Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 28 lutego 2006 r.
III SA/Kr 296/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski.

Sędziowie: NSA Grażyna Danielec sprawozdawca, WSA Elżbieta Kremer.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 stycznia 2004 r. Nr: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości alkoholu do 4,5% i piwa s k a r g ę o d d a l a

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 22 stycznia 2004 r. Nr Kol. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu wniosku R. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) września 2003 r. Nr (...) orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez pełniącego funkcję Wójta Gminy M. w sprawie znak (...) z dnia (...).01.2003 r. Nr (...), zezwalającej R. N. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży tj. w restauracji "(...)" w M., usytuowanej w Pawilonie Handlowym Gminnej Spółdzielni "(...)" w M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 18 ust. 7 pkt 8 w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 uchwały Rady Gminy w M. z dnia 16 sierpnia 1993 r. Nr XXXVII/158/93 w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy M. miejsc sprzedaży napojów alkoholowych - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję SKO w K. z dnia (...).09.2003 r. Nr (...).

W uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy organ stwierdził, co następuje:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ostateczną decyzją z dnia (...) września 2003 r. Nr (...) stwierdziło nieważność decyzji wydanej przez pełniącego funkcję Wójta Gminy M. w sprawie znak (...) z dnia (...).01.2003 r. Nr (...), zezwalającej panu R. N. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży tj. w restauracji "(...)" w M. I - Pawilon Handlowy Gminnej Spółdzielni "(...)" w M. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wyżej opisanej decyzji było wszczęte z urzędu, albowiem Wójt Gminy M. pismem z dnia (...).04.2003 r. złożył do SKO w K. wniosek o zbadanie prawidłowości wyżej opisanej decyzji i wszczęcie z urzędu w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. zezwolenia, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 18 ust. 7 pkt 5 i pkt 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.) oraz § 1 Uchwały nr XXXVII/168/93 Rady Gminy M. z dnia 16 sierpnia 1993 r. w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy M. miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. W uzasadnieniu wskazano, że lokal w którym R. N. prowadzi działalność gospodarczą, znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminnej Spółdzielni. W tym samym budynku znajduje się przedszkole prowadzone przez właściciela budynku. Wymagana w cytowanej wyżej uchwale odległość punktu sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży tj. w restauracji "(...)" od placówki oświatowe-wychowawczej, jakim jest przedszkole, nie została zachowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia (...).01.2003 r. Nr (...) i wydało decyzję będącą przedmiotem ponownego rozpatrzenia, wskutek złożonego w terminie przez R. N. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podnosi, że organ II instancji nie wyjaśnił, czy przedszkole, jest placówką legalnie działającą, nie dokonano żadnych ustaleń np. poprzez zbadanie akt nadzoru budowlanego dot. rzekomego przedszkola. Ponadto podnosi, że R. N. prowadzi działalność gospodarczą w przedmiotowym budynku, będącym własnością Gminnej Spółdzielni "(...)" w M. od (...) r. Wyremontował budynek, kosztem dużych nakładów. W sytuacji, gdy działalność dobrze rozwijała się, Spółdzielnia prowadząca sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie monopolowym, również usytuowanym w tym samym budynku, podjęła kroki do przejęcia wyremontowanego budynku. Działania spółdzielni podjęto pomimo umowy najmu łączącej strony i pomimo zgody na remont oraz na sprzedaż napojów alkoholowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i uzupełnieniu materiału dowodowego stwierdziło, że przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 47, poz. 1231 z późn. zm.) przewiduje, że sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Z kolei zgodnie z treścią ust. 7 pkt 8 cyt. wyżej przepisu, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy, na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy, który upoważnia radę gminy do określenia, w drodze stosownej uchwały, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży alkoholowych podawania napojów alkoholowych. W myśl powołanego wyżej przepisu Rada Gminy w M. w uchwale Nr XXXVII/168/93 z dnia 15 sierpnia 1993 r. określiła, że punkt sprzedaży napojów alkoholowych nie może znajdować się w odległości mniejszej niż 100 metrów od m.in. szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych. Odległość ta dotyczy restauracji z konsumpcją piwa, wina i napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu (§ 1 ust. 3 pkt 3 cyt. wyżej uchwały) - dowód: karta nr (...). W przedmiotowej sprawie lokalizacja punktu handlowego tj. restauracji "(...)" w Domu Handlowym w M. nie spełnia warunku wynikającego z powołanej uchwały Rady Gminy w M. albowiem w tym samym budynku usytuowana jest placówka oświatowo-wychowawcza tj. Przedszkole Niepubliczne "(...)", działające od (...) stycznia 2001 r. - dowód: zaświadczenie Zarządu Gminy M. z dnia (...) listopada 2000 r. - karta nr (...). W tym stanie sprawy Kolegium stwierdziło, iż decyzja wydana przez pełniącego funkcję Wójta Gminy M. w sprawie znak (...) z dnia (...).01.2003 r. Nr (...), jest wydana z rażącym naruszeniem prawa, obowiązującym w dniu wydania decyzji, a zatem dotknięta jest kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Nadto Kolegium wskazało, że późniejsza uchwała Rady Gminy M. z dnia 22 stycznia 2003 r., uchylająca uchwałę Nr XXXVII/168/92 z dnia 16 sierpnia 1993 r. w sprawie określenia zasad na terenie Gminy M. miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i ustalająca inne zasady usytuowania miejsc sprzedaż napojów alkoholowych, w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania, albowiem stwierdzenie nieważności decyzji polega na wyeliminowaniu wadliwej decyzji z obrotu prawnego przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji. W odpowiedzi na pozostałe zarzuty strony odwołującej się Kolegium wyjaśniło, że spory wynikające z umowy najmu nie mają w przedmiotowej sprawie znaczenia. Do ich rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny. Natomiast podnoszone zarzuty, co do nieprawidłowości usytuowania sklepu monopolowego Gminnej Spółdzielni, są z urzędu przedmiotem odrębnego postępowania przed SKO w K.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R. N.

skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

Powyższych uchybień upatruje skarżący w tym, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do sprawdzenia czy przedmiotowe przedszkole jest placówką, która działa legalnie, nie dokonano żadnych ustaleń, nie zbadano akt nadzoru budowlanego dot. istnienia rzekomego przedszkola. Nadto skarżący podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą w postaci restauracji "(...)" w budynku Gminnej Spółdzielni "(...)" w M. od (...) r. Na potrzeby tej działalności skarżący dokonał znacznych nakładów, wyremontował cały budynek. Spółdzielnia po wyremontowaniu budynku podjęła działania zmierzające do jego przejęcia na własny użytek mimo trwającej umowy dzierżawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym było stwierdzenie nieważności decyzji z (...) stycznia 2003 r. zezwalającej skarżącemu na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a zatem dotkniętej wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności jest możliwe w sytuacji, gdy sama decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., a stan faktyczny i prawny sprawy nie nasuwa żadnych wątpliwości.

Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy oceniło, że decyzja zezwalająca skarżącemu na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5% do 18% alkoholu została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.) Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Stosownie natomiast do treści art. 12 ust. 2 powołanej ustawy Rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Dyspozycja powołanego przepisu określa zatem spełnienie warunków przewidzianych uchwałą rady w dacie orzekania o zezwoleniu. Jest to warunek wydania zezwolenia.

Uchwała Nr XXXVII/168/93 Rady Gminy w M. z dnia 16 sierpnia 1993 r. w § 1 pkt 1 ustaliła, że zasadą jest, iż punkt sprzedaży napojów alkoholowych nie może znajdować się w odległości mniejszej niż 100 m od szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych.

Z materiału zebranego w sprawie wynika, że w tym samym budynku, w którym prowadzi działalność skarżący, znajduje się Przedszkole Niepubliczne "(...)" prowadzone od (...) 2001 r. przez Gminną Spółdzielnię "(...)" w M.

Przedszkole to zostało wpisane do ewidencji placówek na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Fakt istnienia przedszkola w chwili wydawania zezwolenia skarżącemu na sprzedaż alkoholu poświadczył Zarząd Gminy dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Skarżący nie obalił tego pozytywnego domniemania.

Jak z powyższego wynika decyzja z dnia (...) stycznia 2003 r. Nr (...) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co musiało skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

Mając powyższe na uwadze, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w sprawie naruszenia prawa przez organ orzekający, należało na mocy art. 151 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku