Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2007620

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 4 marca 2016 r.
III SA/Kr 26/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dąbek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. H. na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 3 grudnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy P postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r. Komisarz Wyborczy stwierdził wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy P D. O.

Pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. P. H. wniósł skargę na powyższe postanowienie Komisarza Wyborczego. Skarżący podniósł, że przysługuje mu legitymacja procesowa do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia, gdyż jako Zastępca Wójta Gminy P jest osobą zainteresowaną rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. Skarżący wskazał, że ustawodawca w art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego nie definiuje terminu "zainteresowany", jednakże nie budzi wątpliwości, że w tym przypadku chodzi o każdy podmiot mający interes prawny zgodnie z "modelową" konstrukcją skargi administracyjnej przyjętej w art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 28e ustawy o samorządzie gminnym wygaśnięcie mandatu wójta przed upływem kadencji jest równoznaczne z odwołaniem jego zastępcy lub zastępców.

W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wniósł o odrzucenie skargi, gdyż została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje tylko zainteresowanemu, tj. Wójtowi Gminy P D. O., który jednak z niego nie skorzystał.

W piśmie z dnia 17 lutego 2016 r. P. H. powołał się pogląd prezentowany w orzecznictwie (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2013 r., IV SA/Po 1172/12), że pojęcie "zainteresowanego" należy rozumieć szeroko oraz że zastępca wójta ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały o wygaśnięciu mandatu wójta, ze względu na art. 28e ustawy o samorządzie gminnym, który przewiduje automatyczną utratę mandatu także przez zastępcę wójta.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia przez skarżącego skargi na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 3 grudnia 2015 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy P. Uruchomienie bowiem powierzonej sądowi administracyjnemu kontroli legalności zaskarżonego postanowienia poprzedzać musi konstatacja, że skarga w niniejszej sprawie pochodzi od uprawnionego podmiotu.

Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z § 2 tego przepisu wynika z kolei, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

W niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał cytowany powyżej § 2, albowiem w przypadku zaskarżenia postanowienia komisarza wyborczego obowiązujące przepisy odmiennie regulują legitymację skargową, wprowadzając dopuszczalny na podstawie § 2 wyjątek od wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. zasady ogólnej. Wyjątek ten został przewidziany w art. 493 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.). Z § 1 tego przepisu wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia postanowienia komisarza wyborczego ma tylko "zainteresowany", tj. wójt, którego to postanowienie dotyczy.

Ustawodawca wyraźnie ustanawia zatem wyjątek od ogólnej zasady dotyczącej legitymacji skargowej przewidzianej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro prawo do wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające wygaśnięcie mandatu wójta przyznano wyłącznie zainteresowanemu, to skarga innych osób na taką uchwałę jest niedopuszczalna, regulacja wynikająca z art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego ma bowiem charakter lex specialis w stosunku do zawartej w art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi regulacji o charakterze legis generali. Szczególna regulacja legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie komisarza wyborczego stwierdzające wygaśnięcie mandatu wójta przewidziana w art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego, wyklucza zatem zastosowanie przepisów ogólnych o legitymacji skargowej, tj. art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpoznawanej sprawie postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 3 grudnia 2015 r. stwierdzające wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy P zostało wydane na podstawie art. 492 § 2a w związku z art. 167 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks wyborczy, w związku z pisemnym zrzeczeniem się mandatu Wójta przez D. O. Art. 492 § 1 pkt 3 Kodeksu wyborczego przewiduje, że wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek pisemnego zrzeczenia się mandatu, a art. 492 § 1 pkt 2a przewiduje, że wygaśnięcia mandatu z powodu pisemnego zrzeczenia stwierdza komisarz wyborczy w drodze postanowienia, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu oraz że postanowienie to ogłasza się w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. Z kolei w art. 492 § 3a Kodeksu wyborczego przewidziano, że "postanowienie komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz przewodniczącemu rady gminy". Art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego przewiduje, że od uchwały rady gminy albo postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta z przyczyn, o których mowa w art. 492 § 1 pkt 1-6, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia, którą wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu.

W rozpoznawanej sprawie wójt, którego dotyczy zaskarżone postanowienie Komisarza Wyborczego nie wniósł na nie skargi. Stroną skarżącą w tej sprawie jest natomiast jego zastępca, który wywodzi swój interes prawny w zaskarżeniu z treści art. 28e ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm.), zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu wójta przed upływem kadencji jest równoznaczne z odwołaniem jego zastępcy lub zastępców.

Skoro - jak wskazano powyżej - skarga na postanowienie stwierdzające wygaśnięcie mandatu wójta przysługuje wyłącznie "zainteresowanemu", a więc adresatowi postanowienia, czyli wójtowi, którego mandat wygaszono, to skarga zastępcy wójta na to postanowienie jest niedopuszczalna, niezależnie od posiadanego przez niego interesu faktycznego.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu, że w ramach użytego przez ustawodawcę pojęcia "zainteresowany" mieści się nie tylko podmiot którego mandat został przez Komisarza Wyborczego wygaszony, ale także inne osoby, a w szczególności zastępca wójta. Analiza powyżej przytoczonych przepisów, a zwłaszcza art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego w zestawieniu z art. 492 § 3a tej ustawy prowadzi do wniosku, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia szerokiego rozumienia pojęcia "zainteresowany". Zakres desygnatów tego pojęcia został określony w art. 492 § 3 oraz § 3a Kodeksu wyborczego. Z przepisów tych wynika, że "zainteresowanym" jest osoba, której mandat wygaszono. Obowiązująca przed sądami administracyjnymi zasada skargowości nie pozwala na rozszerzanie kręgu podmiotów wyposażonych w legitymację skargową, jeśli ustawa tego wyraźnie nie przewiduje. Treść art. 492 § 3a Kodeksu wyborczego wyraźnie dowodzi, że przewodniczący rady gminy nie jest "zainteresowanym", skoro wymieniono go w tym przepisie odrębnie, obok zainteresowanego, jako podmiot któremu doręcza się postanowienie o wygaszeniu mandatu wójta. Zainteresowanym w rozumieniu tych przepisów nie jest także zastępca wójta. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, że skoro prawo do wniesienia skargi na uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu wójta przyznano wyłącznie zainteresowanemu wójtowi, to skarga innych osób na także uchwałę jest niedopuszczalna. W szczególności skarga zastępcy wójta, który wywodzi swój interes prawny z treści art. 28e ustawy o samorządzie gminnym jest niedopuszczalna, niezależnie od posiadanego przez niego interesu faktycznego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2014 r., II OZ 783/14 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2013 r., II OSK 1017/13, dotyczące powoływanego przez skarżącego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2013 r., IV SA/Po 1172/12).

Wobec zatem brzmienia powołanych powyżej przepisów, tj. art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego w związku z art. 50 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka warunkująca skuteczne skierowanie przez P. H. skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie bowiem do sądu administracyjnego skargi przez osobę nieuprawnioną jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.