III SA/Kr 325/20, Wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jako przyczyna nieważności. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3027801

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. III SA/Kr 325/20 Wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jako przyczyna nieważności.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka.

Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak (spr.), Ewa Michna.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami

I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z dnia (...) 2012 r. nr (...) Starosta skierował skarżącego W. S. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach odnośnie jego stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu kat. A, B, T. Następnie decyzją z dnia (...) 2012 r. znak: (...) Starosta, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), cofnął W. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B. T, gdyż nie zgłosił się on na badania lekarskie, na które został skierowany ww. decyzją z dnia (...) 2012 r.

W dniu 4 kwietnia 2019 r. W. S. poddał się badaniu lekarskiemu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie lekarskie nr (...) na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. W orzeczeniu tym stwierdzono istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami według kat. A, B, T prawa jazdy, jak też wskazano na niecelowość kolejnego badania.

W dniu 15 maja 2019 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia W. S. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, kat. A, B, T.

W dniu 21 maja 2019 r. W. S. złożył wniosek o uchylenie decyzji z dnia (...) 2012 r., podnosząc, że zgodnie z dołączonym do wniosku orzeczeniem lekarskim nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. może kierować pojazdami kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T.

Postanowieniem z dnia (...) 2019 r. znak: (...) Starosta, na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia (...) 2012 r. nr (...). Jak wynika z akt sprawy o sygn. akt III SA/Kr 839/19, w wyniku rozpoznania zażalenia W. S. na ww. postanowienie Starosty z dnia (...) 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) 2019 r. nr (...) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wyrokiem z dnia 17 października 2019 r. w sprawie skarżącego na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Sąd skargę oddalił. Orzeczenie jest prawomocne.

W dniu 30 maja 2019 r. Starosta poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania w sprawie cofnięcia W. S. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, kat. A, B, T w tym przed wydaniem decyzji, o możliwości zapoznania się z aktami spawy, a także wyprowadzeniu się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Następnie, Starosta decyzją z dnia (...) 2019 r., znak:

(...), na podstawie art. 104, art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) - dalej k.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) - dalej.u.k.p., orzekł o cofnięciu skarżącemu W. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B, T.

W uzasadnieniu organ wskazał na orzeczenie lekarskie nr (...), z dnia 4 kwietnia 2019 r., którym zostało stwierdzone istnienie u W. S. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, B, T. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu W. S. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i brak podjęcia wszelkich możliwych dowodów celem ustalenia, czy w stosunku do niego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 3 ust. 1 u.k.p. oraz naruszeniem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia, podczas kiedy istnieje orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. o braku jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji w której nie jest to niezbędne.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, oraz o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia 19 sierpnia 2019 r. znak: (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że W. S. posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami według kat. A, B, T prawa jazdy został skierowany decyzją Starosty z dnia (...) 2012 r. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na podstawie informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w dniu 4 kwietnia 2019 r. zostało wydane orzeczenie lekarskie nr (...) stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, B, T ze wskazaniem na niecelowość następnego badania. Orzeczenie to jest ostateczne i stanowi podstawę faktyczną do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, przy tym, że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa odwołania się od orzeczenia wydanego w Ośrodku Medycyny Pracy z dnia 4 kwietnia 2019 r., a zatem orzeczenie to jest obowiązujące.

Wobec powyższego wniosek o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. na okoliczność braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie podlega uwzględnieniu bowiem nie zostało ono wydane w placówce medycznej, określonej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250) i uprawnionej do weryfikacji orzeczenia wydanego w I instancji w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

Jako bezzasadne Kolegium uznało zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. bowiem w jego ocenie organ I instancji w sposób wyczerpujący ustalił, jak też ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, na podstawie którego podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Pozostałe zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1, art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. SKO również oceniło jako nieuzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. S. zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji istnienia przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy w obiegu istnieją dwa orzeczenia lekarskie o przeciwnej treści. Jedno stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, a drugie, iż brak takich przeciwwskazań, które to naruszenie, w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a to ustalenia, iż w stosunku do niego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mechanicznymi, w sytuacji gdy z orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. wynika, iż brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a badanie to wykonał uprawniony lekarz do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców - J. K.;

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia 6 maja 2019, w sytuacji gdy jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a niewątpliwie przeprowadzenie dowodu z orzeczenia lekarskiego było niezbędne i konieczne;

- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. w sytuacji, gdy z przepisu jednoznacznie wynika, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a istnienie braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi ma niewątpliwie istotne znaczenie w zakresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat A, B,T;

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodu z biegłego w celu zweryfikowania istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, w sytuacji gdy w obiegu istnieją dwa sprzeczne orzeczenia lekarskie, jedno stwierdzające brak przeciwwskazań do kierowania pojazdów mechanicznych, a drugie stwierdzające, iż te przeciwwskazania istnieją, a tylko biegły posiadający wiadomości specjalne jest w stanie stwierdzić, które z orzeczeń jest słuszne i prawidłowe;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ II instancji winien uchylić decyzję organu I instancji i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wyjaśnieniu sprawy stwierdzić, iż z uwagi na brak istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdów mechanicznych odmawia cofnięcia do kierowania pojazdami kat. A, B, T;

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia ani życia ludzkiego ani też dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami ani ze względu na inny interes społeczny ani wyjątkowo ważny interes strony, a z orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. jednoznacznie wynika brak jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami;

- art. 3 ust. 1 u.k.p. poprzez stwierdzenie, że skarżący nie jest sprawny pod względem fizycznym i psychicznym, co skutkowało wydaniem decyzji i cofnięciem W. S. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kat A, B, T;

- art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. poprzez wydanie decyzji administracyjnej cofającej W. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kat A, B, T, w sytuacji, gdy istnieje jednoznaczne orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia 6 maja 2019 r., o braku istnienia jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzanej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Badając zgodność z prawem decyzji wydanych w ramach kontrolowanej sprawy, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. W pierwszej kolejności Sąd bada więc istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów procesowych w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 - 461). Podkreślić należy również, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Powyższe dotyczy oceny legalności wszystkich decyzji wydanych w granicach danej sprawy.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zachodzą przesłanki przemawiające za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegiom Odwoławczego z 19 sierpnia 2019 r., jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia (...) 2019 r.

W ocenie Sądu przy wydaniu wymienionych wyżej decyzji doszło do ich wydania z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) - dalej k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem jedną z podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z tożsamością sprawy administracyjnej mamy do czynienia w przypadku występowania tych samych podmiotów, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (vide np. wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 588/165, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako CBOSA).

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) 2019 r. cofającą skarżącemu W. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B, T pomimo tego, że Starosta decyzją z dnia (...) 2012 r. znak: (...), cofnął już skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B. T. Ponadto w wyniku rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o uchylenie decyzji z dnia (...) 2012 r., z uwagi na uzyskanie przez niego orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia 6 maja 2019 r. stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E,T, postanowieniem z dnia (...) 2019 r. znak: (...) Starosta, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia (...) 2012 r. nr (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) 2019 r. nr (...) w wyniku rozpoznania zażalenia W. S. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2019 r. oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie Kolegium Odwoławczego z dnia (...) 2019 r.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana pomimo, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Starosty z dnia (...) 2012 r. znak: (...), cofająca skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B. T, to wystąpiła podstawa stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi podnieść należy, że orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnionego lekarza w Ośrodku Medycyny Pracy nie jest opinią biegłego, jak trafnie podniósł organ odwoławczy i nie podlega ocenie przez orzekające w sprawie organy administracyjne, a podlega weryfikacji jedynie w trybie kontrolnego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 u.k.p.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika - adwokata (480 zł) - na podstawie odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Orzekanie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w odniesieniu do skarżącego, który został ich już pozbawiony kilka lat temu, tj. w 2012 r. - jest bowiem bezpodstawne.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.