiot opatrzono symbolem "6211" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako "Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych" więc sprawa przynależy do szeroko rozumianego zakresu spraw ze stosunków służbowych. Sytuacja taka oznacza, że skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku uiszczania opłat sądowych i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a. w związku z art. 241 p.p.s.a.). Potwierdzeniem prawidłowości takiego spojrzenia jest zaś to, że wniesiona skarga została przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrzona bez wzywania skarżącego o uiszczenie wpisu (vide: zarządzenia k.1, 8, protokół rozprawy k. 11 i art. 220 p.p.s.a.) mimo, że ten wcześniej nie ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji przyjęcia, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jego wniosek w tym zakresie należało uznać więc obecnie za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 in fine p.p.s.a.). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" przy czym owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem czy to sądu czy też referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący.

Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 p.p.s.a. a na wezwanie udzielił dalszych wyjaśnień. Oświadczenia skarżącego uzupełnione przedłożonymi dokumentami źródłowymi uznać należy za wystarczające. Tworzą bowiem spójny obraz aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżący generalnie rzecz biorąc jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada postrzegać osobę w zasadzie bez majątku, bezrobotną, zadłużoną i dysponującą znikomymi środkami finansowymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają ledwo co na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego i pozwalają mu tylko na skromną egzystencję. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest wysokość płaconych rachunków medialnych. Uwidaczniając obciążenia raptem trzydziesto złotowe uzmysławiają, że powodowane jest to prowadzeniem oszczędnego trybu życia.

Mając na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru bo konieczność wygospodarowania takich środków grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Okoliczność, że zamiarem skarżącego jest zakwestionowanie wyroku w sprawie, którą mówiąc kolokwialnie skarżący wygrał jest prawnie nierelewantna. Po pierwsze na gruncie aktualnych uregulowań prawnych przesłankami zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w zasadzie tylko sytuacja materialna strony. Po wtóre ani wojewódzki sąd administracyjny ani tym bardziej referendarz tego sądu nie są uprawnieni do oceny zasadności ewentualnego środka odwoławczego (por. postan. NSA z 30 listopada 2005 r., II FZ 750/05).

Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.